Written by
Chda Chhangte

KAN RAMA SUMDAWNGTE HI

Nikum (2016) khan Tripura lama Mission School-ah ka zu thawk ve a. Keini state aia state lian lo zawk ni si mihring tam zawk si an ni a. Kum 2011 census aṭanga kan hmuh dan chu hetiang hi a ni:

Description Population Percentage
Hindu         3,063,903    83.40 %Ṭ
Muslim       316,042       8.60 %
Christian    159,882       4.35 %
Buddhist    125,385       3.41 %

Keini Kristianten ring lo m$, milem bia kan tihte tamna ram Tripura-a hnamdang sumdawngte chuan kan rama sumdawng ṭhenkhatte ang lo takin anmahn$ dawrtu (customer) te chu an ngai pawimawhin an va duat s$ >m! Heti lamah chuan kan Lal Isua Krista angin an mihring puite an ngaihsak hial mai nia. A mak ka ti ṭhin khawp mai! Kei aia kal thui, dai zau zawk leh hre zau zawkte pawh hian Tripura lama ka tawn ang tho hian hnamdangte chuan an customer-te an ngaihlu thiam a, an indawr tawn r>ng r>ngin an ngaihsak >m >m thu hi ka beng hian a hre ve ta fo bawk.

Tripura ka awm lai hian vawi khat chu kan school-a naupang ṭhenkhat sponsor dawngte documents leh bio-data kimchang tak Speed Post hmangin India chhim lamah thawn a ngai a. Stationary dawr lian vak lovah ka thawhpui pa nen kan kal a. “Ka pu, enge in duh lo kal ru,” an lo ti vat a. Kan mamawh leh duh ang te, kan duh dan leh Speed Post hmanga thawn kan tum thute kan sawi a. Anni chuan kan tih ngai miah loin envelope lianah kan thil thawn turte chu an dah lut a, an char nghet thlap a, kan thawnna tur address thlengin anmahni chuan min ziah sak vek! Kan ram sumdawng ṭhenkhatte hian thei ve tak ang maw? Chutianga tih ai chuan mobile phone khawih an thlang zawk mai thei a ni.

Nikum lawk khan ka ṭhiannu nen Aizawl bazar-ah kan chhuak ve a. Lei tur ṭul kan nei tam lo a, thil man to tak lei tur kan nei lo bawk. Mahse chuti chung chuan dawr hrang hrang luh a ngai ve lawi si. Ka rei! Dawr tam zawk kan luhnaa dawr ngh^ktute chuan mobile phone khawih pahin min en mang hlei lo hian, “Enge in duh, lo en rawh u, in duh duh kha,” min han ti teh tlawng ṭhin a nih chu mawle!

Ka ṭhiannu ka chhuahpui rang thei teh asin! Hei lo pawh hi ka tawng fo mai, ka ṭhiante pawhin chuti bawk! Kan lei dawn emaw lei dawn lo emaw kan rama dawr ngh^ktu tam tak hi chuan anmahni dawrtute pawimawhzia hi an hre lo haih haih ṭhin mang e. A ṭhente phei chuan, “I duh leh lei lo tawp la a ni mai alawm,” tia anmahni dawrtute kal hnua an sawi sap lah ka hre fo bawk.

Kan ṭhiannu sap pasal nei pawh ram hla tak aṭangin an rawn zin a. Aizawla Shopping Mall kan neih len leh l^r ve berah hian an kal a. Kan ṭhiannu zawk chu dawr pakhatah lutin an thil zawrh man a zawt a. A ngh^ktu lah chuan en mang hlei lo, mobile phone khawih pah hian a lo chhang ṭha duh viau lo a. A hnu deuhah an pa, s^p pa chuan English khan a rawn be ta ṭ^lh ṭ^lh mai a. Chu n< chu a tang hru mai a, “Lo en rawh u, hei hi a ṭha i inhmeh ngawt ang. Ka lo tl^wm dawn che u nia, lo kal rawh u,” a ti ch<l mai a ni awm e.

Mizoram sumdawng zawng zawng hi an hawihhawm lo ka ti lo, mah se ṭhenkhat hi chuan inzir leh chhiar zau a, hriat zau chu an mamawh ve hl> chuan ka hria. Kan ram a ṭhang zel ang a (heti khawpa kawng a chhe chung pawh hian kan ram ṭhan hi chu beisei loh theih a ni bawk si law), state leh ram dang aṭang ten tlawhtu kan la nei zel ang. Tin, keimahni aṭang pawhin sumd^wnnaah dawrtu kan nei tam zual zel ang.

Tun anga kan sumdawng ṭhen­khatten customer-te min ngaihsak loh fo chuan ‘Hnamdang dawr loh ni’ kan tih pawh hian awmzia a neih loh hun, hnamdang dawr loh theih loh hun a awm ang ti nia!

- Chda Chhangte