Zo khaw reh dam diaiah khian...
Vau thla chu herliam tawh mah se, Vaube pár leh Fartuah pár hmuh tur a la tam a. Thlanvawng pár erawh a rêm ṭan. Mahse, a rah sên tê te te chu an hring bial hiar tawh a. Kum kalta lama Sunhlu rah, tuna la tâng rei ho phei chu an vúr-um a, a tui em em. Khaw té nula hmelṭha ang maiin hetih huna sunhlu rah awmchhun te chu Sakhi te'n an tlawh zing.
Vaube par tlan leh Thlanvawng rah ṭantir te chu Vahrit leh sakhi te'n an tlán a. Kangvâr piah ram káng, 'kangfîm' lama káng al liak Sakhi te pawh pasalṭha te nghahhlelh tak a ni ṭhin.
Khua a lum chho va, lui lam kal a nuam chho hle tawh bawk. Mang an khawh zo tawh a, Thlâm pawh an sa zo tawh. Thlai chi an thlak zo thawkhat a, buh tuh a la hun hmâ si, hemi hunâwl remchang hi pahmei pa te chawhmeh zawn hun, chawhmeh vân lai ni bawk si a ni.
Aidu khawrhin, Hulhu zîk an lâwr a, Tumbu leh Chakkawk, Kawhtebêl leh thingthupui, rampalailênga zawngṭah leh khanghu awmna hual ṭha bik deuh te chu an vannei a. Chutiang hual ve lem lo; pahmeipa te erawh chuan, pizawn te huanah phuihnam kaurau an thliah leh mai loh chuan; tukṭhuan leh zanriah nupui fanaute kîlpui tur a vâng duh riau(h). Phuihnam kaurau te chu a chângin buh tlem thlakin an káng a, a châng leh an chhum a, an al thak a, 'khêk rawh, khêk rawh...' an inti ve laih laih ṭhin.
Inrinni túkah Vawk lian vak lo talh an awm ve leh phauh va. Mahse, kamding chhungkua leh dawrkai, a nei deuh chinte tan lo chuan lei phâk rual a ni si lo!. Hetih hun Ṭau thla (April) tir chho hi chawhmeh vân hun lai tak kha a ni kumtin a. Mautuai leh rawtuai a la awm lo a, thlawhhma lamah thlai hnah sih leh a rah lawh tur engmah a la awm bawk si lova tin ni.
Hetih hun hi pahmeipa te'n sih chakai lai a, kawrte lui dung zawh a, chakai an khawrh hun leh hmanhlelh hun kha a ni a. An vanneih deuh ṭum chuan chawlhni tuk chawhmeh tur an ak haw ve lawih ṭhin a. Sih chakai thau hun a lo ni vei bawk nen, vanneih ni a herchhuah cháng chuan hah pawh sawi hleithei lovin, berh niauvin an nilêng ṭhak a, hlim takin; nupui fanaute mitthla chung zêlin an 'hei hâ...' haw ve dat dat ṭhin.
Ni 100 inhlawhna (MGNREGS) te la awm hek suh, mimal hnena inhlawhfâkna lah a vâng ngial mai. Naupang zirlaibu leh pencil lei lo ngai râwl nen, sikul uniform hâk thlak neih loh chu sawi loh, kum hmasa lama û te hak hlui an chhawm tir a, zirlaibu hlui an rintir bawk a. An û te'n a kâr-âwl dah khah tur an lo dahkhah tawhte chu nu berin a nâwt reh sauh sauh va, lehkhabu kâwm tuamna lam an nei lo, khâwl lá in an chilh khawm a ni thawthâng!. Sikul kai Ipte pawh kumhlui lama û te ta zel a ni an chhawm chhoh.
Kum hmasa lamah buh Ṭin 150 an thar a. Ration buhfai khulh ngai lovin engemawchen chu an awm thei mai thei. Mah se, kum an tluanpui pha dawn chai si lo. Thlawhhma vên a lo ṭul ang a, inhlawh a ngai bawk ang. Retailer buhfai bat lah chu(h), laina hnai tak te tân pawha theih lohva ngaih a nih avangin an tum lo law law. Mahse, ration buhfai an mamawh hun chu July thla a ni chho mai ang.
