Chief Secretary Office kai tur dan tum/ thulh leh rih
May ni 30, 2022, Thawhtanni khan Mizorama NGO inzawmkhawm pawlte chuan Aizawl Press Club-ah thuthar thehdarhtute kawmin May ni 31, Thawhlehni zing dar 8:30 aṭangin Mizoram Chief Secretary (CS) ni mek Dr. Renu Sharma chu a office kai tur dan an tum thu an puang a. Dan an tum chhan hi Mizo IAS Officer ngei kan State CS atana dah tura vawi tam Central sawrkar an lo ngen tawhna in awmzia a neih loh vang niin an sawi. Tichuan he thu hian social media (Facebook, WhatsApp, etc) a luahkhat nghal a, mi nawlpui hian an thlawp lemlo niin a lang. Nikum lamah hemi chungchang hi boruak awm tawh mahse a boruak daih lai taka thawm a rawn awm leh thut hian mi tam tak a thawng ve bawk a ni.
Zan dar 10:30 velah Vanglaini chuan social media lamah NGO-te hmalak tumna hi Chief Secretary a awm dawn loh avangin thulh leh rih a nih thu Breaking News angin an rawn tarlang a. An thulh chhan leh mipuiin an thlawp vak loh chhan hi rinthu deuhin i han umzui teh ang:
1) Chief Minister pawh a hlawhchham rih/tawh?
Mipui nawlpui hian kan Chief Secretary atan Mizo ngei chu kan duh teh meuh mai. Chutiang tur pawh chuan nikum lamah sawrkar leh pawl ang pawhin nasa taka hmalak a nih kha. Mahse, sawrkar a hotupa ber kan Chief Minister pawh Delhi lamah a zuk hlawhchham kan ti thei ang chu, tun thlenga a ngenna anga Central lamin an rawn tihhlawhtlin loh avangin. Mi nawlpui hi chuan Chief Secretary tur hi chu State sawrkar hian a duh a thlang ve theiah kan lo ngai deuh a. Pu Lalnunmawia Chuaungo pawh kha mipui leh sawrkarin kan duh avanga Mizoram CS rawn ni ta ni berin a lang, CS nilai, kum khat vel chauh la thawk Pu Arvind Ray a rawn thlak a nih kha.
Chief Minister-in a mi duh hi chu Central lam pawhin an pawmpui tlangpui thin kha a nia, tun tum erawh a ni ta lo. Hei hi kan sawrkar leh kan Chief Minister pawh hian inenfiah nan hmang se a duhawm hle. Central lamah a tlatlum ta vaklo em ni? tih hi mipui rilru a zawhna awm a ni.
2) Mipui an phur lo?
Social Media lamah mi nawlpuiin an thlawp lem lohzia an sawi nasa a, hei hian nghawng lian tak a nei ngei ang. Mizote hi Social Media hmang nasa tak kan ni a, Pu Chuaungoa vs SB Shashank leh nikum maia Assam nena kan boruak ṭhat loh lai pawh khan kan hmang ṭangkai hle a nih kha. Pi Renu Sharma hian thil a tih dik loh emaw, Mizote min hnuaichhiah viau emaw kan hre hran lo. Chutiang a nih mek laia a thawm na zawnga hma lo lak hi hnam mualphona hiala ngaite pawh kan awm a nih kha. State dangah Mizo ngei Chief Secretary leh DGP an nih hian kan chhuangin kan thlamuanpui em em ṭhin a, an State-a chengte hian kan Mizo officer-te hi hnam dang an nih avang hian kan duh lo lo ti ve ta se a hrethiam lo ber kan ni leh awm tho bawk si a. Chuvangin, ṭhalai leh ṭhangthar zawkte hi chuan hnam dangte hi kan chenpui thiamin Indian nih pawh kan pawm thiam viau tawh niin a lang. Kan la independent miau si lo a le...
3) Kan tlai tawh/A la hunlo
Tuna kan Chief Secretary Pi Renu Sharma hian nikuma a hna thar a rawn zawm dawn khan lo dang thei kan ni lo em ni? Tuna a office kai tur dan tum leh hnuhnawh ai chuan nikum khan a hna thar zawm thei lo tur khan eng ngati nge kan lo dan daih tawh loh tih hi mi tam tak zawhna a ni. Pi Sharma-i pawh hi an rawn thlak leh vat a rinawm a, chumi hun chu kan tan hun ṭha leh remchang zawk a ni ngei ang. Mizo IAS Officer zingah Chief Secretary ni thei an la awm a nih chuan na takin kan nawr thei zawk ang. Chu hun remchang chu nghah hram hram a finthlak zawk awm e.
4) He thil phenah hian midang awm an awm em?
Rin thu a ni. Mi nawlpui hian midang awm ngei hian an ring tlat si. Tute emaw hian kan NGO te mawng an hiat em ni tih hi mi tam tak zawhna a ni. Tunhnaia Burma kuhva ro tawlh leh ruihhlo do chungchanga Central YMA leh sawrkar indawr dan vel en hian mipui hian rinhlelh kan nei a ni. Nge ni a, grapewine an mansak boruak tihdaih nan leh mipui rilru lak pen nan boruak dang kan siam zawk? Kan Mizo journalist huaisen leh rintlak tak pakhat chuan tuna kan Chief Secretary hian Restricted Tender reng reng a dawhkan a paltlangtir ngai loh thu facebook-ah a ziak a. Hengte avang hian kan sawrkar hrawn mek hian hnawk a lo ti viau pawh a ni thei e.
A tawp berah chuan Mizote hian rilru zau tak kan put deuh deuh a ṭul hle mai. Hnam dangte hi lo thawhpui thiam zel ila, anni hi Delhi lama thil tithei zawkte dawrna kawngah chuan kan MCS officer-te ai chuan an ṭangkai zawk ngei ang. Mizorama an awm chhung hian an thiamna chhawr ṭangkai lehzual dan kan dap a ngai hle a ni. Mizo ngei Chief Secretary atan kan neih leh thuai pawh beisei ila. Tuna ni mek kan CS pawh hi kum khatte chu han thawk tling ve se la, chumi hnu lamah chuan kan sawrkar pawhin proper channel in Chief Secretary atana an mi duhte pawh zu thlen ve leh se la. Central lam pawhin an lo remtihsak tawh mai a rinawm. Tin, tun dinhmuna Mizoram aṭanga IAS officer service mek zinga Chief Secretary ni thei awmchhun Pu Lalbiaktluanga Khiangte, Jharkhan Cadre (1988 batch) pawh Mizoram CS rawn ni ngei se a duhsakawm hle a ni.
- Lalnunmawia