Written by
Rempuia R. Lûtmâng

COMMITTEE LAWK ANG U

"Kan committee tih loh tur, committee hi noun a ni; kan meeting tih zawk tur a ni; committee chu collective noun a ni a, collective noun hi verb-ah an hmang ngai lo," an ti a; mi tam zâwk chu an ka ho mai a; eng emaw zat chu a sawitute lamah an thle nghal dual bawk a. Chu hun khirh tak, mu leh mal kan neih loh lâi tak chu ka tan din chhuah hun a lo ni ta. Ni e, Sap ni ila an han sawi dik chian dawn vei nen; mahse, kan pian tirh aṭanga tun thleng hian a tu-a mah hi Sap kan lo la ni ngai si lo.

"Kan committee" tih a dik loh chuan "Kan meeting" tih a dik bik lo a tih ve tlat theih. Heta meeting hi present participle a ni lo a; noun tho a ni. Sap ṭawngah chuan meeting hi neih chi a ni; Sap ṭawng kan entawn nasat avang hian neih chi kan ngah tawh lutuk, chung zawk chu a ni ṭawng kalhmang dik lo zawk chu. Sap ṭawngah chuan committee chu mihring thlan bik kha an ni a, kan ṭawngah chuan an thil tih sawina atan kan hmang tel nghal a, chu chu kan ṭawnga a fiah dan ber a ni. Sap chuan an ṭawng milin an hmang ang a, keini’n kan ṭawng milin kan hmang ve ang.

Persian ṭawng aṭanga khawvelin an lâk, "bazar" tih pawh hi hnam dangin noun atan chauh hmang mah se keini chuan verb atan a ṭha kan ti a, kan hmang viau mai. Inrinni tuk apianga bazar ṭhin Mizo kan ni a, kan ṭawngah chuan bazar hian noun leh verb nih a kawp a, a hmanhlel hle. Chutiang chiah chuan committee (mi tam zawk aiawha roreltute; noun) hi keini chuan rem hre tak maiin verb-ah kan hmang ther veng vung mai nia.

Sap ṭawng lama kan mi rilte hian collective noun hi verb-ah an hmang ngai lo an ti a; Sapho tih dan an sawi a, Mizo ṭawng an teh lawi si. Staff, class, team, club, group, adt. hi collective noun a ni a, Sapho hian verb-ah chuan an hmang ve chiang. Thil awmzia zawka chu, “Collective noun hi verb-ah hman awih a ni lo,” tih dân a awm lo a, hnam tin hian thil sawi dan bîk kan nei a, chu ṭawngkam chuan a thumal duh duh a fawm chawp mai zawk a ni. Grammar aiin ṭawng a awm hmasa zat zat zel tih hria ila; hnam dang ṭawng kan seng luh hian, hnam dangina an hman dan ang chiah chiaha hman tur tih dân hi grammar-ah a awm lo a; kan ṭawng duh dan milin kan la lut a ni zawk.

Mizo ṭawngah rau rauah pawh tih dan hlui a lal reng thei lo. Hmanlai chuan sikul an kâi a, pisa an kâi bawk; tunah chuan kan school a, kan office tawh (ṭawng hlui lehzuala ‘sin’ tih phei chu nuihzat tâwk an awm nuk tawh). Hêng hi hnam dangin verb atan an hmang ve em tih lam a pawimawh lo, an ṭawng leh kan ṭawng a inang lo. (Hmanlai kan tih ve fo 1950 bawr vela Mizo ṭhalaite paw’n ṭawng an hman dik tawh bik lohzia lantir thei thil te pawh sawi zel a chakawm).

Ṭawng dan kal­hmang hi a danglam ve reng tih hria ila a tâwk mai. Mi thlan bik sawina atan Sap-in “select few” an ti a, keini chuan “selected few” kan ti a, an special ve em em tho; "demote/ demotion" an tih te hi "promo-down" kan ti a, an tla hniam ve mai. Hêng hian grammar pawi a khawih lo; grammar chu ṭawng awm sa zirna tur thil mai chauh a ni.

He article hi mi thiam­­te cho chhuahna ni loin, a thiam lo zawkte thlavang hauhna a ni e.

- Rempuia R. Lûtmâng