Written by
Rev. Robawia
Vaivakawn

Aw Zoram, Thim thuah hnih ata chhuak rawh

‘Ngai teh u, vawiinah hian in hmaah malsawma leh anchhia ka dah’ - (Deut. 11:26)

Inthlanna, vote thlak ni kan hnaih ta hle mai. Pawl hrang hrang candidate-ten campaign hun pawh an nei tlem ta. Tin, mitin in kan ngaihtuah chian chuan kan vote thlakna tur pawh kan rilruah kan vawng deuh vek tawh awm e. Chuti chung chuan voter-ten rilru kan siam mek min puih theih takin thu tlem han sawi ve leh hram ka duh a. Kan sawi tlai khawhnu ve leh hram teh ang.

Tun ṭum Zoram MLA inthlan hi kum dang, hun dang zawng aiin a pawimawh. A chhan chu kan ram, kan sakhaw tan thihna leh dam khawchhuah hramna bul inṭanna pawimawh tak a ni. Kum 30 chuang lai Party pahnih MNF leh Congress party-in min lo hruai tawhna hi han en chiang ila; changkang ve hret hreta kan lan lai hian kawng mi zawh pui hi han bih chiang ila hnam leh sakhua a him lo tial tial tih a chiang em em mai. Chumi tichiangtu chu tumah ralmuang kan awm ta lo va, kohhran pawl tin leh NGO hrang hrangte mangang au hian a tichiang em em a ni.

Kan ram neih chhun, ram zimte kan venhim zawh lohzia chu a ram puma Hnam Hnatlang koh hial a ngai ta hian kan ram him lohzia a tilang chiang a ni. Chhim lam leh khawthlang lam han hawi ila, buaipui thama kan ngaih loh Chakma leh Bru ho huangtau dan te hian ngaih a tiṭha lo - hnam hnatlang kan ko ta chum chum mai a nih hi. Hmar lam han hawi ila, kan ram chhung ngeia British India Sorkarin Inner Line Reserve Sq. Mile 509 a siam pawh humhalh ngam lovin hei chen kan awm tawh a, tunah phei chuan Assam ramin an ta neih titih der tawh a. Kum 30 chuang min lo hruai tawhtu MNF leh Congress te chuan helai rama Mizo ngei ram neitute pawh an thlavang an hauh ngam lova, kan ṭhalaiten a hauh nana Chawlhbuk an sakte chu kan sorkar ngeiin a ṭhiah sak a; kan tlangvalten ram humhalh an tumna lama kut an tuar pawh chhan an tum hek lo. Kan ram zimte, kan pi leh pu ten thi leh thau pawlha an lo hauh hram hram chu kan chan ta mek a ni.

Tunah phei chuan central sorkarin anmahni duhthu ngeia kan ram tlan­chhuahsan Bru ho thlavang hauhin Indian Penal Code leh Election dan bawhchhiain Election Commission of India chuan Bru ho Tripura Transit Camp a awm te a buaipui char char mai a nih hi. He ti taka Bru Transit camp a mite dan lo anga a buaipui chhan hi hriatthiam a hun ta, kan tihtheih awm chhun chu vote a kan lantir hi a ni e.

Tun ṭum inthlan a pawimawh leh zualna chu sakhuana a khawih thuk em em mai hi a ni. Kan politician ten an sawi fo leh an chhuan em em sakhaw zalenna Dan (Secular State) tih hi mithiamte khan han bih chiang teh u. He sakhaw zalenna dan inziak a bung leh chang, a hrilhfiahna te nen hian, thiam taka sakhaw dang dan behna dan a ni tih in hre em em ang.

India ramah hian Congress-in ro an rel rei ber a, kum 50 aia tam ro an rel chhung khan enge kan hriat? Foreigner Missionary lo luh an khap a, chutah sakhaw thila ram pawn aṭanga sum lak luh an khap leh zel a, chuvang chuan hnam hnuaihnung zinga Kristian tam tak chu Hindu-ah an inlet leh tawh a nih hi.

