'HMANLAI CHUAN MIZO TEN RILRU THIANGHLIM LEH ZE MAWI TAK KAN NEI ṬHIN' TIH CHAUH HI TAWK LO SE!
Mizoram Legislative Assembly kum 50 tlin Diamond Jubilee lawmna puala Zonet Cable TV in speaker hmasa ber Dr. H. Thansanga (89) an kawmna kha ngun takin ka lo ngaithla a.
A zawttu khan zawhna ṭha tak pakhat zawtin, Union Territory kan nih hnua MLA inthlan hmasa ber 1972 kum ama mimalin a hmachhawn dan a zawt a. Kha a chhanna kha ka ngaihtuahnaah a riak zui reng mai.
1972 Inthlanpui chu Suangpuilawn bialah Mizo Union party ticket a hmachhawnin; khami ṭuma inthlan hmachhawn kha candidate tan a hahdamthlak hle tih a sawi a. A mimal pawisa Rs 2,000/- a pai ve pawh chu a hmang zo lo nasa mai tih a sawi.
Candidate tana sum senna tur engmah awm lo khan a dinna party mite khan thawhkhawmin, ei leh in thlengin an lo buatsaih a, an ṭanrualna a ṭha awm ngawt mai. Candidate tan khan sum han chelekna tur kha a awm lo reng reng a ni awm e.
Tin, kha bial khaw tin a fannaah khan intiam tir tura nawrna mipui vantlangah a ri miah lo mai te kha vawiin nena khaikhinin, thu awihawm lo a chang hial dawn awm e.
Khaw pakhatah chuan candidate pakhatin khawtlang tan radio pek a tiam a, intiam tir ve mai an tum ngawt a, radio ngawt lo, vantlang hmasawnna tur leh chhenfakawm tak din chu a ngaih pawimawh zawk tur thu in a chhang tih kan hmu.
Rilru a lian ta ber erawh khatih laia Mizote rilru lo la thianghlimzia kha a ni. Candidate aṭanga mipuiten sum pai thlerhlo an beisei ve lo leh candidate chu an pui tur zawk a nih an thinlunga a chiang em em kha a ropui lai tak chu a ni.
Suangpuilawn bial mai ni lo, bial dangah pawh khatiang kha mipuite sukthlek leh an rilru ni vek awm pawh niin a rin theih.
Awle, kum 50 a lo ral leh chuan kan dinhmun kan hria a, mipui hian kan politician te hi eiru lo thei loin kan siam/ nawr chang a awm ta fo nia sawi a awm. A society anga insiamṭhatna 'moral reformation' pawh pulpit tlang aṭangin a ri tam ta fo mai.
Mizote'n 1972 a rilru thianghlim tak kan put kha eng vanga pu zui thei ta lo nge kan nih tih hi zirchian tham a ni. Thil chiang tak pakhat chu Mizote rilru thianghlim pu a kan khawsak tlanho lai kha a awm ngei a, thui tak chhui dawn ṭul pawh a ni lo.
Min thlahtute anga rilru thianghlim leh dik, pamham lo, Mizo nun zemawi leh ṭha kha kan neih leh zel lohna tur chhan pakhat mah a awm lo a ni. Politics thianghlim lo kan tih te pawh hi a awlsam zawnga thlir chuan kan nun thianghlim loh vang a ni!
Kum 50 liam taa Zonun zemawi leh thianghlim nei let leh turin thutiam i la thar leh ang u.
- V. Lalnunthara (Mathara), V. Thanga Street, Dawrpui