My Crazy Dream
Khawpui leh khawlian apiang nuam kan tiin kan pan khâwm ṭhin a, khaw tê apiang nuam kan ti lo a, kan chhuahsan ṭhin. Khawpui leh khaw liante hi sorkar paw’n a ngaihsak bik deuh niin a lang. A nih dân tûr pawh a ni rêng a ni. Hmân deuh khan thingtlângpa pakhat, Zonet Fakselna lama rawn âng chuan kan ram hotute hian Aizawl chauh hi Mizoram a ni lo tih hre rawh se; thingtlâng khawlamah pawh hmasâwnna hna hi rawn thawk ve rawh se a ti. Khawpui a thîk chiang alâwm!
Eng vângin nge Aizawl an ngaihsak bik? Eng vângin nge Kolasib, Lunglei, Serchhip, Champhai, Mamit, Lawngtlai, Saiha leh khawpui lian dangte an ngaihsak bik? Ele, mihring an tam tlat alâwm. Vote pawh a tam. Hetiang khawlian leh khawpui hi chu eng sorkar tân pawh ngaihsak loh theih loh a ni.
Khawpui leh khaw lianah hian mihring pawh an fingin an changkâng tlângpui. Hei vâng hian thil ṭha pawh a tam. Zirna in ṭha, damdawi in ṭha, tui supply ṭha, kawlphetha supply ṭha, kawng ṭha, sum khâwlna leh pûkna bank ṭha, mobile network ṭha, venghimtu police, sorkar office pawimawh hrang hrang leh sumdâwnna hrang hrang pawh a ṭha. Chutih laiin, thingtlâng khua hmuh dân kan nei a, a chêngate paw’n inhriat dân an nei. Thingtlâng leh changkânna hi sawi zawm a ni ngai mang lo. Hei hi kan Mizo rilru-a thingtlâng awm dân ni mêk chu a ni. Tichuan, ka duhthusâm mawlmang tak mai (crazy dream) ni ta chu Mizoram buai laia khawkhâwm ang hi state sorkar hian central sorkar ṭanpuinain kalpui thei sela, Mizoram state tereuh tê, 21,081 sq. km a zâu, district 8 leka ṭhen, thingtlâng khua 824 awmnaah hian thingtlâng khua hi awm tawh loin town 40 vêl tawpin ṭhen ni se tih hi a ni.
A harsa viau ang em?
Zirlai tlêm tê tête nei thingtlâng khuaa school pahnih pathum awmte pawh sawi khawm kan harsat laia khaw hrang hrang 20 vêl zela sawi khawm hi chu ngaihtuah mai chuan a awl loh hmêl hle. Harsatna hrang hrang kan sawi nasa ang. Langsâr zual tûr ṭhenkhat han tarlang ila. Mahni pianna leh seilenna khua kan thlahlel. Kan hmangaihte lu phûmna hmun a nih ngat phei chuan kan ngaina lehzual dawn. Kohhran leh khawtlânga kan lo vawk lal lênna hmun a nih ngat phei chuan kan nihna, thuneihna, zahawmna leh hlutnate hi kan ui ngawt ang.
In ṭha tak kan lo sak tawh a, huan ṭha tak kan lo neih tawh phei chuan thingtlâng khua hi chhuahsan kan hreh khawp ang. Thingtlâng nun hrim hrim ngaina, thisena bet tawh, khawvêl changkânna tuifâwnin a tihbuai phak miah lohte pawh kan ṭhahnem ve viau ang. Chhan dang pawh la tam ang. Hêngte hi khawvêl hmasâwnna lo thleng mêk leh lo thleng zêl tûr bâkah kan tu leh fate hma hun ngaihtuah miah loh chuan thil âtthlâk leh theih loh hul hualah kan ngai ngêi ang.
Pêm hi kan harsat vak lo em ni?
Mizoram hmasâwnna duh avângin Builum khua chuan an khua, an huan leh an ram, kum tam tak eizawn nâna an lo hman tawh, an pi leh pute aṭanga an rochun ram hlu tak chu kawlphetha siamchhuah nân sorkar hnênah an hlân phal tlat! An va fakawm tak êm! Aizawl leh khawpui lian danga pêm lût kan ṭhahnemzia pawh kan hria.
Thingtlâng khuaa an hmangaih kal tate ruh ro hâi chhuaka an awm hlenna hmun khawpui lama phûm ṭha leh te pawh an awm. Mi fing tam takte chuan khawpui leh khawliana facilities ṭhatzia hriain an pan mêk zêl bawk.
Zirna kawnga hlawhtlinga hna nei tam takte paw’n khawpui an pan mêk zêl a, sorkar leh company hna hmu kher lo tam mi takte paw’n eizawn awlsamna hmun khawpui lam an pan zêl a, inchhira thingtlânga lêt leh hriat tûr an vâng khawp mai. Changkâng zâwk leh hahdam zâwkin khawpui lamah an khawsa mêk zêl a ni. Khawpui leh khaw lian hi a him zawk bawk avangin kan pan nasa hle. Pêm hi kan lo harsat vak lo niin a lang.
Khawkhâwm hi eng nge a ṭhatna tûr?
Khawkhâwm hlâwkna tûr chu lehkhabu-ah pawh ziak dâwn ila a chhah ve viau âwm e. MLA constituency khat chhûnga khaw te reuh tê tê tam deuh enkawl âi chuan khaw lian deuh (town) khata mihring tam tak awmte hi bialtu MLA tân enkawl a nuam ang a, hmasâwnna hna pawh chak zâwk leh hlâwk zâwkin a thawh theih ang.
Pastor-te leh missionary-te tan phei chuan rawngbawl a awlsam phah ngawt ang. Inkalpawhna kawng a ṭha dawn chiang sa. Lirtheia eizawnna a ṭha dâwn. Zirna in ṭha tak a awm ang a, college thlengin a awm thei ang. Zirlai an ṭhahnem ang a, zirtirtu ṭha an tam bawk ang. Kawlphetha a ṭha dâwn chiang bawk. Bank hrang hrang an awm vek ang.
Mobile network pawh a ṭha dawn a, 4G hlir a ni tawh mai dawn a ni. Hospital ṭha leh doctor thiam tak tak an awm bawk ang. Thingtlâng lo neih âia eizawnna hahdam zâwk leh hlâwk zâwk a tam dâwn. Mihring an tam dâwn avângin eizawnna ṭha pawh a tam ang. Mizoram town 40-ah thlawhna a thleng vek bawk ang. A va nuam dawn êm! Huan neitute tân pawh thil zawrh a awl dâwn.
Thingtlâng khua a awm tawh dawn loh avângin sorkar hnathawkte pawh ṭha takin an thawhna hmunah an awm tawh ang. Kan sawi sêng lo. Kum 20 khawkhawm project hi central sorkar ṭanpuinain state sorkar hian han kalpui thei se chu Mizoram thar kan hmu ang a, a nuam ngawt ang. Mahse, kan duhthusam mawlmang mai a ni si.
- Miltona, Vaivakawn