Written by
Thati Khithie President Mizoram Optometrist Association

OPTOMETRIST HI (23rd March – World Optometry Day pualin)

He chanchinbu fiah taka i chhiar mek theih chhan i mit chungchanga Pathian thil siam ropuizia chiang taka hrilhfiah theitu tur che tlemte zinga mi Optometrist te hi Mizoram hian a la hmelhriat em em lo a. Vawiin World Optometry Day hi remchangah lain Optometry/ Optometrist chungchang tlem sawi kan tum dawn a ni.

Optometry/ Optometrist chu....

Optometry chu mit (eye) lam kaihhnawih harsatna endik leh a ṭhatlohna lai hmu chhuak a, a ṭul anga tidik thei tura thiamna neih hi a ni. A bikin heng refraction (tarmit chawh), contact lens chawh, mit exercise hmanga ngai awhtir te, mit lam natna leh a kaihhnawih hmuchhuak a, a ṭul anga enkawl leh Ophthalmologist (mit doctor) hnen emaw, hmunpui zawka thawn (refer) hi a ni.

Govt. of India in The National Commission for Allied and Healthcare Professions Act, 2021 chu March 28, 2021 khan a chhuah thar a, (ref. The Gazette of India Extraordinary, CG-DL-E28032021-226213) he Act hnuaiah hian recognised Profession’s category 10 a dah a ni.

Optometrist bik hi Schedule S/No. 5 (ISCO Code 2267) ah dah niin, thiamnaah pawh a minimum of four years of Baccalaureate degree tih a ni. A tawi zawngin Optometrist te chu Eye care Professionals tiin sawi ila a fiah mai awm e.

Ṭangkaina leh mamawhna

Tarmit mamawh vanga mit fiah lo, enkawl si loh te hi khawvela mit delna thlentu tam ber pakhat a ni. National Pragrammme for Control of Blindness and Visual Impairment (NPCBVI) chhut danin India mipui 1.39 billion zinga million 456 vel hi khaw hmuh fiah nan tarmit (or contact lens or refractive surgery) mamawh kan ni. Million 26 te hi mit lam natna avanga mit del ta emaw fiah lo ta te an ni bawk.

Enkawltu emaw endiktu emaw awm loh avanga mit del ta leh khawlo ta hi million 133 vel awm anga chhut a ni bawk. Chung zinga naupang million 11 zet chu an mamawh ang tarmit vuah tur neih loh vang leh a hun taka hriat chhuah a nih loh vanga mit khawlo leh del ta an ni bawk.

Tarmit mamawh avanga khaw hmu fiah loh leh mit delna hi pumpelh theih awlsam tak a ni a, a hun taka an mamawh ang mit mil tur tarmit an vuah a ngai thung. India hi khawvela mitdel tamna ber ram a ni tiin, The Times of India chuan 2007 khan alo tarlang daih tawh (issue on 11 Oct. 2007), a chhan lian ber chu a chunga kan tarlan tawh angin a hun taka enkawlna an dawn loh vang a ni.

Eye care lam tan bika Optometrist mamawhna hi a la sang em em a ni. May 25, 2017 a World Congress of Optometry, Hyderabad-a neih a nih ṭuma Vinod Daniel, Chief Executive of the India Vision Institute (IVI) in a tarlan dan chuan India-in Optometrist a mamawh zat chu 125,000 niin tuna India-in Optometrist a neih zat chu 45,000 chauh a la ni. (ref. The Hindu, BussinessLine, May 25, 2017). India hian a mamawh zat Optometrist a la nei lo tihna a ni.

Mizoram bikah B.Optom zirchhuak tawh hi mi 100 vel chauh niin M. Optom zirchhuak phei chu chhiar tham an la awm lo. Chutih laiin Mizo­ram Sawrkar hnuaia Health Depart­ment hian Optometrist post (Graduate/ post graduate post) bik hi a la nei lo a ni. Eye care tana thiamna bik nei, Optometry profession-in an tih theih tur thiamna a pek anga Optometrist te hi mipui tana chhawr an nih theih nan kan sawrkar chak tak hian hma a lak vat beisei ila.

B. Optom zirchhuak tawh tam zawk hi Private Hospital, clinic leh Optical shop (tarmit dawr) ah te an thawk deuh ber a (mahnia Optical clinic nei pawh an awm nual tawh), Mizoram pawn lama Eye Hospital lian leh Company lian a thawk pawh an awm nual bawk.

Mipuite pawhin Optometrist te hi a ṭha thei ang berin chhawr tum ila, doctor rawn kher lova tarmit kan duh a nih pawhin heng thiamna bik nei Optometrist-in an ṭhutchilh tarmit dawr (Optical shop) emaw Optometrist clinic pan hi a finthlak ber. Tarmit mamawh vanga mit fiah loh piah lama harsatna awm thei laka inven dan te, tarmit inchawh mai piah lamah mit fiah loh chhan leh mit lam natna te an hriatsak thei dawn che a, a ṭul anga mi thiam zawk Ophthalmologist (mit doctor) rawn turin an refer thei bawk che a ni.

Digital age-ah kan awm mek a, a bik takin naupangin mobile phone an khawih nasa a, computer leh TV pawh an en nasa, puitling pawh kan bang bik lo a nih hi. Tun anga kan kal zel chuan naupang tarmit mamawh hi an pung telh telh dawn. Inenkawl leh invenna hmanraw thar leh ṭha zawk a chhuak reng a, tihdan thar te nen. Hengte hi ṭangkai taka kan chhawr theih nan hunbi neia mithiamte pan a, regular eye check up neih hi nu leh pate hian uar ila. A hun taka harsatna chinfel hian nakina harsatna lian zawk thleng thei lakah min veng a ni tih i hre thar ang u.

Hriselna huanga kan sawi hmaih miah loh thin chu “Tihdam aiin inven a ṭha” tih hi a ni.

Optometrist te chhawr ṭangkai ṭheuh turin Mizoram mipuite kan insawm e.

- Thati Khithie President Mizoram Optometrist Association