JEROBOAMA KAWNG
Israel lalte chanchin kan chhiar chuan, "Jeroboama kawng chu a zawh ve a" tia sawi an ni deuh vek a. Jeroboama kawng chu eng tihna nge? Eng nge a awmzia? Jeroboama kha Israel lal ram, lal ram pahnih, hmar lam lal ram leh chhim lam lal rama then a nih hnua hmar lam lal rama lal hmasa ber kha a ni a. Jeroboama I tia sawi a ni.
An lal sawm leh pahnihna kha Jeroboama ve tho a ni a, mahse ani kha chu Jeroboama II tia sawi a ni. An lal hmasa ber Jeroboama I hnuah khan Israel lal sawm leh paruk an lo chhuak a, chung mite chuan an lal hmasa ber Jeroboama I kawng zawh kha an rawn zawh ve ta zel a ni.
Jeroboama khan kawng ṭha tak mai lo zawh hlauh ni sela chuan a ram mipuite tan khan malsawmna ropui tak a nih dawn tehlul nen, nimahsela kawng ṭha lo tak mai a zawh a, chu chu milem biakna a ni. Amah chauhin milem pathian a bia a ni lo va, mipuite pawh a biaktir a ni. Milem pathian biak chu Pathian uiresanna, milem laka uirena a ni. Hei hi Israelho chhungkaw zingah chuan sual lian tak a ni a, Thusawm pek bawhchhiatna a ni bawk.
A tlangpui thuin lal leh roreltute reng reng hian an hmaa mite kawng lo sial tawh sa kha an rawn zawh ve deuh zel a. Kawng ṭha tak sial sa lo awm reng tawh an rawn zawh ve zel chu an tih tur dik tak pawh a ni. Kal hmasaten kawng dik tak zawha ram an hruaia an hnua miten an rawn zawh ve zel chuan, chu chu ram leh mipuite tan malsawmna ropui tak a ni ṭhin. Amaherawhchu, an hmaa miten kawng ṭha lo tak mai an zawh a, chu chu an hnua miten an rawn zawh ve zel a nih chuan ram leh mipuite an rum ṭhin.
Tunah hian Zoram mipuite hian ram hruaitu leh roreltu atana kan neihte hian eng kawng nge zawh ve mek nia kan hriat le? Jeroboama ang khan a langin milem pathian chu an be ve hauh lo mai. Amaherawhchu, milem pathian biak tluk zeta pawi leh hlauhawm kawng an zawh ve mai ang tih kan hlauh pui hle - chu chu tangka sum ngainatna hi a ni. Tangka sum ngainatna hi mi tinin kan nei vek a. Kan zavaia kan mamawh leh a tel lova nung thei lote kan nih avang hian ngaina lo thei lo dinhmuna ding vek kan ni. Amaherawhchu, ngainat zualna leh ngainat lutukna hi a awm ve a, hei tak hi sual leh thil ṭha lo min tihtir fotu chu a ni. Eiruk leh hlepruk (corruption) kan tih ber pawh hi sum ngainatna avanga lo awm a ni.
Chutianga sum ngainat lutukna chuan Pathian hre chang lo lekin sum rawng min bawltir thei a, min biaktir (worship) thei bawk a, a bawihah min siam thei a ni. Chuvangin ram hruaitu tam takte chuan an dinhmun leh nihna te chu ram rawngbawlna ai mahin anmahni tana sum tuakna remchangah an hmang fo ṭhin. Chutiang taka sum ngainatna chu milem pathian biak tluk zeta Pathian pawisawina leh amah uiresanna a ni.
Bible pawhin tangka sum ngainat hi sual tinreng bul a nih thu te, rinna pensanna leh lungngaihna tam tak min tuartir theitu a nihziate chiang takin min hrilh a ni (1 Timothea 6:10).
Hman deuh aṭang tawh khan Mizoram hi India ram pumah eiruk leh hlepruk (corruption) hluar berna ram (state) anga sawi kan ni reng a. Hei hi thudik a nih ngai chuan zah ngawih ngawihna tham a tling. Kan sorkar officer ṭhenkhat leh mipui lamah siamṭhat leh tihdik ngai a awm a nih chuan chu chu ram roreltu leh thuneitute mawhphurhna a ni tho ang.
Kan hnathawh tam tak leh chumi atana kan sum sen ral inbuk tawk lo lutukte leh chin hriat lohva pawisa tam tak bo thlau ta mai mai anga lang ṭhinte hian mipui rilru a tinâ ṭhin khawp mai. Mipui rilru leh mitmei pawh veng hlei thei lo khawpa mahni tana sum leh paia ṭhahnem kan ngaih lutukna te hi kan ram leh hnam chhiatna tur hmahruai a ni thei mai ang tih hlauhawm tak a ni.
Hetiang thiltih hi ram nu leh pa dinhmuna ding theite rilru put dan leh thiltih atan chuan a mawi lo hle a, an nihna nen pawh a inmawi lo hle. Chutiang thil dik tawk lo ti tur chuan mipuite hian kan phal lo. Ram sum leh pai khawih thei chinte phei hi chu chuti taka pawisa duh huam huam tur khawpa rethei an awm kan ring hek lo.
Ram hruaitu tute pawhin eng kawng pawh lo zawh ta se, an ngaihtuah fo atana pawimawh tak pakhat chu hei hi a ni ang. Tuna kan kawng zawh hi kan hnua miten rawn zawh ve zel dawn ta sela kan duh tak tak ang em tih hi. Kan duh dawn lo a nih chuan keini pawhin kan zawh bik tur a ni dawn em ni? Jeroboama kawng kha a hnua lal lo awm zelte khan an rawn zawh ve zel avang khan kum BC 723 ah khan Assuria hovin an hneh a, salah an hruai a, an ramin a chhiat hlen phah ta der a ni.
Jeroboama khan kawng dik tak mai lo zawh hlauh sela chuan "Jeroboama kawng" tih hi a ri mawi kumkhua tur a ni a. Mahse kawng dik lo tak mai a zawh avang khan "Jeroboama kawng" tih chu hnam chhiatna leh boralna kawng sawinaah a lo chang ta a ni.
- Rev. C. Lianzuala