Written by
R.Zomawia

Kum 2017 atan I hun tithianghlim rawh

Kum 2017 hmel hmu thei mi engemawzat kan awm a, kum thar hmel hmu loa khawvel chhuahsan ta mi tam tak an awm bawk a ni. A dama te hian kum tharah hian engtinnge hun hman kan tum le? Kum lo tharah hian mi tam tak chuan thu an tiam fo a, hlawkpui kan awm ang a, thutiam ve ringawt, ngaihsak zui lem lo hi a tam zawk kan ni ngei ang.

‘Thutiam’ ringawt hi chu thil harsa a ni lo. Kan thutiam kha vawng nung a, hlen chhuak tur chuan a tak takin kan peih lo va, harsa kan ti ṭhin. Tihtur ṭha leh kawng dik chu Christian chhungkua aṭanga seilian chuan kan hre vek, hre reng chung siin keimahni tana ṭha loah kan tlulut leh mai ṭhin. Pawnlang thlira lan mawina zawng zawng thuam keng, rawngbawlna piahlama nungchang hloh tlatte rawngbawltu kan tih zingah hmuh tur an tam em em lawi si te hi nun nghet kan neih lohzia lantirna pakhat a ni ngei ang. Pathianin hun min pekte hi thianghlim takin hmang thei ila, keimahni vek hi hlim tur chu kan ni. Thil ṭha lo laka intih thianghlim kan duh chuan keimahni ṭheuhah hian sim tur a awm a, thlauhthlak tur a awm a ni. Sim tur kan neih erawh a inang lo nuaih ngei ang. Kan hunte hi Pathian kutah kan hlan ṭhin em?

Sum eirukna lakah intih thianghlim kan mamawh:- Eirukna ti ringawt lovin ‘sum eirukna’ tih ngatin in sawi teh ang. Mihring nun min tichhetu ber chu ‘sum’ a ni tlat. Eiruknaah thil dangte kan han kawhtir ṭhin nachungin min tibuaitu ber leh mi ṭha nia kan hriat pawh timualphotu chu sum a ni tlat a ni. Pathian rawngbawltu ṭhenkhat mualphona pawh sum duhamna avanga tlachhe ta hriat tur tam tak an awm. Ram hruaitute hi an langsar a, langsar lem lo, eiru thei dinhmuna ding sawrkar hnathawkah pawh sum eirukna hian bu a khuar nasa hle. Mahse, hetihlai hian sawrkar hnathawk eiru thei dinhmuna ding zawng zawng hi kan vai hma vek chuan a dik hauh lo vang. Pathian ṭih tak, mi dik tak engemawzat an awm tih kan hriat a ṭha ang.

Tlema khawsa thei deuh nia kan hriat chu “A eiru ngei ngei ang” kan ti thla ringawt pawh hi a dik ber lo. Eng pawh nise, sum eirukna hian khawvela cheng mihringte hi min tibuai hle a, dan ropui leh khauh tak tak han siam ṭhin mah ila, engmah hian a dang zo lo a ni ber mai. Chuvangin, Christian te tan phei chuan kan sim hmak hi kan tih tur a ni. Sum eiru ṭun ṭun tho si a, “Ka piangthar” kan tih a, rawngbawltu chanvo ṭha ber ber chang chunga kan mihring puite bum kan tum chuan keimahni bawkin kan tuar a ni. Dik lo taka sum kan lakluh hmang khan kan awmna kohhranah sum thawh ṭun ṭun ṭhin mah ila, thawh chhuah dik loh rah chu khawvel kan awm lai pawhin a rah kan seng hman tho tho a ni. Khawvel piahlam roreltu rorel dan chu keini sawi phak a ni lo, mah se khawvelah pawh min hre chiangtu mi engemawzat an lo awm ṭhin.

Sum eiruk han tih chuan mitin deuh thaw hian kan tinzawn fo chu sawrkar hnathawkte an ni. Ram roreltu kan politician te an ni leh a, dikna chen tam tak a awm ngei ang. Politician leh sawrkar hnathawk eiru thei chin hi chu sawi hlawh ber an nih avangin kan sawi chhunzawm lo ang. Contractor ten an hnathawhah sum tam tak an hlep ṭhin a, eiruk tih ṭawngkam ni chiah si lo, hna a nih tur ang ni pha lo, a nih tur aia chhiaa hna zo, an hna pawh “Hei zet chu a va chhe ve” tih tur, hna tlo lo hi hmuh tur leh hriat tur tam tak a awm. Tuman hlawh nei lovin hna an thawk peih lo, an hlawk ve na tur chu work estimate aṭangin siam sak vek an ni. Chumi piahlamah hlep hnem tum lutuk avanga hnain a chhiat phahna kha a dik ta lo ṭhin a ni. A kalna tur dik taka kal lo ‘luang kawi’ ta a tam lutuk ṭhin avang hian kan ramah pawh hna chhe tak tak hmuh tur tam tak a awm phah a ni. Sawi tur tam tak awm karah “Heng lak aṭang hian intih thianghlim kan mamawh” a ni.

