KALPHUNG THLAK
Kan ramah hian siam ṭhat ngai hi a va tam êm! Kan sorkar kalphung pawh hi thlâk danglam a nih hun a nghahhlelhawm ngawt mai. Duh se chuan tû party mai pawh hian chu kawng chu an zawh thei, mahse, tû mahin an zawh duh chuang rih lo a ni ang, a kal dân pângngaiin a la kal zêl chu a nih sî hi maw!
Kan system ṭha lo hian min hruai thui tawh lutuk a, min phuar ngheh luat tuk avâng hian kan chau zo tawh a ni ãwm e. Dân a lal lo a, dân kan pawisa hek lo. Thil ti dik lo man chhuah pawh hrem an ni lo fo a, hum kan duh zãwk tâ emaw tih mai châng pawh a awm fo tawh ṭhin a nih hi.
Ei rûk leh hlemhlêtna hruiin min ṭingmit a, kan inzawm duar tawh a ni ber mai. He hruiin a hlin vê loh hi sorkâr hnathawk leh politician zîngah mi engzât tak awm ang maw! Kei chuan ka hmu nual mai, an langsâr vê lo mai a ni.
Thu hriam emaw, khandaih emaw lo chuan min ti tîm zo tawh lo a ni ãwm e. Hetiang kan nih ṭan hun hi a rei tawh fû ãwmin kei chuan ka hre ṭhin.
Kan tûn dinhmun aṭang hi chuan kan hnam dinchhuahna tûrin insiamṭhat vàt vàt kan ngai ta a ni ber mai; chu chu tûn aṭanga ṭan nghâl theih a ni. Tûn hi a va pawimawh tehlul êm!
Isua aia thu sawi huai leh ṭawngkam dêngkhãwnga sawi ṭhin an awm ka ring lo. "RÛL THLAHTE U" tih ṭawngkam a hman lai khân, a tiha te khân nâ an ti a, an khêng bet ta rêng a ni a. Temple meuh pawh, "Nangni chuan suamhmangte pûka in siam zãwk hi" tiin, tangka thlengtute dàwhkân pawh a namthlu rum rum mai chu a nih kha...
Chung lam chhuak a nih an hriat miau loh avângin Amah leh a thusawi an awih thei lo a ni. Pathian mite'n na tak leh dêngkhãwng taka an sawi hian mi thinlung a tihnat chuan hawi kîr se a ṭha mai. An hawi kîr loh chuan Pathianin an chungthu a rêl mai ṭhin. Tûn ang hunah hian Pathian mîte an au loh chuan lungtê tal a au a ngai tal ang chu....
Kan ram hi tûn hun anga siamṭhat hna thawktu kan mamawh nasat hi a la awm lo hialin ka ring. Mizoram kawngpui lian dung ram zawng zawng tih theih deuh thaw hi mi hausa ram a ni ta deuh vek mai. Kawngpui zauh dãwn se mi hausa-in compensation an dawng ṭawk ṭawk zel mai. Tûnah pawh hian mi hausa pakhat chuan nuai sâng chuang lai a dawng dãwn tih te pawh in la hre lo maithei.
Kan ram hruaitûte'n politics hi sumdãwnna leh contract hna lian zawng zawng deuh thaw thawh nâna an hmang mawlh mawlh chung leh an hausak thûr thûr laia lo ngawih reng mai chu ram veitu tân chuan a harsa vê ngawt ang.
2019 khân Karbi Anglong-ah kan zuk kal a. Kawngpui ṭha tak tak, Highway Double road te, Four Lâne te-a a lo thlûr seng sung tawh mai. Keini ramah, PMGSY hmang dik thei rêng rêng lo kan la ni reng bîk leh, Rural connectivity atâna ruahman-in a thawh tûr ang a thawh vê theih lohna ram hi "Kristian ram" in tih pawh a zahthlâk rum rum tawh laia ram siam ṭhat hna hi kan mawha kan lâk loh chuan, tû mahin min siam ṭhatsak dãwn lo. Siam ṭhat hna thawktû tûr chu keimahni kan ni.
Tûna kan siam ṭhat loh chuan kan ram hi hnam dang kutah a lût har lo ang tih a hlauhawm. Kan ram chhûnga Revenue Pass nei ngat Pi Thangseii ram chhûnga Assam Police-in Duty Post an nei tlat mai te, Pi Thangseiin a huana hnâ thawka a kal theih nâna Dholai Police-in Identity card a pêk ngai tlat sî ang te hian rilru a va tina vawng vawng ve! Vânglainî phek hma lamah ngei ziaka chhiar tur a awm a, kha thu kha dãwtah chang tal se a va duhawm ngawih ngawih ve le!
Karbi Anglong-ah Highway an sial dãwna ram neitûte'n compensation lâk aia, an ram pal tlanga kawngpui awm chu duh ngawih ngawih a, duhna lai apiangah, a ṭha thei ang bera kawng a kal theih nân engineer te'n kawng an zawn theih avângin kawngpui an nei ṭha a. Keini ramah pawh chutianga zawn ni ta se, kan kawngpuite hi a ṭha vê hen hun mai tûr.
Mi thil ti theite'n an lo hruai kawi a, kawng a ṭha thei vê ta ṭhin lo te hi tihbo theih ni se chuan hmasãwnna ropui tak a tling vê mai tûr hi a ni a. Kan politics tui nû hi tuifîmin luah lân thei se chu, kan ram mihring, Nuai 15 êm pawh tling lo hi rethei tû mah hi kan awm lo thei asîn maw le...
- R.L. Ṭhianga