Written by
Vanlalruata

Tlangram lo neitu tana sum dahhran pakhatmah awm lo nia lang Agriculture leh Horticulture Department te budget

AGRICULTURE DEPARTMENT

Kum kal lai 2021-22-a thawktu pangngai 405 leh thawktu dang MR 29 an neih chu kum thar 2022-23-ah hian thawktu pangngai 386 leh thawktu dang MR 29 neiin an tlem sawt.

Kum kal lai 2021-22-a cheng nuai 18,422.75 an neih laiin kum thar 2022-23-ah hian cheng nuai 17,504.30 neiin a kiam.

An pawisa hmanna tur te (cheng ziak tel lovin) chu:

Department leh thawktute chanpual nuai 11,035.55 (63.04%); hlawh (salary) nuai 3,684.17; thawktu dang hlawh (wages) nuai 58.23; an hnuaia aided institution-a thawkte hlawh (grants in aid general [salary]) nuai 500.00; damlo enkawlna (medical expenses) nuai 57.30; tualchhunga zinna (domestic travel expenses) nuai 28.80; office senso (office expenses) nuai 65.80; in luah man ilo (rents, rates and taxes) nuai 21.70; an hnuaia aided institution te hman tur (grants in aid general (non-salary)) nuai 6,522.20; mithiam bik chhawrna (professional expenses) nuai 0.10; tul danga hman (other charges) nuai 97.25 te a ni a. Belhkhawmin nuai 11,035.55 niin an pawisa hman tur aṭanga za zela 63.04 a ni.

Hnathawhna nuai 6,360.00 (36.33%): hna te nau thawhna (minor works) nuai 40.00 leh hlawk zawnga sum hmanna dang (other capital expenditure) nuai 6,320.00 te a ni a. Belhkhawmin nuai 6,360.00 niin an pawisa hman tur aṭanga za zela 36.33 a ni.

Mipui chhawr ve theih deuh nuai 108.75 (0.62%): lehkha chhuahna (publications) nuai 5.00 leh man tlawma hralh tur leina (subsidies) nuai 103.75; belhkhawmin nuai 108.75 niin an pawisa hman tur aṭanga za zela 0.62 a ni.

Agriculture-ah hian Crop Husbandry (CH) leh Research and Education (R&E) a awm hrang a. CH lam hian nuai 10,433.60 changin R&E lam hian nuai 750.70 an chang thung. Hlawk zawnga sum hmanna dang (other capital expenditure) nuai 6,320.00 pumpui hi CH lam chan vek a ni.

A chunga tarlan hlawk zawnga sum hman tur nuai 6,320.00 khi FOCUS kalpui nana hman tur vek niin hlawhah eng zat nge kal dawn ka hre lo a. Food grain development-a hman tur nuai 52.98 ami nuai 29.38 chu hlawh tur a ni a. National Mission for Sustainable Agriculture-ah nuai 825 awmin National Food Security Mission-ah nuai 255.95 a awm a. National Mission on Oilseeds & Oil Palm Mission-ah nuai 1,265 a awm a. National Mission on Agriculture Extension & Training-ah nuai 1,000.00 a awm a. National E-governance Plan Agriculture-ah nuai 40 a awm a. Pradhan Mantri Krishi Sinchaye Yojana-ah nuai 2,080.00 a awm a. Green Agriculture-ah nuai 25 a awm a. RKVY-ah nuai 1,000 a awm a. National Mission on Agriculture & Technology-ah nuai 700 awmin heta nuai 500 hi hlawh tur a ni thung.

Training lamah- Integrated Training Centre atan nuai 12 a awm a, Extrension & Training Centre atan nuai 6 a awm a, Extension & Education atan nuai 2 a awm bawk. Agriculture Farm and quality seed production atan nuai 6.20 a awm.

