Written by
Lalchhandama Colney

KUTKEMNEI

Kan pipute kha chuan nupui pasal an inneih dawnin an thlahte leh chhungte kal zelah kutkemnei an awm em, tih te an chhui ṭhin.Chutiang mi an lo awm chuan an hnawng mai ṭhin.

Tun hnu hi chuan chutiang chu sawi loh ṭhangtharte phei chuan engnge kutkemnei, tih pawh kan hre mumal tawh awm love. Kutkemnei kan han tih tak hi chu ruk hmangah pawh vuak sim theih loh, inthlah chhawn aṭanga miin a neih, harsat vang leh mamawh hrim hrim vang pawh ni lem lo, remchang a awm phawt chuan ru leh mai ṭhin hi an ni ber.

Tun laiah chuan rukruk hmang, mi rawk ching te kan tia, kutkemnei ti zawng pawh hian kan sawi ngai tawh meuh lo. Khawtlang/ Police ten an man ṭhin a, an thil ruk a zirin an case hi a ritin rit lo mai niin a hriat bawk.

Khawpuiah chuan kan in kawngkharte rinawm tak taka siam a ni. Hei bakah hian security atan ui / CCTV kan la nei cheu bawk ṭhin. Biakin, shopping mall leh market-ah te pawh camera vuah vek a ni a, kawtthler pawimawh laiah thlengin. Hetiang taka kan fimkhur hnu pawh hian thil bo, an rawk alawm maw le, tih tur hi a khat tawkin kan hre fo tho a, buaithlak hle mai.

Kutkemneite hi chuan thil ruk kha an pianpui a, an thisenah an ṭhan hnan tawh a ni. A dawt lehah chuan retheih vanga ruk ru ta mai hi an awm ve bawk. Pawisa an mamawh a, hna an thawk peih si lo, a awlsam zawngin an ti ta mai niin a hriat. Misual ve hrim hrim an awm a, ruihhlo ngaih vanga ru an awm bawk. Krismas bazar hun vel lai pawh hian pick pocket, hmeichhe naupua, etc. sawi tur a awm fo kha.

Ram hruaitute pawh hian mi lawm­thusawina eng zat nge an lak tawh? Hruaitu ka nih hnuah ka thau sawt nge ka cher ta deuh zawk? Term khat kan han hman zawh meuh chuan ka rosum chu crore a tling ta deuh mai em? Thamna vawi eng zat nge ka pek/ lak tawh le?

Officer rual hote pawh tih lawm hi kan awl lutuk a ni lo maw? Sawrkar hnathawkte, kan hah ṭhin hle a, mahse, chawlh te hi kan ngah mah mah ṭhin lo maw? Sumdawng, dawrkaite pawh kan hlep hnem mah mah ṭhin lo maw? MRP tih danglam ching te pawh an awm hial ṭhin nia.

Thil dik lo leh ṭha lote hian nun an ti nuam lo a ni. Mahni ṭheuh han in bih chiang ila, vawi eng zat nge thamna ka lak tawh, hmasawnna hnathawhna tur eng zat nge ka lak ruk tawh? Dik lo taka ti turin pawisa eng zat nge kan sen tawh? Sawrkar thil mahni in lama hman atan eng zat nge ka hawn tawh. A rapthlak viau zawk lo maw aw?

Misual rukrute hi an chimawm a, mahse kan duh loh kutkemnei te leh hnawk kan tih em emte nen hian kan lo inang reng thei asin.

- Lalchhandama Colney