Written by
H. Lalmuanpuia

YOUTUBE I TAN

Tunlai khawvelah Youtube tih ṭawngkam hre lo kan awm awm love. A hmandan lah inzirtir hran kan ngai lo. Mahse, Youtube hre ve si, youtube awmzia hre zîktluak si lo he Zoram zîm têah hian kan kàt núk awm e. Youtube chu video chi hran hran dahna (upload), awmna leh enna hmunpui a ni.

Youtube hi kum 2005, February ni 14 khan mipuite hman theih tura chhawp chhuah a ni a, a siamtute hi mi pathum an ni a, Steve Chen, Chad Hurley leh Jawed Karim te an ni. Tunah hian 901 Cherry Avenue, San Bruno, California, United States-ah an inbengbel mek. Youtube slogan chu Broadcast yourself a ni a, mahni inthehlar thiam apiang he platform-ah hian an dingchang mai a ni.

Youtube a video dah (upload) hmasa­ber chu 'Me at the zoo' a ni a, Youtube co-founder Chawed Karim video a ni nghe nghe. Live streaming (live-a en theihna) hi 2010 khan youtube chuan a hmang ṭan a, Indian Premier League kha youtube live stream hmasa ber a ni. Youtube-ah hian 3D video a en theih a, 360 video pawh a en theih. Youtube video zawng zawng hi minute 10-ah lo khairual ta ila, youtube a video awm zawng zawng chu 81,941,760 a ni. Tichuan, youtube red i hmang a nih chuan advertisement a free tih i hre ngei ang.

Internet khawvela Youtube mite ngaihven leh buaipui ber pakhat a nihna chhan point 8 sawi leh ila.

1. Sum a awm. Youtube-a video dah ṭhinte hian sum an la lut tlat alawm. Patlingin a hun leh tha seng thlawnin youtube-ah hian a tap kual vel mai mai dawn em ni? Ngaihtuahna nasa tak a seng a, eng video hi nge mite en duh zawng tiin a ngaihtuahna a vawrh vel ṭhin a lo ni. Pewdeipie hi khawvela subscriber ngah ber a ni mek a, 54 million subscriber a nei. A video pakhat ringawt hi mi nuai za tel teh meuhin zu en ṭhin a! Video pakhat ringawt pawh hi hausak lawihna tham a tling hrim hrim.

2. Larna. Youtube slogan chu, 'Broad­cast yourself' tih a ni a, invawrhlar thiamte dinchhanna mual a ni. Lilzoa hi kan hre ṭheuh awm e, a ni hi youtube chhulchhuak ti ila kan sawi sual kher lovang. Mizo zinga Youtube hmang ṭangkai hmasa ber a ni hial awm e. Mi larte hi sumin a um zui chawk! (an fin thiam chuan).

3. Nitin mamawh phuhruktu atan. Youtube-ah hian awm lo pawh a awm lo, thil zawng zawng a awm deuh vek emaw tih mai tur a ni. Bomb siamdan han zawng ila, a lo awm mai a, ei leh in lamah mautuai siamdan han zawng leh ila, a lo awm leh mai a; a ṭangkai ru phian a sin he thil têreuh hi. Do It Yourself (DIY) an tih mai, mahnia siamdan ang chi hi youtube-ah hian a tam khawp mai. Han hmang ṭangkai ve teh. Naute awihmut hmadan thlengin a awm vek!

4. Man chawi lova video mite hmuh theiha dah hi a ṭhatna pakhat chu a ni leh ngei awm e. Tumah pan buai ngai miah lovin i awm hmun aṭangin i video ngei mai kha i upload thei. Local cable tv i mamawh ta hauh lo mai, sum chawi a ngai lo. I duh leh khawhar chhungte pual video kha han upload thawr mai la. Zalenna zau tak i nei, eng video pawh i siam thei. Ei leh in siam lam emaw, i ram kalna emaw, rannung i veh lai emaw, zawhte hahchhiau lai emaw i tarchhuak thei ta. Chu thil chu a ṭha lo ila ti fo dawn em ni?

5. Amaherawhchu, youtube kaltlang hian awlsamtêin pawisa i hmuchhuak mai dawn lo. Tih tak takna a ngai a, chawl lo leh rim taka hnathawh a ngai thung. I channel lar pui tur chuan sum tam tham tak sen a ngai tho mai. I channel promote nan te leh hetiang lama mithiam rawih nan te sum i sen ve a ngai.

Youtube a video dah i tum emaw youtuber nih i tum a nih chuan heng te hi han inzawt hmasa la. Video i edit thiam em? Chu pawh quality ṭha-in? Camera ṭha i khawih thiam em? Mite mit la tur leh hmuh nuam turin camera i lek vel thiam em? Ṭawngkam i thiam tawk em? Thu i thiam em? Script i ziak thiam em? Idea i nei ṭha em? Creativity i nei em? Zaithiam te ringawt hi youtube-ah an dingchang lo a nia aw! Mifing, remhria leh taimate dinchanna mual zawk a ni. Sawi tawh angin khawvela youtube subscriber ngah ber hi gamer a ni daih thung.

Youtuber ni tur chuan huaisen a ngai a, tawrhchhel pawh a ngai. Mi tupawhin i video chu an rawn sel thei a, chutiang hunah chuan hnual mai loh tur a ni.

6. Youtube hi mi zawng zawngin an en theih avangin fimkhur a ngai em em a, a bikin kum lama naupangte tan fimkhur a tul lehzual. Youtube-ah hian thil duk dak lo hmuh tur tam tak a awm a, nu leh paten fate ven uluk a ngai hle. Thiamna a sang zel a, nu leh pate pawhin tunlai thiamna man ve zel a hun ta. 'Ka thiam thei lo ang' tih ngawt tur a ni ta lo. I fate i hmangaih takzet a nih chuan tunlai thiamna i man ve zel a ngai ta.

7. Originality content. Mite hriathlawh nih i duh chuan mahni irawm chhuak neih ṭhat a ngai. Mi tih copy-in emaw mi video leh hla te emaw kha upload ve thawr duh suh. Youtube lamin a copyright neitute chu an hre lutuk. An block daih mai ang che, a nih lo vêk pawhin an flagged che ang a, i sum luhna hnar ber tur adsense account an block hmak mai ang. Chuvangin, youtube hi a ho em mai lo ti ngawt tawh suh. Thiamna engmah nei si lo, eng-a-mah hmaa lo sawisel ve ringawt ching i nih phei chuan bansan nghal daih rawh.

8. A tawp nan, sum hmuhna hnar a ni. Sum i la lut duh a nih chuan i video zawng zawng kha monetize vek la. Google adsense account i nei bawk ang, bank account hawng bawk la. Tichuan, i video entu ngahdan a zirin sum chu i khawl zel ang a, $100 a tlin hunah google lamin pawisa chu i bank account-a an rawn thun thu notification an rawn pe ang che.

US $1 leh India pawisa cheng 64 a intluk a, $100 chu 64 in han puntir la, a chhe berah Rs. 6400/- i la lut dawn tihna a nih chu! Ka lawm e.

Source: Youtube - Wikipedia

How many videos have been uploaded to youtube - Quora. http://www.quora.com

Advantages and disadvantages of youtube - Online Science.

Derral Eves (youtube & market training)

- H. Lalmuanpuia