Written by
Remsanga
Mission Veng

Maktaduaiin Trump-A an do

Trump-a chu US President atan lak luh a ni chauh a. Washington-ah te chuan mi nuai 5 vel an pung khawm a. New York leh Chicago-ah pawh nuai 2 aia tamin kawng an zawh a. Hmun hrang hrangah sang tam tak thawk chhuakin maktaduai khat vel laiin Trump-a duhlohna leh dona an lantir. Trump-a hriattir kan duh a ni, an ti.

Eng nge hriattir an duh chu? Eng dang ni loin, dikna an nei ve a ni, tih te; a hmeichhe en dan dik loa an hriat thu te, ram chhunga pem lut immigrant-ho a sawi dan te, Mexico ramria bang siam an duh lohna te, tuai leh patil, mipa leh hmeichhia kawp ve ve thei leh serh thlakho an tih, LGBT-ho a sawi dan te leh neih inang a duh loh dan te, Planned Parenthood chhanhim an duh dan te a ni deuh ber.

Trump-a hi a lerh ve ṭhin hle ang tih chu a ṭawng duh dan leh a nungchang aṭangin a rin theih. Mipa dang nena zahmawh rawngkai deuha fiamthu thawh te pawh a ching ve hle. Hetianga a ṭawng te hi an duh loh pakhat niin, an dikna palzut sakah hmeichhia te'n an ngai a ni.

Kan hriatthiam theih turin, tuai, patil, mipa leh hmeichhia kawp ve ve thei leh serh thlakthlengho (LGBT an tih) te hi a dim lo a, thliar hran a duh hle. Neih inang inneih theihna US Supreme Court-in 2015 june 26-a a pawm te khan, Obama chuan, "vawiinah hian kan inpumkhatna a famkim leh ta sawt a ni," a ti a. Neih inang pawmtu Supreme Court Justice pakhat Scalia-a a thih takah chuan a hmun ruak luah turin, Trump a chuan, neih inang duh lotu Justice dah a tum thu a sawi. Neih inang inneih theihna dan sût a tum hle bawk. Hei hi Trump-a rawn awm hma pawhin Republican party duh loh em em a ni. Mahse Obama President lai a nih miau avangin a lerah a lo veto leh ṭhin a, engmah an ti thei lo. Trump-a President a rawn nih takah chuan an au ring ta sauh a, hmeichhia te chuan Trump-a an burbun ta vek mai a ni.

Ṭum khat pawh American Football player pakhat Michael Sam-a chuan a ngaihzawng pa chu Live TV-ah a fawp a ni awm e, Trump-a'n a sawisel nghal. National Football League lamin an lo chhan a, Trump-a chuan, NFL-in langsar taka an player mawngkawhur a chhan avangin America hi hremhmunah a tla dawn, a ti tawp mai.

Pakhat dang pawimawh tak chu Planned Parenthood hi a ni. Hei hi pawl pakhat lian tak mai, US a office tam tak leh, clinic tam tak inzawmkhawm a ni. Hriselna lama thil ṭha tak tak an tih laiin ṭha lo tak tak, kristiante huat ber chi pawh an ti. Trump-a pawhin a do khawp mai.

Sawrkar program siam Medicaid kal tlangin US sawrkar laipui chuan Planned Parenhood hi dollar maktaduai 400 vel kum khatah a pe ṭhin a. Thil ṭha tam tak ti mah se, Republican-in an huat em em nau tih tlak te hi a ti nasa a. Kum tinin mi nuai 3 vel nau an tih tlaksak a. Chuvang chuan Trump a leh a pawl Republican chuan pawisa pek tawh loh an tum ruh hle. Hei hi kawng zawh te chuan an duh lo a, hmeichhiate hmuhsitna leh an chanvo rahbehsaknaah an ngai a, an inhawrkhawm ta chiam mai a ni.

Raltlan (immigration) lamah pawh dik lo taka US a awmte chu Trump a chuan maktaduai hnih aṭanga makta­duai thum hnawhchhuah a tum a. Kan hnawhchhuah loh pawhin kan man ang, a ti. Hei hi kawng zawh phah nan an hmang bawk. An chhungte leh an ṭhiante hmakhaw thim ta em em chu ngai ngam loin, Trump a chu human rights ngai pawimawh loah te an puh a. An au a, lehkha (placard) lian pui pui te an keng a, kan ngaihdan hi hriattir kan duh a ni an ti.

Hetiang reng renga ngaihdan nih loh avanga pun khawm hi US history-ah a la awm ngai lo. Chutih lai chuan Clinton-i chuan, kan hlut em em vawng nung tura in lo ding chhuak a, in lo sawi a, kawng in lo zawh hi ka lawm em em a ni. A aia pawimawh a awm lo. Kan ṭanho hian kan chak zawk tih ka ring reng a ni, a ti a; a ṭul lo hle a ni. Clinton-i te hlut zawng chu Mizote hlut zawng a ni ve hauh lo.

Clinton-i te lam Democrats hi chu a rilru a zau leh lutuk a, Sodom leh Gomora te pawh min hriat chhuahtir ṭhin. Republican hi an sakhaw mi zawk avangin Mizo tan chuan an ṭanawm hle zawk a ni.

- Remsanga, Mission Veng