THISEN PEK- INPUMKHATNA HMANRUA
World Blood Donor Day chibai u le. Vawiin World Blood Donor Day-ah hian khawvel huapa thuchah inṭâwm (slogan) chu 'Donating blood is an act of solidarity, join the effort and save lives' a ni a. Mizo ṭawngin 'Thisen pek hi inpumkhatna hmanraw ṭangkai tak a ni a, a hlutna ngaihtuahin mi dangte nun chhanhim ang che' tiin a sawi theih mai àwm e.
Thisen pek hmanga kan mihringpuite kan chhanhim hian nunna kan chhanhim a ni satliah mai lo va, inpumkhatna hmanraw ṭangkai tak a ni nghal bawk. Chuvangin, a hlutna leh ṭangkaina hre rengin kan chhunzawm zel tur a ni. A hlutna leh ṭangkaina ngaihtuah chunga thisen pek chuan ngaihtuahna dik a siam a, lungawina a thlen a, a daih rei bawk.
A thlawna thisen pe tur hian hnam inthliarna a awm lo va, sakhua leh kohhran pawl indaidanna a awm hek lo; mi tin hi angkhat vek kan ni. Mizoramah hian hnam hrang hrang hminga pawl din - YMA te, Gurkha Youth Association te, Young Chakma Association-te leh Zo hnahthlak hnam hrang hrangte'n thisen kan pe ṭhin a. Heng bakah hian kohhran pawl hrang hrang ṭhalai te, college/ HSS zirlai te, sawrkar hnathawk te, sipai/police leh political party te, doctor leh nurse te, sport lam kaihhnawih pawl leh a dangte an ni a. Hetiang taka mi chi hrang hrang, tum thuhmuna thawhhona hi thil dang a awm lo hial ang. Tum thuhmuna thil tih chuan thawhhona ṭha tak a siam a, inpumkhat nan a ṭangkai em em a ni.
Thisen dawngtu chungchangah pawh induhsak bikna leh inthliarna a awm lo. Blood bank-a thisen dah khawlte hi a mamawhtu apiang hman tur a ni. Minister quota a awm lo va, thisen dah khawl sa a awm phawt chuan hmanhmawh taka thisen pek ngai damlo chu eng mi pawh ni se, duhsak bik tur an ni a, chi inthliarna emaw party inthiarna emaw a awm thiang lo. A hmanhmawh thlak dan ang zela pek chhuah mai tur a ni. VVIP (President, Prime Minster, etc)-te an rawn zin chang erawh chuan sawrkar dan angin venthawn thilah lo inrin lawk ṭulna chu a awm ṭhin.
AVBD chuan kum tinin a thlawna thisen pekah hma kan sawn theih nan thlen tum chin (target) a siam ṭhin a. Sorkar kum kal ta (2021-22) chhunga voluntary donation target chu 90% a ni a, tlin a ni nghe nghe. Thisen pek zawng zawng chu unit 28,191 a ni a, a tlawna pek chu unit 25,396 niin, 90.08% a ni. A thlawna thisen pek kawngah hma kan sawn zel a. Kum nga kal ta chhunga thisen pek zat (unit) leh a thlawna pek dan hetiang hi a ni.
Blood bank buatsaih leh thawktute - doctor, nurse, technician, adt. dah hi sawrkar leh blood bank thuneitute kut a ni a. Thisen dah khawl erawh chu mipui chanvo, khua leh tuite mawhphurhna a ni thung. Blood bank-ah thisen dah khawl sa awm loh avangin miin a nunna chán ta se la, nang leh kei hian kan mawhphurhna kan hlen lo tihna a ni. Mihring thisen mamawh chu a mihringpui thisen vêka phuhrûk ngai a nih avangin thisen pek hi mi tin mawhphurhna a ni. Mawhphurhna a nih rualin, intihluihna tel lovin, tlawmngaihna hmanga tihhlawhtlin tur a ni thung. A bik takin ṭhalaite kutah a innghat thui hle. Mi puitling, thisen pe thei khawpa hrisel ṭhate chuan thisen pek hi kan mawhphurhnaah ngai vek thei ila a lawmawm ngawt ang. Sum leh pai hekna awm si lova mi dangte nun chhanhimna a ni si a.
A tawp berah chuan, a thlawna thisen pek kawngah hian páwl hminga kan pek bakah, mimala chêt chhuah tam hian hmasawnna nasa tak min thlen a ni. Kum tinin mimala thisen pe ṭhin (regular blood donor) kan pung zel a. Kum sawm chhungin mimal pek 20% laiin a pung tawh. Kum 2011-12 khan mimal pek belh khawm chu unit 2,365 a ni a, hemi kuma thisen pek zawng zawng aṭangin 10.37% a ni. Kum liam ta 2021-22 chhunga mimal pek chu unit 9,553 niin, pek zawng zawng aṭangin 33.88% a tling pha a ni. Kum sawm chhunga hmasawnna hi a ropuiin a lawmawm hle. Hetianga mimala chêt chhuah kan uar zel chuan damlo mamawh zawng zawng hi a thlawna pek a nih thuai a beiseiawm.
Vawiin, khawvel pum huapa thisen petute ní a lo thlen hian, a thlawna thisen pek hlutna leh ṭangkaina ngaihtuah chunga thisen pek uar thar turin kan insawm leh a ni.

- C.Lalnunnema President, AVBD, Mizoram