Written by
A Lalhmangaihzuala

SERVICE CHARGE LAK KHAP CCPA CHUNGCHANG

Ni 4th July 2022 khan India rama Consumer-te tan ni chhinchhiah tlak leh pawimawh tak ni turin, The Central Consumer Protection Authority (CCPA), New Delhi chuan Hotel leh Restaurant-ten Menu Bill + GST bakah Service Charge an lak ṭhin chu a rawn khap ta. Total Bill baka Service Charge (5% - 15%) tih tel ṭhin a nih avangin mi tam takin an sawisel a, Consumer te tan phurrit - Unfair trade practice/ restrictive trade practice nia sawiin thuneitute hnenah mi tam takin an lo thlen tawh ṭhin a ni. Heng avang te hian India rama thuneitu sang leh Consumer-te vengtu, CCPA chuan Consumer Protection Act 2019 Section 18(2)(l) tlawhchhanin thuzawm tur - thuchhuah a rawn siam ta a ni.

Service Charge hi compulsory ang thawthanga kalpui niin report a awm ṭhin a. Receipt/ voucher-ah ziahlan a ni a, pawisa inziak zat erawh a inang lo hlawm. Hotel/ Restaurant a chawi tur zawng zawng Total Bill bakah mi tu pawhin lawmthu an sawi thei a, amaherawh chu tihluihna a ni lova, mimal duthlanna liau liau a ni. Tin, CCPA chuan Service charge hi hming dang vuah pawhin lak loh tur a ni. Hetiang anga pawisa lo collect tum an awm chuan customer-in Bill aṭanga paih turin dawr neitu emaw pawh ngen se, Service charge pek hi consumer te bat a ni lo. Hemi zawm lo chu Section 2( 41) of CPA 2019 bawh­chhiatna a ni thei. Na taka hrem theih a ni. Hotel/ Restaurant ten an dil lui a nih chuan National Consumer Help Line (NCH) ah complaint theih reng a ni. 1915 ah call theih a ni bawk.

NCH app hi mobile phone-ah download vek ila, ṭangkai takin i hmang ang u. Tunlai khawvel changkangah hian mobile changkang leh ṭha tak tak kan hmang ta a, ṭangkai takin i hmang ang u. 'Smart consumer' kan ni thei vek a ni. NCH bakah hian kan awmna District-ah ṭheuh Consumer Commission (Consumer Court kan tih thin kha) a awm a, kan harsatna te thlen theih a ni bawk. Tin, Consumer Commission Office-ah kan kal hman lo a nih chuan online-in mahni mobile phone aṭangin case file (e daakhil) theih a ni.

Dt 20th June 2022 khan Mizoramah pawh Food Civil Supplies & Consumer Affairs Department changtu Minister Pu K. Lalrinliana chuan mipuite hman theih turin e-filing hi a lo tlangzarh tawh a ni. Internet-ah khan lutin https://edaakhil.nic.in/ tih kha chhut luh a, registration tih hnuah case awlsam taka file theih a ni. Tin, E-mail com-ccpa@nic.in ah hian report theih a ni bawk.

India sorkarin consumer te tan dan ṭha tak tak a siam a, heng hi kan hman ṭangkai loh chuan engtikah mah kan ramin hma a sawn thei dawn lo a ni. Consumer dan bawhchhiatna ang chi reng reng hi thil lian tham ni lo mah se, nidang lehzelah a thlen tawh loh nan leh midangte chunga a thlen tawh lohna turin thuneitu hnen thlen zel hi khua leh tui ṭha tih tur a ni.

Dt. June 2, 2022 khan Department of Consumer Affairs (DoCA) chuan National Restaurant Association of India (NRAI) hruaitute a lo ko khawm tawh a, Service charge chungchang hi an lo khel tawh a ni. Restaurant lam hruaite hian an ngaihdan te pawh an sawi ve bawk a ni. Amaherawhchu, thuneitu lam hian Menu a thil man inziak leh GST 5% bak chu unfair trade practice leh restrictive trade practice niin an ngai. Restaurant hi Hotel chhung ami a nih a, Room Rent hi Rs 7500/- chin chunglam a nih chuan GST hi 18% a ni. Menu a thil (item) man inziak te hian an management leh hlep turte cover vek turah sorkar chuan a ngai a ni. Bill body mawng lama Service charge ziah tel leh collect tel hi an remti ta lo a ni ber.

