SEIH
"Ka lam hawia i seih hianin, ka tan khawvel a pâr thar leh ṭhin asin." - LH Hauheng, Nghilhloh Rùn
Thinlung hlimin hmel mawi hlim a siam ṭhin a. Hmangaihna nui hlim hmel mawiin thinlung na a thawi dam ṭhin bawk. Chuti a nih chuan 'seih' hian tung chhova kal mihringte nunah thu tam a va sawi chiang em.
Sap mi pakhat, Victor Borge chuan, "Mi pahnih inkar tihnaitu ber chu nuih hi a ni" a lo timathlawn lo va. Han ngaihtuah chet chetin a dik fu a!
Kan chen lailawkna leiah hian, nula, tlangval i hmel chu a ṭhain, i aw pawh a mawi a ni thei e. Mahse, smiling face i neih tlat loh chuan, hmelṭha ngainat awm lo niin, tlang sel i kai nghal tho vang... Hlim hmel hi 'seih' nun neitute hian an varpawh chiang bik a, an ngaihlu ber asin.
"Ka seih hi cheng nuai sawm man a ni" tiin Charles Schwaba'n a lo sawi tawh a, a dik a ni. Hlim hmel pu chunga hlim sáng chunga mi lo chhawntu nih tluka man to hi a vang ngawt ta ve ang. Kan hmelchhia a ni emaw kan hmelṭha a ni emaw, hlim hmel pu chunga mite kan biangbiakna hian hmelṭha min temtir zawk fo. Hlim chungin lo nui ve tawh la, nui chungin lo hlim ve tawh rawh; a hlu ber pawh seih a nih ngai kha maw...
Ti teh a, "Hlim hmel pu mite hi engtik lai pawhin an duhawm reng a ni" tia Franklin Bettgera'n a lo sawi hi mi tin te hian i ṭawmpui ang u. ‘Hlim hmel pu ngai lo mi chuan dawr hawng suh se’ te pawh an lo tih zel tak kha. Seih leh kan hlimna nui mawi te hian sumdawnna rangkachak nun min neihtir phah fo va!
Khawtlang lama kan sa ngawi zawnpui, Frank Irving Fletchera'n seih chungchangah tihian thu hlu min lo hnutchhiah a:
1. Senso a awm lova, hna nasa tak a thawk thei a.
2. A tel lova khawsa thei khawpa neinung an awm lova; nei zo lo khawpa pachhia an awm hek lo.
3. A petute retheihna thlen hauh si lovin a dawngtute a tihausa thung.
4. Mit khap kara rei pawh awh lo mah se dam chhung hriatreng atan rilruah a cham veng veng thei.
5. Chhungkaw hlimna leh hnathawhna hmunah hlimna a thlen a, ṭhian insiamna bul a ni.
6. Lei theih a ni lova, in dil ngawt chi lah a ni hek lo. Pek chhuah a nih hma chuan tu tan mah ṭhatna leh hman tlakna reng a nei lo!
7. Pek chhuah tur nei hauh lote tluka he seih hi mamawh zawk midang tumah an awm lo.
8. Chaute tan hahdamna, natna tuar mekte tan hlimna, beidawngte tan beiseina hlim awm inherchhuahna. Khawvel buaina inremna hmanraw pawimawh ber a ni bawk!
Duhtak, i vawikhat nui hlim hmel hi ka tan a tawk a, ka tan a hlu ber a, a tlo ber a, a man a sâng ber a, a man a to ber lawtlak asin!
Hringnun nuam taka hmang tur chein, vawiina i tih theih mai, hek si lo. A kawltu pawh nangmah, a dawngsawngtu tur erawh i chenpui te, i ṭhian te , i hmangaih te, i rawngbawlpui te, hna i thawhpuite adt.. kha an ni mai.
Lo ren tawh suh, a hek lo. Seih uar sauh pahin lo hlim sang la, naktuk atan vawiinah ka ṭhian lo ni ang che.