Written by
Matea Pa

Social media kan hmang thiam chiah em?

Mizote'n pasalṭha leh sa kap thei kan ngaihsanna a bo tial tial a, chu chu khawvel hmasawnnain a ken tel kan ti thei ang. Hmasawnna chuan kil tin a hrut a, India hmarchhak pawh a kal pel bik lo. Hma­sawnnin a ken tel zinga ṭhalai leh kum upa zawk thlenga min khaikhawmtu chu social media a ni.

Media pawimawh­zia kan hre ṭheuh a, a chhe zawng leh a ṭha zawnga a nghawng natzia pawh inhrilh nawn fo a ṭha. Internet service a ṭha tual tual a, a hmangtu pawh kan pung chak viau mai. Internet hi tunlai khawvel thlakdanglam hlawktu a ni kan tithei awm e.

Tun hnai khan hmun pakhatah chuan vanduaithlak takin lirthei chesualna thleng hlauh mai a, nunna chán leh hliam an awm a nih kha. Mizo kan nih ang ngeiin vanduaina tâwkte ṭanpui turin a thei apiangin vanduaina thlenna hmun an pan khawm a; an inpekna a va ropui tak em.

Social media lamah vanduaina thlen dan leh thi leh hliam zatte tarlan a ni a, a darh chak kher mai. Mahse, kha'ng social media-a darh tam tak kha vanduaina tâwktute tan thil lawmawm a ni ang em tih chu hriat chakawm tak a ni. Nunna chán tate damlai thlalak tarlan a ni kha a ṭha hle mai a, an laina leh an ṭhianten anmahni an uizia lantir a, mi dang hmuh theiha an dam lai hlimthla an tarlangte kha hmuh a nuam.

Chutih laiin, mi dangte bakah che kan awm leh tlat mai! Vanduaina thlenna hmuna kal zingah mi hliam tuar leh ruang thla la a, mi dang hmuh theiha pho lang an awm tlat. Kha'ng thil khan an chhung khat laina leh ṭhenrual ṭhate'n hmuh nuam an ti ang em? An rilru a nat zual phah zawk ang em? Rilru mangang taka mi an awm lai khan, thil ṭha ti emaw kan intih laiin mi rilru natna belh chhuahtu kan ni thei asin. Thisen kai hnuang leh mithhi ruang hmuh nuam lo tak thehdarh a ni kha a pawi tak zet a ni.

Vanduaina tâwk an awmin, thi leh hliam an awm thu mi dang hriattir hi kan tih tur chu a ni ngei mai. Chutih laiin, mi hliam tuar thla lo laksaka thehdarh chiam te, mitthi ruang tihlante hi a fuh lo. A hmuna awm tih vanga mi hliam tuar leh ruang thlalak lo neih kha intihtheihna chi a ni lo a, thawn darh ngat phei chu ât loh vang a ni! A hre hmasatu leh mi dang hnena pe hmasatu nih kan la inchuh ta deuh deuh leh nghal a!

Social media hman danah kan fimkhur zual a ngai a, mi pawi kan sawi theih a ni tih te, dan bawhchhiat theih a nih thu te, dan bawhchhetute chu dan anga hrem theih a nih ziate hi kan inzirtir nawn fo a ngai. Mi tinte i fimkhur leh zual ang u.

- Matea pa