Written by
Rochamliana
Mission Veng

Helicopter aṭanga tla kha tunge ni?

Member 40 awmna Mizoram Legislative Assembly pariatna a thu turte thlang chhuak tura mipuiten vote kan thlak hma deuh khan social media lamah thlalak pakhat leh video clip pakhat a darh chiam a. Thlalaka a lan dan chuan hnamdang pakhat, Mizoten ‘vai’ tia kan koh thin ni ngeia lang, chakai khawrh kawr dum lam leh a hnuaia kawr var lam ha chu helipad-a helicopter ṭum fel tawh hnu kawngka aṭanga a chhuk tur a petek sual palh a, a duh aia rangin Mizoram leilung a thleng thla thuak mai niin a lang a; a zia lo khawp mai.

Chu helicopter chu Pawan Hans helicopter, Eurocopter AS 365N1 Dauphin 2, rawng var leh serthlum rawnga inpawlh, a mei lamah chiang fahrana a registration hming VT – ENX tih inziak kuau a ni.

Chung thlalakte chu ka lo hmu ve lawk lo va. Ni hnih khat emaw a darh hak hak tawh hnuah khan kan thawhpui PC-a’n min entir ve a, “Pu Cham, hei, en teh, helaia helicopter aṭanga tla hi Modi-a an ti a. Mahse, Amit Shah zawk niin an sawi” a ti a. Uluk takin kan thlir vang vang a, mahse, chu thlalak chu mobile phone camera hmangin ral aṭanga lak a ni a. A latu hian a veh hnai ngam vak lo nge ni, duhthusamin a fiah kak lo deuhva, a hmel pawh a chiang lo hle. Modi-a nge, Amit Shah nge, vai lal deuh nge, vai ve satliah nge, vai vakvai zawk tih pawh chu a chiang lo hle a, dul lama malsawmna dawng ve tak a ni tih erawh a hriat theih riai ruai.

Tarmit sawi chhing meuhvin ngunthluka ka’n vei thlek fe hnuah pawh, “A tu tak chu ni maw?” ka la ti he haw a. PC-a hnenah chuan khawi lai hmun nge ni tia ka han zawh dilchhut chuan a ni chuan, “Lungleia Kawmzawl helipad an ti a niawm e,” a ti mai a. Titi dangah kan pakai san a, vei zui ren run lo ta chu - ka lo theihnghilh zui ta mai a.

A tuk chawhnu lamah chuan Hindustan Times chanchinbua thawk, ka hmelhriat tak, thildang dangahte pawh tunhma pawha min rawn be pawp zauh zauh ṭhin hian phawklek hmel angreng tak hian, “Mizorama Amit Shah lo zin kha helicopter aṭangin a tla em ni?” a rawn ti chul a. Keiin khawi aṭanga a hriat nge tih leh thu chiang a hre zawk em tih ka lo zawt let hlauh thung chu a mak tih a tling a, “Engtin nge i hriat loh theih, a va mak ve!” a ti chiam a.

He chanchinbumi hi Mizoram inthlan chungchang ziak turin a hma lawk karah khan Aizawlah a lo kal a. Aizawla a cham chhungin he thil hi a la thleng lo nge, a la hre lo niin a lang; a haw thla leh tawh bawk si a. Lo hriat chian sak chu thil harsa vak turah pawh ka ngai lem lova, “Hriat chian vat ka lo tum dawn nia,” ka’n ti ve thla ngawt a.

Kan chanchinbumi zinga ngamtlakte leh hre tura ka ngaih ṭhian ṭhenkhat ka be kual a, an lo hre lo nasa mai a; a ṭhente phei chu an nuihte a za deuh niin ka hria. Chhim lama thil thleng nia an sawi avangin Lunglei, Lawngtlai leh Saihaa sorkar hnathawk ngamtlak, thil chinchang hre deuh tur chin nia ka ngaih ka biak pawh theihte lah chu an lo bangbo ve tho mai a. An zinga pakhat phei chuan fiamthu titak deuh hian, “Inthlan buai ngawtin a ni kan vir buai ni, chutiang te a lo awm a ni maw? I hre zawk daih a nih chu,” min rawn ti a.

Chu thlalak chu Mizoram pawn lamah pawh a lo darh kual nual hman tawh a ni mai thei, The Times of India chanchinbua thawk hmeichhe pakhat, Mizorama lokal zauh zauh tawh chuan whatsapp lamah hemi chungchang hi hriat chian duhin mi a rawn zawt ve leh a.