Rualawhna châng hre mah se, rualawhin awmzia a nei mai tlat lo. Buhdengkhawl a ṭin thum an den tir a, zanriah kar khat thlâk an neih chuan chu lova liam! An pang a dam tlâng a, an hri a sel a, an chaw ei a tui tlukin an mut pawh a tui. Thawk theiin pa ber pang a dam a, tûk chhuakin chawhmeh zawn leh hun remchangah inhlawh theiin a fanau te a uap thei a lawm. Nu ber paw'n thing ro phur theiin feh reh san aṭanga sikul naupang chawhnu ban hun thlengin a dah sa a phur/thiar haw thei, an dam tlang e.
Chawlhni tûk chawhmeh zawng tur pawhin pa ber chuan Lên den tur a la nei a lawm. Inrinni tuk chuan a inti hma deuh ṭhin a. A lên hrui chat tawh lai te a hmâ zanah a ṭhui ṭha sa vek a, a kham tawka mawi chaw funin, a lên dar baka a chhuah hun chu zinglam dar 6:00 vel daih a ni. Chutah chuan kawtchhuah a pel fel tawh zawk mah ṭhin.
A lui hriat chian leh, sangha tlat duhna lai, an awmna lai lungpui pher leh suar awmdan te chu 'ka vaibel' tih tluka a hriatchian sa a ni tlat. Mahni inrin tâwkna tak neiin, Ramṭau pheiah te chuan han faifuk phei hlarh hlarh lo chi a ni bik lo. Chawfâk hunah meuh chuan a Paitereng chanve zet a inmawi hmawk tawh ṭhin a. Mautheiah Nghalim pum 10 vel a'n chhum so liam zaih zaih mai te chu(h) a ngaihṭhatthlak ve ngawih ngawih.
Changel kâwr thuahhnih kuai thlepa a sangha hawn tur; chuti ang bur hniha a'n funfel thlap hnuah, Iptepui-ah a túng zawnga a'n thiat haw vau vau te chu e, tunlai chhanah ruling party worker te'n work order nuai chuti zat ka pawt thla e, an tih te, an bill lak ni te ai mah hian an hlimna a nêp bik reng reng lo. An chawlhni tuk leh zanriah hmeh khawp bâk Kg 1½ an hralh a. An kawmchhak zirtirtu te leh a pa û fa (cousin) te'n an han leisak bawk a. Nu ber sangha leina pawisa nena a lo haw te pawh chu(h) han zai kal rât rât lo zia a ni bîk hleinem! An tukṭhuan leh zanriah hmeh turte chu tunlaia KFC leh Pizza tih vel ai pawhin a lem chuang bik lova nge.
Chu Zo khaw reh dam diaiah chuan anni chhungkaw dinhmun chu sângin langlo mah se, a awm tleitu leh an mamawh ang tâwk pe zél ṭhintu Pathian a an innghana leh, an mamawh ang tâwk zéla thawk theia an taimakna avang chuan 'mei alh en' in an la awm ngai lo. Tunlaia mi hausa ten a tui ṭha ṭha nei thei a, ei thei si lo va, zun thlum leh thisen sâng, chuap leh kal ṭha lo, zun kawng fello leh a rûka natna benvawn neia specialist doctor hrang hrang an râwn kûr zut ang te hi, chu zokhaw reh dam diaia chú mite chhungkua chuan an awt bik hauh hian ka ring ṭhin lo.
Contract leh therhlo inchuh reng renga Pu te biak tlawn ngai, pu te laka tlaktlum khêl a, mark tih ṭhat tum chunga mi dangte beng hniam tum, a dik leh dik lo pawh thiar hrang chuang lova, politics inchirhthehna te, politician te chu an sawi loh ang zêlin an awm emaw tih tura, an thil sawi finfiah leh lailan awlsamna rama kan chen tawh laiin, khimi te chhungkua khi chuan dâwt leh thu dik lo hmanga mi te bum emaw, tute emaw biak tlawn reng kha an mamawh ve lo a. An in leh an thlawhhma kawng kha an nunna nena inzawm tlat a nih avangin, an awhawm riauh hian ka hre leh ṭhin.
- Zobiakvela (Masena)