Tunah phei chuan BJP an sorkar leh nghal a, India ram hi Hindu rama siam tum policy a nei tlat an ni. Kan party lian MNF lah khan indirect-in NEDA-ah an lo zawm bur mai bawk nen. Hun lo la awm zel tur thlirin kan ram leh kan sakhua Kristianna atan chuan khua a var lo takzet zet a ni.

‘Thim thuah hnih’ han tih hian kum 30 chuang lai chu min lo khuh tawh a, mi tam tak chu mahni ngaihdan pawh sawi hleithei lo leh ngaihdan pawh siam hleithei lovin min khuh hlum ṭep chu a nih hi. Tun ṭuma kan harh chhuah loh chuan kan ram hmabak chu vak kan vulh a, a duhzawng tak chaw pein, duat taka kan enkawl a, a lo lian deuh a, kan talh emaw kan hralh emaw a ni a, sum tlem a man kan dawng a, kan ran duat tak kha chu kan ngaihtuah zui tawh lo. Chutiang chauh chu kan hmabak a ni dawn!

Pathian aiin kan party hi kan dah pawimawh tawh zawk tlat tih chu, kum kha chen kohhranin inthlan thuchhuah a siamin awmzia a nei lova, MLA thlan tlinte Zoram Synod Executive-ten rorelna an ṭan tak tak hmain kawmna an nei ziah a. Kohhran leh Pathin duh zawng roreltute awmdan tur an hrilh ziah bawk a, mahse tun hi min hruai thlen chin chu a ni si.

Kan ram lu ber te lah chuan, “Ka thisen zawmpui pawh nise kan party mi ni lo chu engahmah ka ngai lo” an ti dum dum mai si a. Pathian leh kan ram tan ti reng chunga a duh loh zawng tihreng tho hi Pathian pawi sak lohzia lanna a ni. Kohhran leh Pathian meuh pawh fiamthu thawh nana kan hman ngam tawh hial hi chuan Pathian kan zah lohzia leh pawisak lohzia kan puang chhuak a ni ber. Hetiang mite hian kum 30 zet min hruai tawh a, Pathian pawh a zahawm ta lutuk i ti ve lo maw?

Ngaihtuah chiang rawh u, boralna kawng chu a zau a, a kal pawh an tam, nunna kawng chu a zim a, a kal pawh an tlem - Lal Isuan a ti. Tun kum 20 chhung mai tea kan kawng zawh hian ngaihtuahna siamtute tan finna tur a awm e. A tawp khawk a thleng ta nge ni? NGO zawng zawng an mangang a, Kohhran pawl hrang hrang an mangang ta. Kan ram a boral loh nan engnge kan tih theih? Tun ṭum inthlannaah hian kan ram dam leh ral zelna a inmung tluk tluk a nih hi.

Thim thuah thumna inhmur a rawn chhuah leh mek te hi in hrethiam em? Thim thuah thumna in min tuam leh phei chuan dam khawchhuak zo kan awm ang em? Thuah hnih chauhin min tuam mai pawha kan rama thilthleng rapthlakzia hi sawi ngam pawh a ni lo. Ṭhalai thihna tamzia, hmeithai pun chakzia, tihdam theih loh natna pun lun dan em em te hi... India rama pakhatna kan nihna te hi a va chhuanawm loh em! Ram pum nawhchizuar ram ang maia hmun tin maia ‘Condom hmang rawh’ tih tar chuai chuaina ram hi khawvel ram dangah a awm ve ngai ang em?

Kan kristianna leh kan ram tluchhe mek, boralna lamtluang zawh zel si, ngaingam lovin kan Pastor pension tawh kum 80 chung lam thleng thlengin tih theih nei mang si lo, mangang au rawl te hi kan ngawih bo pui mai dawn em ni? Pathian thuhriltu rual evangilist-ho te leh Kohhran rawngbawltute dang thleng dawn dawnin an au ta. Unau, i vote thlakna tur chhut chiang rawh. I ram le hi sakhua a him nan i vote hlu tak kha hmang ṭangkai rawh.

- Rev. Robawia, Vaivakawn