KAN RAM HIAN ENGE A MAMAWH?
Kan ram hian engnge a mamawh ber ti ta ila ṭhenkhat chuan, ram hruaitu ṭha, rawngbawltu ṭha tihte hi kan chhanna tam ber chu a nih a rinawm. Hengte hi kan mamawh lo chu a ni hauh lo, sakhuana leh politics hi khawvel awm chhunga awm reng tur, dai hauh lo tur a ni. Chumi atana hruaitu ṭha chu engtik lai pawhin kan mamawh reng. Kan ram hruaitute hi U.T kan nih aṭanga tun thleng hian an ṭha tlangpui ṭheuh niin ka hmu a. Anmahni tawk leh an hunlaiah chuan ṭhahnem an ngaiin, an theihtawp pawh an chhuah tlang niin a lang. Chutiang bawkin rawngbawltu Pastorte leh evangelist kan tih te pawh hi mi ṭha leh ṭhahnemngai tak tak, Pathianin a hman te an ni hlawm bawk a. Evangelist phei chu mi ropui tak tak kan lo nei tawh a, tihdam rawngbawlna nena Pathianin a hman leh thlarau mi tak takte kan nei tawh a, kan nei mek bawk.
Chutiang chuan kan rama kohhran hrang hrangte pawhin Pastor ṭha tak tak leh Evangelist thlarau mi tak takte tirchhuakin Mizoram hi an tuam deuh reng tih theih a ni a. Camping/ crusade kan nei reng a, harhna te pawh hi a khat tawkin a awm reng a, kan ram chu vannei tak kan ni e. Chutiang a nih lain tunlaiah ruihhlo a hluar lehzual ta em em a, kan khap hleithei hek lo. Ruihhlo avanga boral kan ngah tulh tulh a, he ti khawpa Pathian thu in min chiah hneh lai pawh hian ruihtheih thil chu a pung tual tual emaw tih tur a ni.
Sorkar meuh pawhin YMA te an au leh ta hial a nih hi. Heng zawng zawngte hi engvang nge ni ang? Khawvel a hmawr tawh tiin kan puh ngawt mai dawn em ni? Evangelist leh rawngbawltu ṭha kan mamawh kan ti leh zawk dawn nge? Kohhran tin hian Pastor leh Evangelistte chu khawvel huap pawha zahpuiawm lo tih theih tur kan nei fer fur a ni lawm ni?
Kan ramin a mamawh ber chu – rawngbawltu ṭha lam aiin nu leh pa ṭha leh chungkaw ṭha a ni. Engkim inṭanna chu chhungkua aṭang zelin a ni a, ram, khawtlang leh kohhran pawh chhungkua aṭang zelin a inṭan a ni. Nu leh pa inhau reng karah mi ṭha an seilian thei dawn em ni? Khawvela mi sual hmingthang leh tualthah hrat kan tih te tam takte hi an nu leh pa hmangaihna dawng lo, an naupan laia diriamna tawk nasa te an ni fo. Nu leh pa emaw tena an naupan laia an sawisak hrep hrep naupang chuan a puitlin hunah midang tih ve duhna a nei mai ang. Pa berin nupui fanau a thlim fova, nula dang emaw a kawpsan fo chuan chhungkaw ṭha an piang kher ang em? Nu ber pawhin pasal fanau thlim a, ngaizawng dang nei emaw a a awm fo a nih chuan a fa te chu an va ngaihtuahawm dawn em!
Pa berin ruihhlo a ti fova, zu emaw drug te a ruih fo chuan a fa te chuan tunge an entawn ang? Chutiang bawkin nu ber pawh. Naupangte tan chuan chhungkua hi an zirna in hmasa ber, an damdawiin leh an Biakin hmasaber a ni si a. An naupan lai chuan kan lo control thei a, tharum hmang pawhin kan vaubet thei. Nu leh an han chen rual tawh chinah erawh chuan a pawnga ataka kan thunun theih ngawt pawh an ni tawh lo. Fa te hian nu leh pa hi an entawn leh an innghahna pui ber a ni si a. Pa berin sum thianghlim lo hmanga chhungkua a enkawl chuan chu chhungkaw hmabak zel tur chu ngaihtuahawm tak a ni ang. Khawvel ram zauzawk leh kan ram ngei han thlir pawh hian a tira chhungkaw awhawm ta kanga lang, neinung tak, duh duh ei thei leh In leh lo ṭha pui pui nei, a tawpa zuih ral ta hi sawi tur an awm ṭeuh.
Pathian ṭihna nena fate kan enkawl lai pawh hian fa te enkawl ṭhat hi a har a ni. Chutih laia Pathian tihna tel miah lova enkawl phei chu a tirah vung viauin, awhawm tak angin lang mah se, chhui tlak mumal sawi tur an vang hle.
Tunlaiah kan ramah ruihhlo a hluar a, mahni intihlum an tam ta em em bawk. Anxiety te, depression te sawi tur an tam ta lutuk hi a chhan kan zawnchhuah a, Pathian kan auh tak meuh a pawimawh. Fa te nuamsa tak leh rualawt lova siam ngawt ai hian anmahni ke a ding thei tura chher hriam hi a pawimawh zawk. Sum diklo taka lakluh leh eirukna kan tih te hmanga inhai vur a hausa thur thurte hi a tirah awhawm viau in lang mah se, a sawp chu nasa tak a ni. Pathian thu chuan “ Kei Lalpa Pathian hi Pathian thikthuchhia, pate khawlohna avanga fate hrem ṭhin, mi hawtute chuchhuan thumna leh chhuan lina thlenga hrem ṭhin leh, mi hmangaiaha ka thupekte pawmtu sang tam takte chunga khawngaihna lantir thintu ka ni si a. (Deut. 5:9, 10) a ti a ni.
Kan ram hian harhna a mamawh a, chu harhna chu chhungkua aṭanga bulṭan a ngai. Christian ram nia inchhal ngam kan ram ngeia nu pa inṭhenna tam lutuk te hi Pathian dan bawhchhiatnaah kan puh ngam pawh a pawimawh hle. Lal Isuan “Tupawh nupui ma a, nupui dang nei apiang a uire a ni; tupawh mi nupui mak nei apaing a uire a ni. (Luka 16:18) a lo tih te hi kan chhut ngun a pawimawh. Uire hi kan tam thei viau mai lovang maw? Ṭhalaite pawh hi nupui pasal thu-ah kan fimkhur a ṭul, rilru puitling lova inneihna te hi kan kalsan ngam a ngai. Inneihna chu Christian chhungkua din ngei tura buatsaih a pawimawh em em a ni.
Ṭhalaite hi in ngaihtuah chiang ila; kan nu leh pa chu engpawh lo ni tawh sela, kan siamṭhat hleih theih tawh loh a ni thei e. Keimahni aṭanga chhuan lo inṭan tur hi ngaihtuah a, Pathian rawn chunga nu leh pa ṭha, chhungkaw ṭha nei tura bul kan ṭan a pawimawh ta e.
- Reuben Lalnunthara Hnamte