Written by
Lalnunsiama Pautu

Mawhphurhna nei thei lo sorkar?

Aizawl khawpui kianga lei (bridge) pawimawh, Lengpui Airport kalkawnga 'Sihhmui lei' chu kum 2015 khan vawi thum teh ngawt a chim a. A chhim chhanah thawktute leh a enkawltu, sorkar inthlahdah vangah puh hleihtheih lohin, "A dâwl zawh tâwk aia rit phur motor-in a zawh vang," an ti a. An dawh ṭhat mek laiten a chim a, "Mi sualin a kilhna an rûk vang" an ti leh mai.

Chhimtuipui, Darzo kai lei pawh a chim a, nunna chan pawh an awm hial a ni. An dawh ṭhat mek laiin a chim nawn leh a, "Mipuiin an nawr chim alawm," tiin, a chim chhan an sawi leh mai bawk a.

Mizoram inkalpawhna kawngpuite chu a chhe em em vek a, fur laiin kan mamawh châk lakna ber kawngte chu a ping zing hle a, motor a tâng fo a ni. Kawng chhiat chhan erawh sum awm loh vang lam ni loin, "NE-ah Mizoram kawng a ṭha ber, hnathawhna hun 'working season' a ni lo a, kawng siam ngaihna a awm lo," an ti leh mai zel. Khuarêl chhiatna zel a nih chu!

Eirawngbawlna gas a vang em em ṭhin a, mipui kan phun nuai nuai(h) a. "Gas harsat chhanah sorkar a inrawlh thei lo, Agent leh IOC inkar a ni," min tih san leh theuh va. Gas a lo thlen tluan deuh chuan, FCS&CA Minister fak a ngai leh thung a!

Buhfai a ván em em lai pawh kha hmanni lawk a ni. Buhfai ván chhan an han sawi leh tak tak a, "Central sorkarin buhfai a pek dan system a ti danglam a. FCI aṭanga Mizo­ram quota hmuh a tlem tawh a, National Food Security Act (NFSA) vang te pawh a ni tel," an han ti leh hlauh thung a. Buhfai man tlawm zawka dawn in beisei lai laiin kan hnarah min khawn sak leh titih keuh va.

Sorkarin Zu a zawrh hnuah, mipui (civil) an thi zawih zawih a, Police te meuh pawh zu zawrh phalna 'MLPC Act' hman a nih hnu, kum khat leh thla 10 chhungin 253 an thi nia! tiin, mak tih thu kan sawi chiam a. "Eng zû pawh nise, tam tak in chuan, hriselna a khawih pawi thei vek," an ti leh êt a. A in mi te mawhphurhna bawk a ni leh mai.

SSA Teacher te'n thla 4 te thla 6 chhungte hlawh an la thei lo, central MHRD aṭangin sanction a awm a ni lo'm ni? SSA document pawh hei facebook-ah an post a, siamchawp (fabricate) a nih loh hi, tiin, mak kan tih thu kan sawi luai luai a. School Education Minister-in a sawifiah dawn emaw tih laiin, amah puitu zawkin a sawifiah hleuh thung a.

An han sawifiah tak tak a le(h), State sorkar chuan mawh a lo phur aw-zâwng lo leh pek a. Central sorkarin sum a rawn release tlem vang a nih leh hmel ta ber a. September 29, 2016-a nuai 1441.31 sum hmuh chu, November 22-ah SSA Account-ah a lut chauh tih te, (a kar lakah ni 52 vel a thang kual vel nia!). Chuan, November 23 ah district tinah semchhuah nghal a nih thute an sawi a. SSA zirtirtuten hlawh an la la thei chuang si lo chu a nia! December ni 8, 2016 Mizoram Legislative Assembly Session-ah erawh, SSA hlawh chu Central lamah an la nawr leih leih chauh niawm takin Minister chuan Opposition MLA zawhna chu December 8, 2016 khan a chhang. Thil reng reng hi a ninawm teh nuai(h) e.

Mizoram SSA zirtirtute hlawh pek theih loh leh harsatna te erawh, helama thuneitu sang ber, Ministry of Human Resources Development (MHRD) Minister, Ram Shan­kar Ketharia chuan, kum kal ta 2016 May thla khan, Mizoram SSA hnathawktute hlawh lak theih loh chungchang leh an harsatnate engmah a lo hriatpui ve hauh loh thuin, Mizoram State Guest House-ah, chanchinbumite zawhna a lo chhang fel êt tawh bawk si. Kan hotute hian khulamah khuan an lo zu thlen ṭhin lo nge, khulam mawh a ni tho tho kan la ti leh thén mai ang?

Englekhaw le, Congress sorkar hnuaiah mipui harsatna te a lo thlen ve hian, a tak tak ramah chuan eng mawh mah hi an phurh tur leh an tih dik loh, an thawh ṭhat loh vang lam a lo awm hmel lo. Delhi lam zel khu a mawh phurtu an nih zawk hmel - an insawi ṭhin dan hian...

- Lalnunsiama Pautu