Written by
Lalthianghlima Khiangte
Govt. Complex, Aizawl

Ngenna leh sawmna

Kum hei zat state puitling, Kristian ram tia chhal, puitling chin pawh piangthar tawh vek, thlarau chang sangte ram hi engvanga Chang mawh em em nge maw a nih le tih zawhna hian ka thinlung a luah rei tawh hle mai. Chhang ṭheuh dawn ta ila kan chhanna pawh a inang awm love, a chhan chu kan hre chiang ṭheuhin ka ring.

Tunah hian he chanchinbu hmang hian kan ram neih­chhun siam ṭha turin Zofa, ka u leh naute ka han ngenin ka han sawm che u a ni. Kan ram siam ṭha tur hian hrui khat vuana zai khata kan luan a hunin a ṭul tawh a, hemi kawng daltu ni lo turin ka sawm nghal bawk che u a ni. Luangruala zai khata kan luan theihloh chhan lian ber leh kalsan kan hreh ngawih ngawih ṭheuh, "Kan awmna party hian Lalna chang se, nuamsa ve deuh ila," tih kan duh ṭheuhna hi malmak ngam tawh ila. Politics thil avanga kan lo inhmelmak tawhna zawng zawng kha inngaidam tawn ila, hmangaihna tharin i insuihkhawm ang u. Chan ṭha zawk chan tuma kan indona hian nghawng chhe tak thui tak a neih hi kan sawi seng lovang. Roreltu nih tuma kan indona ngei hian a ni Zofate min ti ṭhuanawp ni.

Kan duhthlan ang ngeiin ṭum engzat nge kan thlan tlin tawh a, eng chenin nge kan ram hi kan vawrh san tawh, kan hai lo ṭheuh bawk. Tuna kan ram dinhmun hi keimahni siam ngei a ni. Kristian ram inti si hian khawi state nge kan khum? Chuvangin, inti harhin kan puanven sawi chhing ila, kan ram leh hnam siam ṭha turin inphah hniam ṭheuh ila. Inpumkhatin in hmangaih tawnna hrui i vuan ang u. Political Party hrang hranga awm chung pawhin a inpumkhat theih chiang alawm! Party khata awm dial pawh a ṭha tho bawk ang.

Ka ngenna ang hian MLA thlan dawnah inchuh lovin inthlang dawn ila engtin nge roreltu tur kan neih tak ang? I buai deuh riau elo, buai duh suh. Kan politician hlunte hian, "Kei, kei," ti miah lovin inthlan dan tur an duang chhuak thiam em em ang.

Party tin hotu te u, hma­ngaih inremin, thinlung hmunkhat pu in, ram leh hnam tan insuihfin teh ang u le. A va hluin a va ropui dawn tehlul em. Tu fain nge thlahlel lovang le. Thlan tlin loh a awm dawn tawh si lo! Pathian leh kan ram tan hian Zofate hi kan hlu ve ṭan tawh dawn asin. Party mala MLA nih lo tum ran ran te u, Pathian leh kan ram tan hian han inphah hniam hlawm teh u le, in va hluin in va mawi dawn em. MLA kawr chu hak tir in ni tho maithei a nia. I in sak chhunzawm ṭul i tih em em leh, ei leh bar sum leh paiah ziaawm ve deuh tawh ila, i tih ṭhin te kha, in hmangaih tawnna hmangin Pathianin a rawn tihhlawhtlin sak ngei ang che tih ka ring tlat a ni.

Tuna sorkarna chelh mektute u, Pathian leh kan ram neihchhun tan hian term leh atan midang han kian phal ṭheuh teh u aw, Zofate ngaihah in va ropuiin in va hlu dawn tak em! Kan thlang leh tho ang the u tih tuman kan sawi thei bawk lo. Ram leh hnam tan in thawh hnem tawh vang hian in fakawm tawh hrim hrim e.

Lal ve tawh chak em emte u, lo lungngai awzawng suh u, in inngaihtlawmna kha Lalpa'n a hai hauh dawn lo a nia. Thil ṭhain thungrulh in la ni mawlh ang. Zofate kan tlawma kan inhmangaih tawnna hian Pathian mal­sawmna a la tawngbaw chek ang tih i ring ang u. Hetia, "Kei, kei," tih kan duh dawn loh ṭheuh si chuan roreltu tur thlan chhuah dan turah ka duhthusam pakhat ka'n thawh ve ang e.

NGO leh Kohhran hrang hranga puipate'n tlawmngaia MLA hna thawktu tur mi hmingṭha, lehkhathiam, Pa­thian ṭih leh mi inngaitlawm te, politician hlunte rawn chungin thlang chhuak sela. Tlawmngaia thawk turin ngen sela, an sawm chhuah mi sawmli (40) te'n inchuhna tel hauh lovin an bial chan tur leh Minister turte anmahniah inthlang leh mai ṭhin se, tih hi. Hetiang hi sawrkar laipuiin min phalsak lo a nih pawhin thlan chhuah tawhte kha mipuiin vote thlakin kan nemnghet mai ang chu.

Kan ram hi a thlalerin a kilkhawr a, ṭhenawm state-te nen intihbuai thu hlaah kan harsa hma hle dawn a, chuvangin kan taimak a, huan lo ram hna kan thawh nasat a ṭul tak meuh meuh dawn a ni. Ei leh bar tur thar chhuak turin mitinin theihtawp tak meuh kan chhuah bawk tur a ni. Kan ram siam ṭha leh chawikang tura Zofa, ka u leh naute ka sawmna tlawm tak hi, tlawmngai pawl hrang hrangte leh Kohhran hrang hrangte min ṭawiawm turin ka sawm takmeuh bawk a ni.

- Lalthianghlima Khiangte, Govt. Complex, Aizawl