BÂWM MAK!
'Ṭhat loh theih lohna bawm' hi vawi tam tak ka chhiar a, a mak ka ti telh telh mai. Ram rorelna ṭha lovah chuan a mipui pawh ṭha mahse, ram hruaitute'n 'Ṭhat theih lohna bawm' an tuipui tlat chuan mipui pawhin ṭhat bik kha thil atthlâkah lek an ngai thei a. "Sual theih lohna bawm" pawh misual Convict tawhte khungkhâwmna Lung In (Prison) chhungah chuan tuallaia an zalen angin pawngsual, rukrûk leh zu in te chu a tih theih loh a ni lek a, mahse, hming chhe taka he hmun hi chu luah a ngai si a, an tan hremna hmun a ni a. An zinga piang tharte lo awm pawh ni se, an sual thei lo tih mai lovah chuan ṭhat a harsa a, hrên behin an awm hrim hrim hlawm a ni.
'Ṭhat loh theih lohna bawm' chhungah erawh chuan ṭhat tum lo te, ṭhat duh miah lo te, ṭhat ngai pawimawh rêng rêng lo te pawh khan an tân a ṭhat zawk dawn avangin ṭhat kha a awlsamin nuam ti tak leh hlim takin an ṭha mai dawn zawk a ni.
Mipui kha ṭha tûrin ram hruaitute'n an kaihruai a, an thuawihna rah kha anmahni a sengtu an ni vek bawk a. Hetiang ram hi khawvelah ram hruaitu fing leh thlir thuite chuan an siam thei a. Lee Kuan Yew te chuan Singapore ram chu chutiang ramah chuan an siam a. Magsaysay pawhin Malaysia ram chu chutiang ramah a siam thei a ni.
America ram ngei pawh sual harsa khawpin ram rorelna ṭha an nei a, nun hahdam, khawtlang nun zalên an nei a. Hetianga an ram siamtu George Washington, Abraham Lincoln leh mi ropui dangte hi an ngaisang hle rêng a ni.
Thil theih loh a nih lohzia chu Bihar State khuan a tichiang a. Ram ralṭi leh misualte zalen taka tuallenna kha Nitish Kumar chuan ram nuam takah a siam chho mêk a. Delhi ngei pawh Nirbhaya (hmeichhe pawngsuala thah bawk) kan hriatna hmun kha Arvind Kejriwal chuan khawpui entawn tlak takah a siam ta a ni.
Mipuiin kan ṭawiawm a, Party Politics leh sum hmathehtute kan inkiltawihtir theih phawt chuan Mizoram hi ram nuamah kan siam thei a. Hetianga hun remchang hi kan ram hian a nei fo kher lo mai thei a, Party Politics inchirhtheh leh MLA nih tumte'n sum hmachhuana kan ram mipui, dinhmun zahawma awm ve duh ngawih ngawihte an sum hmanga lei theiha min ngaitute hi lo inthiarfihlim se chuan kan ram hi ram nuamah kum rei lo te chhungin he bawm mak tak, a thil tum chiang em em hmang hian kan siam thei a ni.
Bawm mak a nih rual hian ram tam takin an lo hmang nasain an hlâwkpui tih hi ngaihtuah thar a ṭha mang e.
- David Zochhuanmawia (Vida Hrahsel Saza)