Ka ngaih a Ṭha thei mawlh lo

Central YMA meuhin Vishal dawr hawn danah thil fel lo a awm thu an sawi a, an chhui chiang dawn. MZP chuan an duh lo tih an puang chiang tawh a, dan anga hnam dang sumdawnna kawng siam an duh lo. MIMA duh loh dan hi chu a ki a dang deuh.

Hei le, Vishal dawr chu hawn a ni ta. Kan inchuh zo vek mai ang tih hlauhawm khawpin an thil zawrhte chu kan inchuh. Vishal hian an zuar ṭha lem lo, hetiang megamart zingah hian thil zawrh quality nei chhe pawl an ni hial ang. Heti chunga kan inchuh chhan pakhat chiah a awm a, chu chu “A TLAWM” vang a ni.

Mizote hi second hand inchuh hnam kan ni. A chhan chu “A TLAWM” vang bawk a ni. Second hand chu Mizote’n ‘ready made’ kan han tihte ai hian a tlawm zawk a, a ṭhente phei chu a ṭhat pawh a lo ṭha zawk. Kan mamawh lem loh second hand blanket an hawng a, kan inchuh zo a, rizai an hawng a, mawza leh kekawrte thlengin an hawng a, kan inchuh zo zel. A chhan chu a tlawm vang a ni mai; kan mamawh vang a ni kher lo.

Vishal-a bazar tam takte hian an mamawh an lei lo. A man tlawm an hmu a, an hnar phal lova, an lei ta mai a ni. Hei hi Mizo zia a ni. An inah va leng ila engmah nei bik lote khan dawr lian an pan a, thil ‘tlawm’ an hmu a, an ah zawng zawng an phawrh ngam mai. Hetihlai hian “Mirethei bazar phakna tawk” tiin kan au kan au a, Vishal dawr chu kan motor leh two wheeler-ah pawh a ṭha chi (Mizoramah hian a ṭha chi leh man to deuh vek kan hmang) chuan a hual khat vek a ni.

Mizo sumdawngte tan chuan hei hi inzirna ni se, kan thil zawrh hi Vishal ang em chuan tilawm ve thei lo mah ila, a awm tawka kan chhiar a ngai. Hetihlai hian Mizo sumdawng ka chhan duh a, Vishal hi chuan India ram hmun kil tina an dawrte nen kawr chi khat hi nuai chuang pawh an la thei ang a, an hralh tlawm thei ang. Mizo pa tan chuan kawr chi khat hi 100 pawh la se hralh zawh a harsa ang.

Ka ngaih tiṭha lo ber chu VAT Registration lama Vai hming lo lang kha a ni. Vishal hi Mizo ta angin sawi tum eng ang mah se, AMC aṭanga Business License neitu Mizo a nihlaiin VAT registration-ah chuan Rajesh Mishra hminga register a ni. Mizoramah dan angin hnamdang an sumdawng thei ta tihna a ni a, hei hian ngaih a tiṭha lo hle.

Vishal hi kan hlau lo a nih pawhin, dan anga Vai sumdawn tirna hi chu kan hlau tur a ni. Vai sumdawng lian 20 lo luh a ngai lo ang, 10 pawh lo lut se Mizo sumdawngte hi chu an buai tawh ang. Vai hausa hausakzia hi kan hrethiam phak lo a ni. Keini sumdawng liante hian vaibelchhe tel hi an tivir meuh lo a, hetiang khawih phak chin hi chu an tam lo. Vai hausa khu chuan tluklehdingawl tel hi an vir tir mup mup thei. Hengho tan an hausakna belhchhah tura Aizawla branch pakhat rawn hawn ve hi thil awlsam tak a ni. Dan anga Vai sumdawng Vishal an lo luh chuan, anni aia hausa leh lian rawn lut ve thei mai hi tam tak an awm.

Heng ho hi an rawn inzui lut a nih chuan Vai hausain Mizoram sumdawnna an thunun dawn a, he khawvel awm chhung hian kan tal chhuak tawh lo ang. Hmanah 1994-ah Vai dawr suam vangin kan khawpuia Vai dawrte kha kan umbo zova, kan hlim tawh tehreng nen tunah ‘Dan ang thlapin’ Vai chu kan chah lut a, an thlavang kan la hauh luai luai mai chu a nih hi.

Kei chuan Vai hminga VAT pek theihna dawr lian hawn a ni hi ka ngaih a ṭha thei lo a, hetiang hi dawr dang a lo lut zel ang a, Mizoramah hian Vai hlirin kan sumdawnna vawn fung an la chelh thuai ang. Chutah chuan tuna a man “TLAWM’ um avanga mahni hnam tana thawktute nuih sawhtute leh kan zavai hian Vai pawisa nei zawk hmaah kan la “TLAWM’ vek ang a, a tlai tawh si ang.

Hei vang hian kei chuan Vishal ka do a, MZP ka thlawp e. CYMA pawh huaisen ngam tur leh a mawi maia chhui chiang lo turin ka fuih duh. MIMA lam hi chu an eizawnna a nih vangin an thu hi ka khar chhawng lem lo. MZP hian hnam an vei a, CYMA hian an thlawp ngam dawn em? Rajiv Mishra hminga VAT an pekna sumdawnna hi kei chuan hnam tan a him ka ring lo. Man TLAWM um Mizote kan TLAWMNA BULPUI a nih ka ring nghet bur.

- Lalawmpuia