Written by
Rev. V.L. Luaia Hranleh

Ramri chin fel a hun takzet ta e

Thu kam keu : Covid 19 hripui karah Assam nen ramri chungchangah buaina kan han neih avanga kawngpui dan pin a nih lai khan kan boruak tawng a pik hle mai a. Ei leh bar tur mai ni lovin tuialhthei leh mamawh dang tam tak tlachhamin kan mangang hman hle tawh a nih kha. Ramria buaina chhuak thei veng turin central lam a rawn inrawlh ta hial a. Engtin tin emaw kawngpui chu a tlang ta mai a. 

Awlsam tea hrek rilṭam theih Zoram mipuite hian Assam ni lo ṭhenawm state leh ram dangte han vau chher bawk ṭhin mah ila, Assam tluka dawr awlsam leh remchang a awm loh avangin kawngpui a tlang ik chuan chang dang kan kan thei tak tak chuang lovang. Kan nitin mamawh te a rawn luh theih takah chuan kan ngaih a ṭha zui ve mai a. Ramri a duty te dinhmun leh a ramri chinfel lam chu kan ngaihthah zui leh ta mai niin a lang bawk. 

Hetia buaina hranpa nei lova kan awm a, kan mamawhte a lo luh theih avang ngawt hian kan ramri chu a fel ta tihna a ni chuang si lo. Ram leh hnam humhalh turin han ṭang viau dawn pawh ni ila kan humhalh tur chin ramri pawh kan chiang thei chuang lo chu a ni si a! 

Kan heti leh ṭhin: Hun hmasa lamah khan “Ramri chungchangah thir chu a lin ṭhat lai ngeia den tur a ni a, a hun lai tak a ni e” tiin kan lo sawi tawh a. Mahse chhuanchham hlau Zoram mipuite hian kan ram hruaitute nen lamin, ramri chinfel aiin kawngpui tih tlang thuai dan mawlh kan engto  zawk a. Kawngpui chu a tlang ta ngei a, kan duh mamawhte tlakchham hlau lova kan neih leh theih tak avangin ngaih ṭhain kan thaw deuh huai ringawt a, ramri chin fel lam reng ngaihtuah tawh lovin kan thlamuang leh ta. 

Ramri chungchanga kan thir chu a lin ṭhat laia kan den loh avangin a daih hnu hi chuan a harsa leh tawh ngawt ang. Buaina engemaw tak kan  hmachhawn leh a nih loh chuan ramri ching fel tura hmalak a harsa hle tawh dawn a ni. Camping chhunga Pathianthu in kan nun a chiah dup hle hnu a  inhlanna hun siamah pawh inhlan ve thei/ hman ta lo chu camping chhuah hnua nunphung pangngaiah chuan inhlan harsa tak a ni tawh ṭhin. 

Harsa mahse tih ngei a ngai: Pathian ram mi nih duh siin khawvel nun kan thlah fel phal lova, Pathian ram mi ni awm takin Setana ramah zung kan kaih tlat si ṭhin. Nuam tih em em vanga thlah phal lo pawh ni chuang si lovin, Piantharna tak nena ramri kan ta lo chu an chenna ram zia an nunpui mai zawk a ni. 

Chu dinhmun hlauhawm chu inhmu thiam lovin Pathian ram mi ni awm taka nun kan tum lawi si ṭhin. Kan Pathian thu chuan nun laklawh a duh lova lum leh lum law law, vawh leh vawh law law a duh a (Thup. 3:15). Chuvangin, lum chang chang ringawt chauhte chu “Ka ka ata ka chhak chhuak dawn a che” (Thup. 3:16) a ti mai a ni. 

Assam nen ramri hi chingfel kher lo pawhin kan mamawh a lo luh theih chhung chu ngaihngam taka kan awm leh mai ang hian kan nuna Pathian leh Setana ramri chingfel ngam lo/ phal lo chung pawh hian thawveng takin a awm ve theih khawp mai. 

