DAN KENGKAWHTUTE ṬANRUAL A ṬUL
Ram inrelbawlna kawnga thil pawimawh tak pathum an sawi ṭhin chu- dan siamtu, dan kengkawhtu leh dân roreltute hi an ni. Heng kan sawi pathumte hian an hna ṭheuh dik taka an thawh hian ram a ralmuangin a lo nuam mai ṭhin a ni.
Hetianga dik tak leh inpawh taka thawk ho tur chuan State sawrkara roreltute (Ministry) an pawimawh ber zêl a ni. Dan leh thupek kengkawhtute chu dik taka thawk thei tura zalenna an pêk a, an tihphur a, an kut an phuar sak loh a pawimawh hle.
Vanglaini chanchinbu dt.18.6.2022 chhuakah khan Gauhati High Court Judge Justice Marli Vankung chuan Champhai District Court a tlawh thu kan hmu a.Chumi ṭuma a thusawiah chuan Judiciary, Executive leh Force te inkara thawhhona ṭha a awm a ṭûl thu leh, heng thil pathum zînga pakhat pawh khi a chak loh chuan a pumin a chak lo vek dâwn a, chuvângin harsatna awmte chu inpawhtlang taka sawihoa chinfel a ṭûl thu a sawi a ni.
Kan High Court Judge hian thu dik tak leh pawimawh em em a sawi a, kan ramin kan mamawh tak pawh a ni mek a ni. Tun hnaia Champhai lama thil thleng sawi hlawh tak kha han thlir let ta ila, kan Judge thusawina hmun pawh hi a dik hle mai a, sawi chhan a nei a lo nih pawhin thil mak a ni awm lo e. Kan Judge zahawm tak leh tawnhriat ngah tak thusawi aṭang hian kan rama rorelna chelhtute thleng hian inbihchianna tur a awm awm e.
High Court Judge zin hi Champhai DC leh SP ten an lo dawngsawng niin an sawi a, district-a hotu pahnihte hian kan Judge thusawi hi lo zawm ngei se, a hma lawka thawh hona ṭha vak lo thâwm kan hriat ang kha awm nawn tawh lo se a duhawm hle mai.
Kan hriat ṭheuh angin Myanmar aṭanga dan lo va Kuhva lo lût ṭhin kaihhnawihah Champhai DC kal ta kha Case hial siamsak a ni a. DC kalta chuan kuhva dan lo va lo lût lo hmachhawn chung changah a thawhpui turten an ṭanrualpui tawk lo tih thu a sawi kha kan la hria ang a, kha kha thudik ni pawhin a lang a ni. Ram pawn aṭanga dan lo va Kuhva lo lûtin nghawng ṭha lo a neih dante hriain, kan High Court Judge zahawm tak hian ṭhahnemngai takin districta hotute an thawh ho a ṭulzia hi a sawi a tih theih bawk awm e.
Kan High Court Judge zahawm tak sawi ang khian, dan leh thupek kenkawh kawnga ṭangrual turte zînga pakhat pawh an inthlahdah chuan an vaiin an chak lo ṭhin a tih hi kan hriat thar fo a ṭul hle mai. Dan lo va Kuhva a lo lût ruih ruih thei reng aṭang khan ṭang rual turte an ṭang rual lo tih chu phat rual lohin kan hmu a, ṭang rual thei lo tura thununtu an awm ta emaw tih mai pawh awl tak a nih kha.
Kan State rorelna (court) sang bera Judge hian rorelna dik a ngai pawimawh tih a hriat a,chu chu ram mipuite chanvo tur pawh a niin a lawmawm hle a ni. Hemi kawnga thil pawimawh tak chu dân leh thupek keng kawhtute an thawh ho nan kan statea rorelna changtuten (Ministry) rorelna dik an kalpui hi a ngai a ni.
Rorelna dik hnuaiah chuan kan rama dan leh thupek kengkawhtute hi an rintlâk em em tih hi a pawmawmin ka hria. Rorelna dik chu lui angin luang se, felna chu Luipui kang ngai lo angin luang rawh se; titute kan ni a lawm le. Ṭanrual hi chakna a ni si a.
- H. Lalchhuanliana