Hruaitu ṭha thlang turin Party ruhkawl nihna hlih a ngai...

Mipui thlan sawrkarah chuan a thlangtu mipuite ni mah ila, party din a ngai a, party aṭang chuan mipui hnenah an inzuar ṭhin. Hruaitu kan thlan fuh loh chhan ber ṭhin chu mahni awmna party kan ruihchilh a, kan atchilh lutuk a, party ruhkawl aṭang chuan kan tarmit a fiah zo tak tak ṭhin lo, party ruhkawl kan hlih thlak a ngai a ni.

Mihring rilru chhungril tak tak hi chuan kawng dik zawh a duh a, hmasawn a duh a, mi ṭha leh chak a ngaisang a, mi pamham a ngaithei lo va, sual kawng zawh mi a ngaisang hran lo va. A awmna ram a hmangaih em emin hmasawn sela, kawng engkimah muanna awm sela tih hi a thlir ve reng ṭhin a ni. Mahse, tih a lo awm ta ṭhin a, chu chu duhamna huang chhunga mihring a lo awm hian ngaihdan a lo danglam a, he inchhunga lut tawh hi chuan mahni nawmsakna kua hreuh a lo zir a, dik lo tak pawh sawi mam dan a lo zir a, nawmsakna hailut tur chuan thiltihtheih a lo ngai a, thiltithei tur chuan thudik leh dawt hmanga inhampuar a lo ngai ta ṭhin a ni.

Kan ram pawhin ram hruaitu tur kan thlan a lo hnai leh ta. Christian ram inthlanna chu muanawm sela tia kan duh viau laiin kan hun kal tawhte thlir letin rin ai takin kan che vel pawh a nasa ve viau tawh mai a, pawnlam landana mawi leh ṭha nia kan inhriat laiin thuneihna han chuh tak tak thawmte chu a ri a thang mawi ta miah lo. Inzirtir kan ngai a, a sawt emaw sawt lo emaw ram hruaitu thlanna hi a pawimawh em avangin dikna ṭan ngam turin mipui te kan au chhuah a ngai. Kan rilru siamṭhat a, chu chu inthlanna-ah a tak ngeia kan hman a ngai a ni. Nang leh kei hian ka ram hmasawn kan duh a, kan ram hi mi pamham te tihchhiat mai mai atan kan phal lo a nih chuan huaisen taka mi dik, thudik ṭan ngam tlat, hnathawk chak mi, dawt sawi mai mai lo, thutiama ding nghet tlat, dik lo taka sum lalut mai mai lo kan thlang chhuak ngei tur a ni ang.

1. Dawt puarpawleng hmanga inbeihna hnualsuat ngam a hun:- Mahni ṭanhmun siamṭhatna a nih dawn phawt chuan dawt pawh kan sawi hreh tawh lo va, awihawm taka mahni insawimawi kan hreh lo va, a chhan chu thuneihna chan kan duh luat vang a ni. Christian chhungkua kan nihna lam reng keimahni aṭangin a lang tawh lo. Hmai hnih neiin kan che vel a, khawtlang leh kohhran lamah chuan kan zia kan thlak daih thei a, ringtu ṭha ber ni awm takin kan nungchang kan lantir a, thilpek lah thinlung taka pe ni awm takin a derin kan nung peih a, khawtlang lamah lah kan taima lutuk a, sum thiltihtheihna kan ui lo va, mi kan ti lawm thiam a. Mi kan ṭanpui hreh lo va, mi rethei hmangaih ber ni awm takin kan awm a, chhiatni ṭhatni-ah kan lang peih em em a, a chhan chu miten min enna ber a ni tih kan hre tlat a lawm. Nghawng chunglam pang a khi reng thei a, mi hawihhawm awmkhawm ho han inbeih zet chu a boruak a sang hle a, engmah reng tihhreh kan nei ta meuh lo niin a lang. Dawtsawi hreh lo ram hmangaihtu kan tam tawh lutuk...

2. Sumin min bual at tlat tawh avangin mi ṭha tan ram hruaitu nih a har tawh :- Sum kan duh lutuk a, sum thiltihtheihna hi kan chian tawh em avangin sum hmangin kan che pawp pawp a, kan tum ang ngeiin sum chuan thil a lo tithei na ngiang mai. Christian ramah chuan sum hmang lo pawhin thianghlim leh fel takin mi ṭha kan duh chu thlan chhuah theih mai awm tak a ni. Mahse, a ni reng reng tawh si lo. Election atana in zuar khan sum thiltihtheihna hmangin mipui-ah theihtawpin a che a, mipui lam lahin an lo dawng hmiah hmiah a, sum vangin a tling ta ngei a, a tlin hnu chuan a hawi sang ta vah mai, hnaitea mipui biak phaka awm ṭhin kha mipui tan a hla ta daih mai a ni. Enge a chhan? A sum hmang khan mipui tam zawk a thunun tlat tawh a, a sum a che hmasa te te a, a tih tur chu a ti zo tawh. A bial siamṭhatna leh ram tana ke a penna lam tur pawh amah-ah a lang pha tawh lo. A duh duhin a che hmiah hmiah mai ṭhin.

