ENGLO ZUARTE
February thla tir lam kha ni tain ka hria, kan khuaa ‘englo’ zuar pakhat ka kawm a. Zing lam hma fe a la ni chung khan a khur der der a, a doral a hneh lo ṭan tawh hi a lo ni a. Kei lah chuan duhsak tak hian, “In sak i zawh veleh i thil zawrh ṭhin hi a rang a rangin bansan rawh aw.
He ti ngawt chuan rei luah tur i awm nang. A nih loh leh in thar lawm nan an hmang mai tur che a nia. Hautak taka i din i in chhungah hian nakin lawkah in nu hian mi dang a nuihpui ker ker mai tur asin” tiin kan sawi ṭhaih pah deuh bawk a. A hma ngaia ka zilhhauna hi hrethiamin zawm tum tak maw ka hre zui ta law. A in sak zawh lamah (a la dam te a nih ngai chuan) kan la hre chhawm ang chu.
Hman zanah khawtlang hruaitute hnung ka zui ve a, an thusawi ngaihthlak nuam tih loh deuh mai ka nei a, ṭhut hmunah ar hmawlh lem an sawi ang maiin ngawi rengin ka helh al mai a. An titi lai khan ka ngaih dan dik tak lo sawi ve ila ṭha tur, a hun laiin sawi lo mah ila, chanchinbu kal tlang tal hian kan sawi leh hram ang e.
Kha mi zan khan kan khaw chhunga ‘englo’ zuar pakhatin zippo lighter thar, USA siam man to fe mai, thli thaw eng ang pawhin a chhem hlum zawh loh, vai hlum tum pawha vai hlum zawh loh a neih thu an sawi tui hle a. Pistol ṭha chi an sawi ang maiin a hmel en aia a rih thu te, laklawh thilah phei chuan invawm nan hmang ta ila, patling thlek lawl na tham a nih thute an sawi a. Englo zuar thil ṭha neih titi tui bera an nei kha ṭha ka ti lo khawp a, ka helh tlat a ni.
Englo zuarte hian in leh lo, bungraw ṭha tak takte neiin khawsa thei awm viauin lang mah se, mi pangngai chin chuan an thil neih reng reng hi va fakpui viau a ṭul lo, mawi pawh a mawi loh bakah a zahthlak ve hrim hrim. Kan awt a nih pawhin an hriatah awt awmin kan awm tur a ni lo, a nih loh chuan inchhir nachang an hre lo ang a, an thlarau nun an chan hlen phah mai ang.
Thil ṭha lo titute avanga intilungngai lo turte hi kan intilungngai palh leh ṭhin. Fel lo taka tite pawh awt hlek lo tur kan nih laiin awh mai chu sawi loh, an thuhnuaia awm hreh lo leh an zar zo tum ranin a tlawnin kan tlawn duh hial a nih hi. Chuvangin, mi pangngai anga kan en chuan tuna mi pangngai ni mek, khawtlang hmai zah vang leh Pathian ṭih vanga khawtlang duh loh thil zuar ve duh rih lo, dinhmun harsa zawka awm site hian khawtlang duh loh thila ei zawn an pawisak loh phah ang tihte pawh a hlauhawm.
Chuvangin, ‘englo’ zuartute hi hmangaih vangin endawng thiam ila, khawtlang duh loh thil (ṭhenkhatin duh viau mah ila) zuartu an ni tih hi an inhmuh thiam theih nan rorelna leh khawtlang thil tih nikhuaah a lai lum chantir loh ṭhin a ṭha e.
- R.Lalfakawma, Seling