Mipat hmeichhiatna hman khawlohna lakah intihthianghlim kan mamawh:- Pathianin mipa leh hmeichhia a siam a, khawvela in thlah pung zel turin min duh a ni. In thlah pung zel tura min duhnaah pawh a remchang apiang chi inthlah turin min ti lo; chhungkua din turin min duh a ni. Chu chu ‘nupa’ kan ti a ni. Nupa te hnenah chauh mipat hmeichhiatna hi hman tura tih a ni. Chi inthlahpung zel tur leh Chanchin Ṭha a darh zelna turin. Hemi piahlama duh duh, a remchang apiang nena dik lo taka ‘sex’ hmanna hi a ni mi tam tak buaina leh tlakchhiatna chu.

Tunlai khawvel kan han ti leh ringawt ṭhin a, hmanlai aṭang tawhin mipat hmeichhiatna hman khawloh hi chu buaipui tham a lo ni daih tawh. Kawppui nei lai ngei ngeite pawh midang an lo chetsual pui rem rum a, nula tlangvalte pawh nupui pasal neih hmain sex an hmang nasa tawh hle tih hriat a ni. Hetia han ngaihtuah mai phei chuan “Kan in kuhva ṭheh mai mai tawh a ni ber lawm ni?” tih tur a ni. Remchanna kan hmuh chuan sex hman kan tum nghal zel ringawt pawh hi ngaihtuah tham a tling. Mahni taksa zuara sum lakluh nana hmang phei chu mi tam tak an awm mek a ni. Dik lo taka mipat hmeichhiatna kan hman khawlohnaah hian in tih thianghlim kan va mamawh em!

Ruihtheih thil lakah in tih thianghlim kan mamawh:- Ruihtheih thilah hian kan va han buai map map em! A bik takin ‘zu’ hian sawi tawp tih ni a nei dawn lo. Zu in pawh an buai a, a in lo pawh an buai a ni. A chhan chu ‘zu in mi an tam a, zu an in reng rengin an rui tlangpui. An ruih tawh chuan an nungchang an hloh a, midang an tibuai a, a in ve lo te pawh an tibuai fo a, in chhungkhura zu in ve lo pawh an tihbuai ṭhin vang a ni. Chhungkua pa ber a ruih buai fo chuan a nupui fanua te a tibuai phawt a, an inchhung inrelbawlna boruak a buai a, sum leh paiah an buai a, an retheih phah ṭhin. Zurui reng tawh chuan zawi zawiin a taksa a lo chhe zel a, a tawpah chuan zu in a ei thi nge nge ṭhin. Zu in thiam tak tak chu tlemte an ni. A in thiam chu buaipui an ngai lo. “Bible-ah pawh zu in a khap lo, Isua’n zu-in a dodal lo...” ti lam zawnga sawi pawh a hun tawh lo va, zu ringawt hi sual a ni lo va, a in ringawt pawh khap thu a awm lo. Zu in thiam loh avanga mahni nunna hial chan ta te, midang tana hnawksak leh zuruih dik loh avanga midang nunna laksak hial hi khawvelah hian sawi tur an tam a, zu ruih tak avanga midang tibuai reng nun hian loh theih lohin zu hi hnawksakah a siam a ni zawk.

“Ka hunte chu i kutah a awm a; mi tiduhdahtute leh min umtute lakah min chhanhim rawh” (Sam 31:15) Sam ziaktu-in a sawi angin kan hunte hi Pathian kutah kan dah ve ṭhin em? Keimahni duh dan danin kan pawt her mai mai nge? Pathianin hun min pekte hi kan duh ang thlapa kan rem hnuah a changin kan hriattir ve mai mai ṭhin? Khawvel kan awm chhung hi chuan tute pawhin hmelma kan nei a, keimahni chuan hneh rual a ni lo. Engtiklai pawha min tiduhdahtu leh min um rengtu chu sual thuneitu pa hi a ni. Hemi laka min chhanhim tur chuan khawvel mihring zingah hian tumah an awm lo. Min chhan chhuak theitu chu kan Pathian chauh a ni. Kan hunte chu a kutah dah ila, anin min umtute lak ata min chhanhim dawn a ni. Mi rel ching suh, dawt sawi ching suh, mi itsik suh, dik lo taka thil tih ching suh... heng zawng zawng lak aṭang hian kan inti thianghlim tur a ni si a.

- R.Zomawia