CORONA HRI DONAAH KAN DAMTLANG LO?

Kan do hi tisa leh thlarau nei, keini Pathian in a duh ang taka a siam te ang hi a ni lo. A ṭawng lo, a ngawi reng. Engzat nge a nih pawh hriat a har a, chi thlah erawh a awlsam hle a ni ang. A kalna apiangah hun rei lo te chhungin phung velh an sawi ang maiin a pung thur thur mai. A kal duhna leh pun thur thurna chu - ram hausa leh hausa lo, ropui leh ropui lo, a vai hma a ni ber, mak tak chu a ni. Mizoten kan ngaihsan em em, kan chung en, an nih phung kan entawn kan chin ve te chu a ngaisang ve lo. Ram ni tla senglo-a lalram te pawh a vai hma tho. Ram te tak te leh rethei te chu beihthamah a ruat lo ni maw, an la tuar meuh lo tlat thung. 

Hetiang ka ngaihtuah reng lai, ka rilru a lo lang ta chu Mizote hi kan dam lo. Rilru na ngawih ngawih, Zoram pawna mite rilru a dam lova, Zoram chhunga awm te rilru pawh a dam lo tlat hian ka hria. Zoram pawna mi te hian hetianga Corona hrileng an hriat hian midang ang bawkin an hlauva, an ram, an nu leh pa te awmna hi an rawn ngai ngawih ngawih a. Khawvel ram te leh India ram te pawhin in kharkhip an puang ta nghal bawk si, haw ngaihna a awm lo. 

Haw an chak, ram tina awm an ni. Kan unau Churachanpur, Manipur a awm te takngial pawhin haw an chak an lo haw. India ram hla zawk ami te pawhin haw an chak, tam tak an hna a tawp, an thla hlawh te a tawp, an buai zo ta, sum an nei lo. Mizo Officer te puihna in an lo haw. Chennai lama kan Mizo Officer te hi an fakawm khawp mai. Tunah, Kolkata lama awm te anmahni sum sengin Mizo Welfare hmalakna in an lo haw leh a, an fakawm e. Thil mak angreng tak chu, Corona len thu leh a darh tih hriat aṭang khan mi mahni inhmun a awm lo tute mai pawhin an in ram leh lo, in lam an ngai vek. Khawilai rama mi te pawhin Keini Mizo, India mi te chauh kan ni lo. Europe rama Sap ho pawh hnathawh nei an rama awm lo te chu, mahni rama haw, mahni inlum ngaihna (nostalgia) a keng tel tlat mai. Pathianin inang vekin rilru min puttir hi ngaihtuah tham a tling. 

Nu leh pa rilru a dang: Kan naute rilru dam lo tangkhang hlawh hmu tawh bawk si lo, sum harsa bawk, haw thei bawk si lo, an in luah te nena an inkar ṭha lo, tihngaihna hre lo, awm chawt mai pawh an tam mai. Henga kan nau tangkhang zawng zawngte, an chhungte Mizoram hmun hrang hranga mi te leh an ṭhen leh rual te rilru pawh hi a damlo. Rilru dam lo leh tihngaihna hre bawk si lo, Mizoramah hian chhungkua kan tam mai. 

Kan naute lo haw chhun awm lailawkna tur pawh, a lo haw an la tlem tehlul nen hmunin a daih lo a ni ang. Kan Kohhran nu leh paten an thlavang an lo hauh thiam a, Kohhran tam takin Kohhran Hall/ Naupang Sunday School an lo phal hi a lawmawm hle a ni. Thlabarin kan chhungte an lo haw a, inlum luh nghal phal ni bawk si lo, awm lawkna tur in mumal awm bawk lo. An rilru a na, a dam lo. Chu chu hre renga Kohhran mi te an pen chhuak hi a lawmawm takzet a ni. Kan naute rilru dam lo, thlabar an lo hmuahna an lo kuangkuahna aw a ni, a ropuiin a lawmawm e. 