Consumer Protection Act 1986 chu kum tam tak India ram chuan kan lo hmang ta a. Consumer - mipui nawlpui te thla vengtu leh chhanhimtu leh action latu a lo ni tawh ṭhin. Khawvel a lo changkang zel a, tunlai khawvel hmasawnna leh khawsak mil turin India sorkar chuan nasa takin a tuai hriam a, Consumer Protection Act 2019 (CPA 2019) chuan a rawn thlak ta rup mai a ni. Dt. 20th July, 2020 aṭang khan he dan thar hi hman ṭan a ni. CCPA kan tih pawh hi thil thar niin Dt. 24th July, 2020 khan India sorkar chuan ṭha taka function turin a din ta a ni.

Tun hmaa kan neih ngai loh Consumer Protection chungchanga India rama thuneitu sang din a lo ni ta a, a lawmawm ngawt mai. Dan ṭha tak nei ṭhin kha dan ṭha lehzual kan nei ta. Consumer te thuam chak zel kan ni a, venhimna leh dan a chhah telh telh bawk a ni. A thu hrimin India ram hi khawvela Consumer Protection Act nei ṭha pawl kan ni ve hrim hrim - Consumer te dikna chanvo humhalh lohna ram tam tak a la awm a ni.

The Central Consumer Protection Authority (CCPA) hi kan sawi tak angin thil thar CPA 2019 a bilh tel a ni a, thil thar (New Body) a ni naa ka hriat sual loh chuan Service charge khap chungchang hi India mipui nawlpui tana mel lung pawimawh tak an rawn chhawpchhuah hmasak ber niin ka hria. CCPA hian a nawlpuia Consumer te dikna chanvo humhalh, venhim hi a hnathawh leh dan zawm a nih theih nan hmalak te a ni. Sumdawnna fair tawk lo - unfair trade practice, fakna dazat, dik ziktluak lo, mi bum thei leh ngaihtuahna hruai kawi thei - False Misleading Advertisement laka mipuite venhim leh chutiang ang khap leh chhui leh action lak leh hrem thleng an khawih vek a, thuneihna sang neitu a ni.

Delhi-ah hmunpui neiin a awm a, Chief Commissioner-in a hova. CCPA hnuaiah hian Director General awpna hnuaiah Investigation Wing pawh a awm. Bungrua (goods) emaw service mipui tana him lo emaw ṭha lo, thilsiam chhuah mipui tana ṭha lo check/ tih tawp leh penalty (hremna) pek te hi an mawhphurhna a ni. Mi bum thei leh ngaihtuahna hruai kawi thei (false, misleading advertisement) titu emaw manufacturer/ company/ service provider te chunga a ṭul anga action la theitu leh hrem theitu anni bawk. CPA 2019 a CCPA bilh tel a ni hi a ṭha thlawt. State leh District Level-ah hian Consumer Protection Council awm turin Section 6(1) leh Section 8(1) of CPA 2019 chuan a sawi bawk.

CCPA hian mipui tawrh vak theihna ang chi leh thil ṭha lo leh mipui tana hlauhawm theite veng emaw chhan turin report kher lovin rang takin ngaihtuah theihna power an nei bawk a ni. District Commission/ State Commission leh National Commission thubuai ngaihtuahna-ah a inrawlh thei bawk. Mi tupawh CCPA thutluknaah a lungawi lo a nih chuan ni 30 chhungin National Commission-ah a appeal thei chauh a ni.

Consumer-te bumin i awm lovang u. Thil dik lo chu huai takin i do zel ang u.

- A Lalhmangaihzuala