Demagogue
Thusawi thiam tak, thusawi hmang ringawt pawha mi rilru chawk phur thei, mittui leh che zia thlenga hmang ṭangkai thiam em em, thusawi thiamna hmanga thudik hrula mipui hruai sual a, thuneihna chan nana hmang ṭhinte leh mahni thusawi anga awm leh chuang miah si lote hi ‘Demagogue’ an ti a. Thusawi thiamna hmanga mipui hruai sual ching ti pawhin a sawifiah theih awm e. Khawvel ram hruaitu tam tak, demagogue entirna anga hman theih hi sawi tur an awm a, mipui aiawh thlanchhuahte rorelna, democracy ramah hetiang tih ching hruaitu hi an tam duh tlangpui. Thusawi thiam tak nazawng hi thu belhchian dawl lo hmanga mipui hruaisualtu an nih lem loh chuan Demagogue an ni lo thung.
Demagogue an tihte chuan thudik kaih lek te, finfiah tak tak theih chiah loh thil hmanga mipui rilru hruai sualte an thiam em em a, a nihna piah lam hreta thil her danglam zeuha mahni hamṭhatna tura hman ṭangkai an thiam hle ṭhin. Mipui rilruah thiam takin hlauhna te, thinrimna te, mahni inkhawngaihnate, hnam leh sakhaw lak runnate an tuh a, chu chu ṭangkai takin thuneihna an chan theihna hmanruaah an hmang ṭhin.
Kum tam tak tluang taka Rome sorkar kal mek kha, rorelna fel tawk loh vang leh Middle East lama buaina thleng hrang hrangte avangin a nghing nasa hle a. Chutiang karah chuan hruaitu pakhat, hausa bawk si, thusawi thiam bawk si Julius Ceaser a lo chhuak a. Thusawi a thiam si, a hausa bawk si, mipui duh zawng a hre nasa bawk si nen, rorelna Senate a sawi nghing a, siamṭhat hna nasa taka thawh a intiam a. Mahse, thuneihna a chan hnuah rei lo te chhungin Dictator ang hialah a insiam ta mai a, a thutiamte a hre zui tawh reng reng lo. Ani kha Demagogue dik tak pakhat niin an sawi ṭhin.
German dictator Adolf Hitler kha demagogue nihphung entirna ṭha tak niin an sawi ṭhin bawk. Thusawi a thiamin, mi rilru a hneh thei em em a. A thusawi thiamna hmangin German mipuiah Nazi propaganda a theh lar chho a, hun rei lo te chhungin mipuiin an zui hum hum mai a ni. A thusawi thiamna hmangin German mipuite chu kawng dik loah a hruai a, Juda huatna nasa tak a tuh a, German hnampui chapona a chawkchhuak a, thuneihna a chan veleh Dictator-ah insiamin, a tawpah khawvel indopui pahnihna a chawkchhuak zui a, nunna maktaduai tam tak a luanral phah ta a nih kha.
Thusawi thiamna ringawt hi thil ṭha lo a ni hauh lo; thudik hrula dawt thu nena chawh pawlha thiam taka mipui thluak suk erawh thil dang daih a ni, chutiang tih chingte chu Demagogue an tih ṭhin dik takte chu an ni. Heng mite hi ram leh mipui tan mi hlauhawm tak an ni a, mipui beidawnna thlentu, kawng dik loa hruaitu, ram leh hnam chhiatna thlentu an ni ṭhin. Mipui hrim hrim hi khawi ramah pawh hruai sual awl tak kan ni vek mai bawk si nen.
Mizoramah ngei pawh kan history en chuan Demagogue anga chhal theih ram hruaitu, thusawi thiam tak tak hi ram hruaitute zingah sawi tur kan nei ve nual ang. Thuneihna chan duh lutuk mi ṭhenkhatten mipuia beiseina dik lo an tuh avanga Mizoramin a tawrh nasatzia pawh a taka hretu chu Mizoram mipui kan ni. A bikin Mizote hi hnam thawl angreng tak, engmah chik lem lo, luang thli chhem nghin ang maia awlsam taka thle dual dual mai thei kan nih reng avangin, heng Demagogue-te tan hian hruai sual kan awl em em a. Thusawi thiam takin Pathian hming nena chawm pawlha an sawi phei chuan, kan lem duak duak zel mai a ni.
Mi tuin emaw thiam takin, “Mizoram hi chawmhlawm state a ni,” a ti a, chawmhlawm tak tak emaw kan inti leh mai. Amaherawhchu, a nihna takah chuan Mizoram hi chawmhlawm state a ni reng reng lo a; GST leh chhiah chi hrang hrang mipui hian kan pe reng a ni. Kan thil lei leh hralhna apiangah chhiah GST, etc kan pe reng a, Taxi kan chuanna thlengin chhiah kan pe vek a ni. Kan pek chu a tam emaw tam lo emaw, Central sorkarah leh State sorkarah a luanglut reng a, chu chu sorkarin hnathawhna atan a lo hmang leh ṭhin. Chuvangin, engti kawng mahin Mizoram hi chawmhlawm state a ni thei lo tihte hi hriat ve tlat a ṭha.
Thusawitu ṭhenkhat chuan Mizoram hi hmasawn miah lo, ṭhatna nei miah lo ang hialin an chhuah fo bawk. Amaherawhchu, a nihna takah chuan kum 30 liam tate ngaihtuah chuan Mizoram hian nasa takin hma a sawn ve reng a. Kan hnam a la naupan em avangte, kum 35 emaw awrh chauh State ni a, ralmuanga hmasawnna lamtluang zawh ve thei hram hram kan nih avangtein ram leh state changkang zawkte nena tehkhin rual kan la ni lo tih mai chauh a ni. Chuvangin, chawmhlawm state anga inchhuah a, hmasawn miah lo leh a chhe thei ang bera Mizoram chhuah luih tlatna hi thuneihna chan tum Demagogue ṭhenkhatte auhla a ni ve thei tih i hria ang u. Thil hi ngun taka thlir a, zir a, a nihna dik tak sawi chhuah mai ṭhin hi a tha ber a ni. Mizo mipuite hi dik lo taka thluak suk tlak kan ni lo; kan rilru a thianghlim em asin maw!
Mizoram hian thusawi thiam tak aiin a taka hnathawk thiam, hnathawk ngam a mamawh tawh zawk e.
- C. Lalhriatpuia