Written by
Thuamtea Khawlhring

THUCHAH HNUHNUNG

Hlam khat em pawh ball mum la chhir leng ngai hauh lo hi football khelh dan zirtirtu ni ta se khawvel hian mak a ti ngawt ang.

Chu chu ka sawi tum a ni lo.

Hla tlar khat em pawh la vingvial chhin ik lo te tlar hmasaa ṭhu chunga hnehna hlado nen Rokunga an sawp rawnna ram te hi awm ta ngai se, keini ang pathlawi ngal nget hi chu a hla thei ang berah kan tlan chhe duh mai awm e.

Chu pawh chu ka sawi tum a la ni lo cheu!

Thu leh hla khelmuala rinding ve satliah, li thuk lam pana len pawh deng ve ngai lo leh, Efi leh Efi lo pawh hre hrang mang lo hian, Vau thla a lo deta ṭhal romei zam karah farṭuah leh vaube te an rawn vul leh tak chhing chhengah hian, kum 50 nufa zet liam taa silai puak thawm niawmtak te kha ka hre thar leh ṭhin a. Sangzela kaihnem hla thling vit hian a zepui nena min vilh fuh phei chuan arsi awn dual khawp hian ka kur ta mai ṭhin tih lam biahzai a ni ka chhah tum chu ni!

Hla kawrawng leh thawrawng, hla mual liam leh mumal lo, hla vir vel leh vingvet rawn paupuitute mahin sangnga mual eng inchhiar chunga chumchileng an vai darh ngam nafam chuan, tihtakzeta Vansangkimi te meuh zai hi chu lo ṭahpui ve mahila a mawh thlawt lo ve!

Ni lo, ka pu, a Efi zawng leh a Efi lo zawngin ka thlir ve lo, a thiam lah ka thiam nahek lo ve; he literechar phul hmun chamduai maiah hian thla khawngin han leng vel la. Sangzela kaihnem 'Thuchah hnuhnung' ang duang hi chu hmuh hmaih rual loha langsarin a lo par sen vet vet ang a, i kalkahlen mai a rem lovang.

A satu lah tu dang ni lovin, a hun laia ram dung leh vang deng chhuak Vansangkimi ngei mai a lo ni a; a sak atan liau liaua duan niawmtakin a thu leh a thluak a inmil a, a thluk leh a thiam a in hne rem bawk. Han ngaihthlak zawng ringawt pawhin, luipui lianin hnahchhawl a len ang mai hian a lakin min la vawn vawn a, ram buai laia ram tana pen chhuak mihrang valrualte mitthlaah an rawn lang zut zut mai a ni.

Sawi tam ka tum lo.

He Zo rimawi khawvel huangchhungah leh literechar tualzawlah hian patling hnuk khawih thu leh hla hi a tam lua lo. Rokunga'n Zawlkhawpui a han ṭahpui hliam hliam mai te leh Suakliana khaw khawmin min ṭham natzia te, Zirsangzela Hnamte suangtuahna thamral te erawh hi chu sawi loha lum a ni.

Hla thawnthu nei, chiang em ema mitthla iar iar theih, ngaihthlak zawnga min ti danglam vek thei leh a hunlaia min thlawh kir tir vawng vawng thei 'Thuchah hnuhnung' ang chi, hla mawi leh lungkuai, hla rotling ni bawk si hi, he ramriang khawharah hian Vau thla de chho nen hian a va inhmeh em kan ti ṭhin a...

Dawhsan lailumah vohbik chawi­mawina nen amah Vansangkimi ngei mai kha rawn ding chhuak se, heti mai hian han ti lehpek ta fo se -

THUCHAH HNUHNUNG :

A khi chhaktiang tharsa zuksial lenna

Senvung khamrang chawi vel

Zotui thiang leh sihpui hual vel

Tanpui mihrang thlafam kaina

(Han ti te te se, "Sangzel, eng i sawi tumna nge? Min ti awkai, min ti khawlh­kham, min ti ṭuaiṭut... tun bak hi i kut zungṭang karah ka inrawlh ngam dawn tawh lo..." lo ti kawng bo ila)

Auh kir rual loh chhuihthangvala

Tawn leh ni tur tiamin

A liam ta maw vangkhaw pelin

Chhailai lenmawii lunglenna

Lenkawl a eng val rual tho r'u tiin

Bawh-àr ?hianga'n a hril,

Zoram chhan tur mihrang rualte

Chengrang chawi rammu an liam ta.

Tawn leh ni chuan di nen

vangkhaw zauvah

Kumtluang run rem relin

Kan Zoram tan fanau chawiin,

Riah run kan lum ve tawng a ti.

Mahse vala'n duhthu a sam sual e

?an tlangpui thlen ni chuan

Doral hrangin hmatiang an sawn,

Hrang rual lengngha iang an dang ta.

Aw zam ngai lo chhuihthangvala,

Ngen hrang karah dingin,

Chengrang chawiin hmatiang a sawn;

Chawnban vawrin sakhming chhal e.

Zoram tan leh i tana nun pein

Zopui mihrang a fam ta

Thuchah hnuhnung hmangaihi hnenah

Tihian biahthu a hlan ta a

Aw sel lo se Valnuntawia hi,

Hringnun hlimte'n hmanga

Pialral ram mawi a lo kaiin

Ka lo hmuak nang e chhuahtlanga'n,

Ka lo nghak nang run lumpuia'n.

(Zirsangzela Hnamte)

- Thuamtea Khawlhring