Pathian ṭihtu an damlo: Kristian rama inchhal, a ṭhen phei chuan zaa za te kan inti. Pathian au ṭhin, be ṭhin, ko ṭhin te rilru a dam lo in ka hria. Kan Pathian thu hrilna tam tak te thusawi-ah sual sim a ṭulzia, a pawimawhzia kan ngaithla, a ropui e. Sim tur kan ni, sim tur kan nei ṭheuh mai. A chiang e, chutah a hnam anga roreltuten rawt tura duhna lian tak a awm. Pathian leh kan ram tan tih thupui a hmangtu rorel lai a ni bawk a. Kan zavai a, Zoram mipuite Kohhran pawl bik rawt ni lova, roreltute rawt tura nawrna chu a hlawhtling lo niin ka hria. Chuvangin, Kohhran mi, Pathian ṭihtu te rilru a dam lo. Mi tam tak rilru a na ngawih ngawih a ni. 

Pathianin Zoram mipuite inthurual taka kan be ho thei lo hi damlo an tam. US President Donald Trump chuan hnam ṭawngṭai ni (National Prayer Day) a puanga Pathian hnenah an ṭawngṭai nasa mai. 

Damdawi lam thawktute: Corona hrik hi India ramah 2020 January thla tawpah, February thla bul a nih chu a lo lut a, a luh hnu thla khat leh a chanve-ah India ram hmar­chhakah kan Zoram a lo lut tlat mai. Kan ṭhenawm ramte mak tih a ni. Rawngbawltu lehnghal, Pathianin Zoram mipuite inralring tura min ben harh a tumnaah kei chuan ka ngai. 

Inrin lawkna awm miah lovin hriselna lam hotu an che char char a, an theih ang tawkin an thawk, an thawk nasa a, fak tlak an ni. Doctor-te leh hnathawktu dang tan pawh thih leh damna thu ni mah se, an ṭawiawm ṭha, an hnathawh a ropui e. Mahse, he Corona hri hi kan ramah a vei pasarih chiah kan enkawl thei a, chu chu kan hmanraw neihin a daih tawk a ni awm e. 

Mizote hi pasarih aia tam a vei lo awm leh ta ang ila, engtin nge ni ta ang? Zawhna lian tak kan chhan theih loh chu a ni. Tichuan, damdawi lam hotu, hnathawktute kan dam lo, kan dam kim lo. Chu lo lehah pawh kan mithiam damdawi lama thawktute an rilru a dam loh lehna chu kan inkharkhip hi kan zawm ṭha lo, ṭul lovah kan vak dul dul. Khawlaiah motor intlanchhawk a ni chungin traffic a jam nghal der mai. Chuvangin, damdawi lam mithiamte rilru a dam lo. Tihdam a har lo, an thu zawm mai hi a ni. 

Political Party: Kan Poli­tical Party te sawi hi chu Party inchirhthehna a nia lawm tih theih a nih laiin, ngaihdan a tam sawi dan a tam tih ang deuh a ni. Mizoram sum dinhmun thu ah te sawi a va tam em! Kan nitin chanchinbu te hi han chhiar ila, “Sum dinhmun sawifiah tumna a chiang lo tual tual- Lalduhawma.” Sum dinhmun a chhe hle niin ka hria - Lalsawta (Aizawl Post). A dang leh ‘CM a chet chhuah ngam loh chuan CM nihna midang hlan turin ngen (Vanglaini), Lengpui Airport a buaipui em em thung! 

Hetiang anga thu chhuah hi kan Party te sawi a tam mai kan hria. Hei hian kan Political Party te hi an dam lo deuh chu a ni tih a hriat theihah ngai ang. 

Kan senior-te: A tawpna, a tlangkawm nan kan senior IAS Association te kawmna ZONET ZAWLBUK kha kan lo en, ngaithla kan tam ang. A ṭhen a fakna a tam laiin, an dam kim lo deuh chu a ni. Kha program khan anmahni senior-a te choh lo, sorkar laipuia hnathawk hnu chhawr fe, senior te pawh an damlo deuh a ni ang, an sawi sap sap mai. 

Tichuan, damlo kan va tam ta em! Kan unau tangkhangte an dam lo, nu leh pa chhungte an dam lo, Pathian thu hriltu, Pathian ṭih mi te pawh, damdawi lam hnathawktute, Political Party te leh senior, sorkar chhawr fe te pawh an dam lo. Damlo kan va tam em! Kan dam loh dan erawh a inang lo, kan natna a inang lo ṭheuh bawk. A dam tak tak pawh an awm tho vang, chuti em em a ni nang. Ngaihdan a tam sawi dan a tam tih a nih kha maw. Mahse, kan Zoram hi a dam sam lo zawng a ni.