Pahnihna, election tana ding khan sum mai bakah ṭawngkamin mipui hnenah thu an tiam ṭhin. “Ka tlin hun chuan hna ka pe ang che? Min thlang tling a nih chuan ka siam hausa ang che? tite in thutiam an siam ṭhin a. Thlan tlin an nih chuan an thutiam kha tihhlawhtlinsak a lo ngai ṭhin a, chu miin a hrin chhuah chu ram hruaitu thlan tlin tan chuan sum siamna zawn a lo ngai a, eirukna ruamah an luh phah fo ṭhin a ni. Bial hmasawnna tur, ram hmasawnna tur lam reng reng an thawk hman ta ṭhin lo a ni. Pawi em em mai chu sum tlemte pawh mipui lamin kan hnawl phal lo hi a ni. Engemaw ho te tea tihlawm kan awl lutuk hi hruaitu ṭha kan neih theihlohna dik tak a ni. Sum duhna lutuk te, duham luat tuk te hi a pawi lutuk tlat. Election a ding tur chuan sum tam tak sen a lo ngai tawh a, mi ṭha sum nei ve lo, party-ah pawh candidate tling khawp tura langsar lo tan chuan tihngaihna a awm tawh lo a ni ber e.

3. Ram tana hmathlir nei ṭha hruaitu zawn an ngai:- Mi huaisen, mi dik, mi rinawm, Pathian ṭih mi tih hi kan

ṭawngkamah kan tel ziah a, hmaih chi lah ni hek suh, a pawimawh ber si a. Mahse, kan mi duhzawng ang tak hi party candidate-ah kan hmuh zawh si loh chuan engtin nge kan tih ang? Tunlaiah in candidate ve tur chuan sum tam tak a ngai ni siin a lang a, mi khawsa pangngai ve mai tan chuan tihngaihna a awm lo tluk a ni ta. Kan duhthu han sep ve ṭhin mah ila, a tak taka kan mi duh thusam ang hi kan la invawrh chhuak har deuh mai thei nite hian a lang. Inthlanna fel leh thianghlim neih theih chu a pawimawh a, hei ai mah chuan mihring ṭha, kan duh em em hi engtin nge kan thlan chhuah theih zawk ang tih hi ngaihtuahna riak reng chu a ni. Ram hruaitu chuan ram hmasawnna a ngai pawimawh tur a ni kan ti a, ramin hma a sawn dawn chuan tih tur tam tak a awm a ni. Kan hnam hi khawvel hnamdang hriata chawikan dan ngaihtuah pha hruaitu kan duh a, mizo ṭawng zahpui lova chawi vul theitu tur kan mamawh. Mizo ṭawngte hi University tam zawka zir theihna te hi awm ṭeuh tawh se, mizo ṭawng ngeia post graduate zir theihna te, sawi tur a va tam em! Kan ram office hnathawhna hmunah te mizo ṭawngte hi hmang sup sup tawh ila, tun ai hian mizo ṭawng chu nasa takin hma kan sawn ngei dawn a ni. Hetiang ngaihtuah pha hruaitu hi a lawm kan duh chu ni…

4. Party rilru, ruhkawl nihna hlip ta hlawm ila…:- Party rilru aṭanga mi ṭha kan thlirna hi chu a zim viau thei a, mahni party candidate bak mi ṭha kan hmu duh tlat lo nia. Mahni party candidate, a ruka kan hne deuh pawh nise, vote kan tum tho a, party-a kan rinawmna chu a lawmawm rual rualin ramin hruaitu ṭha kan duh ang chi hi kan nei thei ngai dawn lo tihna a ni. Party candidate hi an ṭha lo vek e, an laktlak loh vek e kan tihna lam a ni lo va, mi ṭha tak tak pawh an awm tho ṭhin. Mahse, hei leh chen hi party candidate aṭanga thlantlin ho ten ro an lo rel tawh a, mipuiten kan duhkhawp miah lo niin a lang. Chuvangin, kalphung kan thlak hlawk loh chuan kan hne em em party emaw mihring kan hne em emten ro an rel leh tho tho dawn niin a lang.

Rilru-in vei a nei tam ve ṭhin si a, kan sawi seng lo a nih hi maw! Hruaitu ṭha thlang chhuak turin tute nge pawimawh ta ber le, mi ṭha chu khawi khawiah emaw an awm em em dawn, kan hmu mai ang, hei ai maha pawimawh ta chu a thlangtu mipui hi kan rilru a dik a ngai a ni. Thlangtu rilru hi insiam kan ngai, therhlo mai maia tihlawm theih kan tam chhung chuan lungawi lovin kan chiap kan chiap ang a, a ral leh ang a, a ngaite bawkin kan awm leh ṭhin ang. Party rilru nghet bur pawh hi kan paihthlak a va ngai ve mawle…

- R.Zomawia