Kan Agriculture Department hi soil testing lamah an inseng nasa viau ṭhin niin a lang a. Department-ah hian State Soil Survey Organisation awmin an budget pawh nuai 68.24 a ni a. Hemi zinga nuai 67.34 hi thawktu hlawh niin a la bang nuai 0.90 hi an damloh nikhuaa inenkawlna tur a ni a. Kum dangah pawh hetiang vel hi an dinhmun a ni. Soil Testing Laboratory pawh neiin an budget chu nuai 18.72 niin hlawh leh damloh nikhuaa inenkawlna tur vek tho a ni a. He laboratory-a thawk te hlawh tur hi nikumah nuai 26.09 a nih laia kumina nuai 18.42-a a tla thla duai leh budget-a hmanraw leina tur hun eng emaw chen an nei lo hian hmasawnna aiin hnungtawlhna a kawk a. Mipuiin kan hman ṭangkai thiam loh vang nge ni ang sorkar inthlahdah vang ngaihtuah tham tak a ni!

Mithiam bik rawihna tura cheng nuai 0.10 (sing khat) an neih an hman dan tur te, Motor vehicles leh POL-a pawisa pakhatmah nei si lova an department motor an chelek vel dan turte hi suangtuah thiam a har!

Subsidies atana nuai 103.75 awm hi Pradhan Mantri Krishi Sinchaye Yojana hnuaia mi a ni a. A tam viau lo na’ngin CSS hrang hrang nen khian a hmanna tur hriat a chakawm a. Budget en hian tlangram lo neitu, Mizorama chhungkaw tam ber tana sum dah hran cheng khatmah a awm lo nia lang hi hriatchian a chakawm bawk.

HORTICULTURE

Kum kallai 2021-22-a thawktu pangngai 306 leh thawktu dang MR 64 an neih chu kum thar 2022-23-ah hian thawktu pangngai 306 leh thawktu dang MR 64 neiin an ngai chiah.

Kum kallai 2021-22-a cheng nuai 8,978.49 an neih laiin kum thar 2022-23-ah hian cheng nuai 8,809.71 neiin a kiam.

An pawisa hmanna tur te (cheng ziak tel lovin) chu:

Department leh thawktute chanpual nuai 3,371.61 (38.27%): hlawh (salary) nuai 3,157.85; thawktu dang hlawh (wages) nuai 115.15; damlo enkawlna (medical expenses) nuai 47.55; tualchhunga zinna (domestic travel expenses) nuai 22.90; office senso (office expenses) nuai 17.66; in luah man ilo (rents, rates and taxes) nuai 4.40; tul danga hman (other charges) nuai 0.70; motor lei emaw enkawlna (motor vehicles) nuai 5.40 te a ni a. Belhkhawmin nuai 3,371.61 niin an pawisa hman tur aṭanga za zela 38.27 a ni.

Hnathawhna nuai 5,438.10 (61.72%): hna tenau thawhna (minor works) nuai 31.00 leh an hnuaia aided institution te hman tur (grants in aid general (non-salary)) nuai 5,407.10; belhkhawma nuai 5,438.10 neiin an pawisa hman tur aṭanga za zela 61.72 a ni.

Horticulture Farm atan nuai 33.21 dah niin nuai 30.66 chu hlawh tur niin hmalakna tur nuai 0.70 chiah a awm niin a lang a. Thawhchhuah neih a har viau maithei!

An hnuaia aided institution te hman tur (grants in aid general (non-salary)) nuai 5,407.10 zinga nuai 3,450 hi Mission for Integrated Development of Horticulture hnuaia mi niin a dang zawng hi Pradhan Mantri Krishi Sinchayee Yojana (PMKSY) hnuaia mi a ni a. A hmanna tur chipchiar hriat a chakawm khawp mai.

Motor vehicles leh POL atan cheng khat mah an nei lo a, lehkha chhuahna tur leh infakmawina tur an nei lo bawk a. Motor hmang lovin an lehkhabu ṭangkai tak tak chhuah ṭhin an chhuah tawh dawn lo ni hmiang ka ti!

Mipui hian thil hria i la, kan hriatna hmangin sorkar hi i khalh ngil ang u.

- Vanlalruata