Vote thlak hma deuh khan Online magazine lar tak Scroll.in a thawk pakhat chu Mizoramah a lo kal a. Ani hian a rawn bitum chu ‘Mizorama BJP huhang’ leh ‘sawhthing politik’ a ni ber. Sawhthing chungchangah chuan ZPM hotu ṭhenkhatte, AMFU bakah Trade & Commerce hotute leh sawhthing chingtute a kawm a. ‘BJP huhang’ erawh a hre duh tak tak a nih chuan, “Chawngte-ah va kal rawh,” ka ti a, helicopter ticket ka lakpui a, a bupuiah a va luhchilh ta a. Ani pawh hian Aizawl a chhuahsan hnuin ‘helicopter aṭanga tu emaw tlak thu’ hi a rawn ngaihven hle bawk a.

Police hotu ngamtlakte ka bia a, DIPR lama hmelhriatte ka bia a, mahse, rinthu leh ‘a niawm e’ tih bak chu hriat belh a harsa hle a; a state pum angin kan hre lo tlang a ni ber awm e! Midang zawng zawngin kan hre lo a nih pawhin Mizoram BJP lam tal chuan ‘an hre ziktluak deuh ang chu’ tiin an party-a hmelhriat tute emaw, a thente phei chu MLA candidate-te pawh ni hialte chu ka’n be leh hram a. Mahse, a hre lo hlir ka bia nge, sawi tur fumfe an hre lo va; a thente phei chuan chutiang a thleng tih pawh chu an lo hre bik reng reng lo va.

A hmaa ka biak tlang theih loh U Ruata (PTI) ka be fuh ta hlauhva. Mahse, ani lah chuan, “Kei pawh ka hre riai ruai chauh a ni, thu chiang ka nei bik lo, tun thlengin official confirmation engmah ka la nei thei bawk si lo va,” a lo ti ve leh zel bawk si a. Chauhthubarawhin internet lamah ka’n bih thuak a, a rim a ra pawh hmuh tur a awm lo. Tunge tla? Khawi hmunah nge? Tunge he thlalak lo hmettu hi? Hriat belh tur avang raih raih khawp mai.

A rawn ngaihventu zualpui ho hnenah chuan thil awmzia zuk sawi pahin, “Lunglei Kawmzawl Helipad-an ti a, Chawngte pawh a ni thei bawk, Amit Shah chu a ni ngei awm asin,” ka zuk ti ngawt a. Hindustan Times lam mi khan, “Ka hriat chinah chuan Lunglei-ah Amit Shah a kal lo,” a rawn ti phawt a. “Damparengpui pawh a ni mai thei an ti,” ka zuk ti leh a. A ni chuan, “Damparengpuiah chuan Home Minister Rajnath Singh chauh a kal,” a rawn ti leh thuai a.

DIPR lama kan ṭhianpa pakhatin, “Prime Minister Modi-a chu a ni thei lovang. A ni chuan Pawan Hans helicopter a hmang ngai lo, Indian Air Force helicopter hlirin a thlawk ang,” a rawn ti ta hlauhva. Chuti a nih chuan BJP National President Amit Shah a ni ngei ang. Mahse, Eenadu Telugu Daily chanchinbumi, kan ṭhian pakhat hian, “Thlalaka mi hi chuan kamis leh kekawr a ha tlatin ka hria. Amit Shah-in kamis leh kekawr a ha ngai lo, Mizorama a lokal pawh khan kurta pyjama alawm a rawn hak,” a rawn ti leh ta khauh mai a.

A lokal leh lokal loh pawh hre mumal mang lo tan chuan chung thleng thlenga zuk hriat thu a awm lova, “Ngawi teh u, kei aiin in hre vek zawk a ni, nizana a chawhmeh thlengin in hriain a nia ka rin ni,” ka zuk ti chu an nuih a za ta a.

Khati khawpa kan hre lo thei kha an tan chuan ‘thil mak’ a ni. Mahse, Northeast Now correspondent Sangzuala Hmar in a sawi thiam khawp mai, “An tan chuan Amit Shah te chu a kalna apianga umzui tham a ni a, a che hlek hi ‘news’ a tling ringawt a, India ram hmun danga a kala mipuiin an lo lawm nasat ṭhinzia hre chiangtute an ni. Mahse, hetah chuan chutiang chu a ni lo, a lo zin ve chang pawhin mipui mimir phei chuan a lo zin tih pawh kan hre ngai hleinem. Chuvangin, helicopter aṭanga a tla tih kan hre lo pawh kha thil mak a ni lo,” a ti ve tlat.

Tunah erawh chuan internet lamah helicopter aṭanga Amit Shah tlak thu hi chhiar sen loh hmuh tur a awm tawh a. A tlakna hi Lunglei District-a West Tuipui Assembly Constituency chhunga Tlabung helipad-ah nia tarlan a ni.

- Rochamliana, Mission Veng