Kan nitin mamawh te tlachham lova hriselna ṭha pangngai nen eizawnna lama kan kal tluan bawk chuan hremhmun leh vanram ngaihtuahna in keimahniah hmun a chang vak ngai lo. Kohhrana nihna leh rawngbawlna chanvo ten min awihmut ṭhin vang em maw ni?! A dik tak chuan khawvel nawmna hnuchhawna Pathian ram mi nih thlaler nun ai chuan Setana ram nawmna Aigupta sabel chen a in awih tlei zel kan thlang fo mai. 

Dam chhunga a theih chen chen khawvel nun hlimpuia thih hnu thlarau khawvelah Pathian rama awm tum siin dam chhung ni kan chhiar mek hlawm a. He kan dam chhung reilote, thlarau khawvel chatuan atana inbuatsaihna hun leh hmun ni tlat bawk siah hian khawvel nuna zung kaih tlat reng lova, “Chuvangin, ka khawvel nunhlui ka thlah ta, hawikir tawh lo turin” (KHB No. 205) kan tih ngei a va ṭul tak em! 

A tlai hma hian: Hunbi chhin­chhiahna sanapui chu hma lam panin a chek ri tluk tluk reng a. Second tin mai chuan kan thihni kan hnaih zel a lo ni a. Kan kir  leh ngai tawh lohna tur hringnun 'one way' kan zawh mek a lo ni reng mai. Kan khawvel ni a kin mek laiin thihna luipui dai kaia thlarau khawvela chatuan ram lut mek zel kan ni si a. 'Thihna kotlanga kan dina thi leh dam kara kan len hunah meuh chuan kan nuna ramri, kan duhthlanna ngeia chingfel turin kan tlai hret tawh ang tih a hlauhawm. 

Chhia leh ṭha hriatna fim hmang thei lova kan awm hun a thlen hma ngeiin kan duhthlanna ngeia Setana ram kalsana Pathian ram mi nihna (ramri kanna) kan tihchian ngei a ngai takmeuh a ni. Chutiang a nih si loh chuan Setana lamah chuan tihchian hran ngai lova a ta sa kan ni si a. Ramri khamtu a nih vangin kan Lalpa lamah chuan a chiang khawp mai. 

Boralna rama leng tawh hnuten Vankhua kan chan leh theihna turin Kros thisena chhandamna hmangin chatuan nunna leh thihna ramri chu Kalvari tlangah chiang takin a lo kham tawh a. Chu Kros thiltihtheihna chuan eng chen nge kan nunah awmzia a neih le!? Tisa thilah hran san vek thei lo mah ila thlarau lamah  chuan, “Kraws chuan khawvel nen min tihrang ta” (KHB No. 180) ti thei reng tu nih a va pawimawh tak em! 

Tlangkawmna: Kan khawvel hun tawng thlir ila hun hnuhnunga thil lo awm  tur Bible-in a sawite a thleng kim chho mek zel a. Tuna khawvel pum timangangtu hripui ngei pawh hi kan Pathianthu tikimtu chauh a ni e (Lk 21:1-11; 2 Tim 3:1-6). Nova damlaia thil awmzia ang mai khan nun bawlhhlawhna leh Pathian ngaihsaklohna tuilianten min chim sang chho hle zel a. He hripui hmanga min rawn thawn harh a tum leh mek laiin in tawng harh a hnekin min awimu ta hlauh zawk em ni le! 
Tisa thila hripui vanga kan tuarna ai mahin hripui hlauva kan inkhuahkhrhna lama thlarau nun inthlahdahna hi kan tuarna zawk lo maw? 

Pathian hnaih kan mamawh zual lai takin kan hnaihna tur hmun Biakbuk leh kohhran programme dang khap behin kan awm tlat bawk si. Rawng­bawltu tam tak chu he hripui phena biru chung hian inthlah­dahna hripuiin min nuai chau ta zawk a ang hle. Thinlung chawlawlna leh ṭha duh hauh lote lo pung mek karah inpeih lote inpeih a huna sual tihchah pawh a hun tawh takzet a ni. 

Kan nuna Setana leh Pathian ramri chingfel ngamin Pathian ram nun i thlang mawlh ang u. 

Lalpan ropuina chang zel rawh se.