Written by
Nunoi Pa

Hnam dang nupui/ pasal neih

Tunlai chu contractor Kamrul-a kan sawi ṭhin a, a phena thil awm hrehawm deuh tur chu Kamrul-a fate hi tute nge an nih tih leh Kamrula fate hi Mizo hmeichhe hrin an nih ngai chuan an tan hnamdang pa neih hi a va hrehawm duh dawn em tih te hi ka ngaihtuah a, ka lo lainat ve em em a ni.

Amah Kamrula hi ka lainat a ni lo, tihsual nei ve miah lo a fate hi eng hnam nge an nih? Mizo hmeichhe hrin an nih chuan an tan a va hrehawm duh dawn em tih te hi ka lo ngaihtuah a. Hnam dang pasal neih pawi theih dan tlemte sawi ka tum a ni.

Kamrula nupui hi tunge a nih tih leh a fate hi tute nge an nih ka hre miah lo, Mizo an lo nih chuan min lo hrethiam hram se, ka sawi tum zawk chu hnam dang nupui / pasal neih hi ti lo hram ang u tih a ni. I tan/ ka tan hian hnamdang neih hi a pawi miah lo a ni thei e, kan hlim chuan a tawk ti te pawh kan awm nuk ang. Mahse a pawi zawk chu maw, kan fate hian an rawn tuar dawn chauh tih lai tak hi ngaihtuah tel ngai ber zawk chu a ni.

Vai ni maiin ka hria a, eng vai nge a nih pawh ka hriat loh Pathian thu sawi ṭhin Salim Zothanpuia sawi ka hriat reng chu amah kha hnam dang (Mizo a ni lo) a ni chungin hnam dang nupui/ pasal neih pawizia kha a sawi ṭhin a, ka thlawp em em a ni.

A thusawi te pawh ka ngaithla ve tawh a, amah kha ka ngaisang a, mahse amah pawh kha hnamdang/ vai a ni. Chuti chung chuan a thusawi Mizo zawng zawngin kan hriat atana ka duh em em chu hnamdang neih pawizia a sawi kha a ni.

Central YMA hian hnamdang nupui pasala neih a duh loh thu te hial a chhuah tawh ṭhin a, hetiang a nih chuan hnam dang lakah Mizote kan him lo tih a lang reng mai. CYMA hian a pawnga takin hnamdang hi an haw viau ngawt dawn lo, rilru zau tak an pu a, thui tak an thlir avangin hnamdang neih pawizia an hria a, an tlangpui a ni mai.

Hman deuh khan Aizawl kawngpuiah vaipa leh Mizo nu hi inpawm chungin scooty an lo khalh a, traffic police in a lo hau, mahse a hnu zelah an duh anga awm turin zalenna an nei tho. I hnam chhan rawh, khawvelin a dem lo ang che ti pawl te pawh an awm a, mahse hnam chhanna ṭha ber hi eng nge ni ang?

Mizo Hmeichhia,"Mizo mipa pasal tlak an awm lo" ti fote hi Mizo tlangval fel tak nupui tlak, veng khat nula fel an vang khawp tia sawi duhtu an awm ve leh tlat tho nia. Mahni hnampuitena an neih duh loh nih hi kan in en letna tur a ni bawk e. Hmel leh pian phunga rualban loh vanga vanduaina hi chu kan sawi theih a ni lo e, amaherawhchu, nun uluk loh vanga mahni hnampuitena an neih duh loh nih hi chu thil pawi tak a ni.

Mizo ngei pasal neih dawna duhtui leh si, Mizo tlangval felin an iai tawh si te hi an awm nawk a, an phu tawk Mizo tlangval iai leh si te hian Vai/ hnamdang bak pasal tur hmu tawh lo te pawh a awm theih a ni. Chutiang chiah chuan Mizo mipa lam pawh kan ni tho.

Loh theih loha hnam­dang kan nei a nih pawhin Mizo society-ah engmah beisei nei lo ngam ve thung se. Hnam dang an neih ngam ro ro chuan an pasal te hnamah in tulut se, an fate tan pawh Mizo quota awm thei angte beisei lo tawp mai se.

Hnam dang kan tih hi Vai chauh a ni lo, sap pawh hnam dang tho an ni e. Hnam thilah chuan thikthu tihchhiat a ngai tlat a ni. Mizo mipate tih tur thil pawimawh tak lo awm ta chu hmeichhia chawm loh chhungkua kan din theih a ngai ve ta e.

- Nunoi Pa