Written by
RK Lianzuala

A THEIH DAN ZAWN

Aizawl Bawrhsap, Pu Kannan Gopi­nathan-a hi officer ṭhenkhatin an fakna ka lo hria a, zirlai leh mi dang tam tak mamawh, Tribal/ Residential/ Income leh thil dang certificate dilna form te pawh a timäwlin a tiawlsam a, form thuhmunah mahni mamawh thlan (tick) theih maiin a ruahman a. Dilna thlen chin pawh phone-ah min rawn hriattir a.... Disaster management apps te a siam a..... an ti. Ka lawm ngawt mai. Kei pawh hman ni khan Residential certificate ka dil a, a dikin ka hria. Mipui tana thil tihawlsam dan leh, mi mäwl zawk tan pawh chhenfâkawm tur zawnga ngaihtuahna hmang Bawrhsap hi ka fak a, remchangah ka va la chibai ang a, in aiawhin(!) lawmthu ka va la hrilh ang.

Hmasawnna hi chak hle mah se, mi tam tak tan chuan a chuti vak lo. Bawrhsap pisa leh pisa dang dawrte hi thil namai a ni lo. Hriat loh chuan kan dawih a, mawl chuan kan inthlahrung a, inring tâwk lo na na na chuan chêtsual palh kan hlau ṭhin. Hnathawhna-ah hian 'dan' a awm a, dan ni chiah lo, tihphung kan nei bawk a, a tam ber chuan chu chu kan vuan nghet khawp a, awrpuar fangra awrh an sawi ang tlat a ni mai.

Dan bawhchhe si lovin he mite hi ṭanpui a, an harsatna chin fel dan a awm thei hram em, tih ai chuan 'A theih loh ... kan ti ngai lo' kan ti rum rüt mai ṭhin. A theih dan hi zawn a ṭha!

Mizo hi mi hman­hmawh deuh mai kan ni a, hmeichhe hote hi in ni nasa teh a nia! December ni 25-ah Krismas a lo thleng dawn tih hre reng chunga puanthan lei tum lawk lo, kawr thar neih tum ruh hle si, ni 19 vela lei chauh, hâk hman tum tlat si deuh vek in ni! Nakina phi chiam ai chuan tunah te hian lei ta che u! Heti khawpa hmanhmawh ṭhin si hian sorkar hna leh thil dang tihawlsam - him si, rang si ngaihtuah te hi kan tum tâwk lo a, District Council hun laia kan tih dan la vuan tlat te pawh kan awm ka ring. Computer kan hman hnuah kan muang zawk, ti tlat te pawh zuk awma mawle! Computer siamtuten an hria ang a, mawl lawmman min pe ang tih ka hlau ngawt mai.

Damdawi in leh hmun dangah te pawh hian a ni vek mai... a hna hmanhmawhthlak lai ber hi bei chat phawt ila, a chhehvel chu nakinah a chin fel theih dan a awm ang. A process-a kan buai rei lutuk avanga kan duh ber tih hman loh hi a awm fo. 'Sana chu water proof hi ni phawt mai se, a nun leh nun loh chu thu hran' tih ang vel hi kan ni thei asin. Fimkhur hi a ṭha a, a him hi kan zawng tur a nih rualin, hnathawk thei lék lova fimkhur te, kan mamawh lai ber bitum thei mang lo khawpa a kalkawnga buaite hi a pawi.

IAS training-a an infuih dan pawh hi a danglam tawh an ti a, tun hma kha chuan an lalzia leh an thuneihzia an fah chiam ṭhin a, tunah chuan mipui rawngbawltu, mipui tana awm an nihzia lam an fah nasa tawh an ti. Mipui tana thawvenna leh awlsam­na thlentu nih hi kan intihsiakna tur a ni tih Aizawl Bawrhsap thil tih an sawi chhehvelah ka'n sep kual ta mai mai a nih hi.

- RK Lianzuala