Mawhphurhna nei thei lo sorkar?
Aizawl khawpui kianga lei (bridge) pawimawh, Lengpui Airport kalkawnga 'Sihhmui lei' chu kum 2015 khan vawi thum teh ngawt a chim a. A chhim chhanah thawktute leh a enkawltu, sorkar inthlahdah vangah puh hleihtheih lohin, "A dâwl zawh tâwk aia rit phur motor-in a zawh vang," an ti a. An dawh ṭhat mek laiten a chim a, "Mi sualin a kilhna an rûk vang" an ti leh mai.
Chhimtuipui, Darzo kai lei pawh a chim a, nunna chan pawh an awm hial a ni. An dawh ṭhat mek laiin a chim nawn leh a, "Mipuiin an nawr chim alawm," tiin, a chim chhan an sawi leh mai bawk a.
Mizoram inkalpawhna kawngpuite chu a chhe em em vek a, fur laiin kan mamawh châk lakna ber kawngte chu a ping zing hle a, motor a tâng fo a ni. Kawng chhiat chhan erawh sum awm loh vang lam ni loin, "NE-ah Mizoram kawng a ṭha ber, hnathawhna hun 'working season' a ni lo a, kawng siam ngaihna a awm lo," an ti leh mai zel. Khuarêl chhiatna zel a nih chu!
Eirawngbawlna gas a vang em em ṭhin a, mipui kan phun nuai nuai(h) a. "Gas harsat chhanah sorkar a inrawlh thei lo, Agent leh IOC inkar a ni," min tih san leh theuh va. Gas a lo thlen tluan deuh chuan, FCS&CA Minister fak a ngai leh thung a!
Buhfai a ván em em lai pawh kha hmanni lawk a ni. Buhfai ván chhan an han sawi leh tak tak a, "Central sorkarin buhfai a pek dan system a ti danglam a. FCI aṭanga Mizoram quota hmuh a tlem tawh a, National Food Security Act (NFSA) vang te pawh a ni tel," an han ti leh hlauh thung a. Buhfai man tlawm zawka dawn in beisei lai laiin kan hnarah min khawn sak leh titih keuh va.
Sorkarin Zu a zawrh hnuah, mipui (civil) an thi zawih zawih a, Police te meuh pawh zu zawrh phalna 'MLPC Act' hman a nih hnu, kum khat leh thla 10 chhungin 253 an thi nia! tiin, mak tih thu kan sawi chiam a. "Eng zû pawh nise, tam tak in chuan, hriselna a khawih pawi thei vek," an ti leh êt a. A in mi te mawhphurhna bawk a ni leh mai.
SSA Teacher te'n thla 4 te thla 6 chhungte hlawh an la thei lo, central MHRD aṭangin sanction a awm a ni lo'm ni? SSA document pawh hei facebook-ah an post a, siamchawp (fabricate) a nih loh hi, tiin, mak kan tih thu kan sawi luai luai a. School Education Minister-in a sawifiah dawn emaw tih laiin, amah puitu zawkin a sawifiah hleuh thung a.
An han sawifiah tak tak a le(h), State sorkar chuan mawh a lo phur aw-zâwng lo leh pek a. Central sorkarin sum a rawn release tlem vang a nih leh hmel ta ber a. September 29, 2016-a nuai 1441.31 sum hmuh chu, November 22-ah SSA Account-ah a lut chauh tih te, (a kar lakah ni 52 vel a thang kual vel nia!). Chuan, November 23 ah district tinah semchhuah nghal a nih thute an sawi a. SSA zirtirtuten hlawh an la la thei chuang si lo chu a nia! December ni 8, 2016 Mizoram Legislative Assembly Session-ah erawh, SSA hlawh chu Central lamah an la nawr leih leih chauh niawm takin Minister chuan Opposition MLA zawhna chu December 8, 2016 khan a chhang. Thil reng reng hi a ninawm teh nuai(h) e.
Mizoram SSA zirtirtute hlawh pek theih loh leh harsatna te erawh, helama thuneitu sang ber, Ministry of Human Resources Development (MHRD) Minister, Ram Shankar Ketharia chuan, kum kal ta 2016 May thla khan, Mizoram SSA hnathawktute hlawh lak theih loh chungchang leh an harsatnate engmah a lo hriatpui ve hauh loh thuin, Mizoram State Guest House-ah, chanchinbumite zawhna a lo chhang fel êt tawh bawk si. Kan hotute hian khulamah khuan an lo zu thlen ṭhin lo nge, khulam mawh a ni tho tho kan la ti leh thén mai ang?
Englekhaw le, Congress sorkar hnuaiah mipui harsatna te a lo thlen ve hian, a tak tak ramah chuan eng mawh mah hi an phurh tur leh an tih dik loh, an thawh ṭhat loh vang lam a lo awm hmel lo. Delhi lam zel khu a mawh phurtu an nih zawk hmel - an insawi ṭhin dan hian...
- Lalnunsiama Pautu