Written by
- Patrick Z
Chhingchhip
Zirlai tan kum hlui la ni reng
Kum tharah hma thar lak tumin kan hmanhlelin kan phe leh ta suau suau mai a. Zirna sikul, kan ram chhunga mite erawh chuan kum thar an la hmang ve lo tlat mai! April thla velah kum thar an hmang ve dawn chauh a nih hmel.
College lama kalte thung chuan zirna kum thar an hmang ve hlauh thung a nih hmel hle. An semester exam result kum tharah a chhuak chiah a, tichuan kum tharah chuan semester thar lut turin hma an la leh dawn a ni. Pawl hniam zawk, elementary leh secondary level a awm mekte, rilru lamah pawh la phawklek rual tak takte erawh thung chu an tan kum a la thar ve tlat lo mai! Hei hi chu ngaihtuah chian a ngai khawp awm e.
An rilru chuan kum thar a hmang a, mahse an zirlai erawh chu kumhlui a la ni tlat si. Rilru nghet lo takin sikul an kal a, engemaw mai maia an sahawk laiin an kum tawp exam a lo thleng leh mai dawn si a. Hetiang a nih chuan an zirlai tihṭhat a har duh awm e a! Hengte pawh hi zirna lama kan tlak fual chhan a tling mai lo maw le?
Zirna lama kan chung en deuh thin Meghalaya state-te pawh han thlir ila, heng pawl hniam lam hi chu kan khawvel kum kal pangngai ang hian, January thlaah sikul an lut ṭan a, December thlaah final an exam leh mai a, pawl an sawn leh mai ṭhin. Tiang hian a tih ve leh mai theih loh maw le?
‘No fail policy’ kan hman mek pawh hi siamṭhat a ngai. Kan naupangte hian “Ka fail dawn chuang hlei nem” tih rilru pu tlatin, an zir ṭha duh vak lo thei tlat a ni. Sorkar sikul tam tak phei hi chuan naupang tichhe deuhte han exam nawn tir (remedial exam) pawh hi an nei mumal awm lo asin le! Kohhran sikul, a bik takin Katholik sikulte hi chuan an naupang tichhe deuh chu (remedial class neiin) an exam nawn tir ngat ngat zel. Hetiang hian ti vek thei ila chu kan zirna pawh hian a chhiat phah lutuk lo ang tih a rin theih.
Tin, kan policy thara ‘naupang vuak loh leh hrem loh’ (no corporal punishment) tih pawh hi a fuh lo viau awm e a! Kan Mizo rilruah chuan ngaihsamna leh luhlulna hi a inkawp tlat a, naupang nungchang ṭha vak lo pawhin, “Min vaw dawn hlei nem, min hrem dawn chuang lo,” tiin an luhlul phah tlat zawk awm e.
Hetiang hi kan Mizo rilru a nih miau avangin tun kum thar aṭang hi chuan kan sorkar pawh hian ngaihtuahna thar pu se, kal phung tharin kal ila a ṭha hle awm e. Tuna kan kal phung hi kan enchhin rei ta fut a, rah ṭha lam aiin rah chhe lam a lian zawk tlatin a lang.
MYC lamin a ler lama coaching class an tih pawh hi a hlawhtlinna tur chuan a bul lam aṭanga kan tih ṭhat a ngai fut awm e. Chuvangin kumin chu ngaihdan thar neih nan hman hram tum ni se a ṭha hle awm e.