Written by
Hriatpuia Pa
Kolasib

Change!

Hmân a ni ve leh tawh mai awm e, Barack Obama campaign lai khan 'Change' hi khawvêl pumah a lâr a. Thusawi thiam êm êm Obama khan a sawi thiam ṭhin bawk a, America ram chuan an kalphung chu an thlâkthleng a ngai a, sahuai thing vawna an vawn tawh an tihdan hluite chu paih a, ram thar ziaa thlâk a ngai tih a rawn aupui a; term hnih ngawt mai khawvêla ram ropui ber USA President a rawn nihpui a nih kha!

Khawvêl hian kalphung pangngai hi a kham fo a, a ning ṭhin a; eng hunlai emawah hian kalphung thar leh tihdan thar zuana ram thar kai turin 'change' a awm a ngai ṭhin. Khawi ram mahin tihdan hlui hmangin hmasâwnna lian tham a hmu ngai lo va, tihdan thar, mi thar, kalphung thar, thil thlirdan thar leh hmangaihna thar a mamawh ṭhin.

Mi ram chuan hei hi an hria a, an tihdan ngai reng an hman chuan rih artui phur ang mai an ni tih an hria a, mipui an ṭhangharh a, 'change' siam an hreh ngai lo. 'Change' thupui hmanga 'kan thei a ni' titu Obama ngei pawh kum riat a liam meuh chuan America mipuiten a sangawizawnpui takngial pawh ring zo tawh lovin Donald Trump-a thlirdan thar 'America First' hmangin an 'change' leh mai a ni! “France ram pawhin kum sawm chuag an kal tawh dan chu ngun takin an thlir a, an ram chuan bung thar kai turin 'change' an mamawh tih an hria a ni chek ang, political party pawh ni lo, pawl satliah, 'En Marche' hmanga ram siam tumtu Emmanuel Macron chu hneh takin an thlang tling leh tawp mai!

Anni te chu sâp an ni a, keini tluk rual an ni hleinêm kan ti em ni? A nih, Uttar Pradesh mipuiten 'change' an siam nasatzia te, Delhi mipuiten 'change' an siam nawn awn awn dante hi kan hre vek lo em ni?

Mizoram hian 'change' a mamawh em tih hi huai taka sawi thiam a har. Kan rinna kawngah hian kan eng emaw ngheh phian a, roreltute thua awm hleithei si lo hian roreltu chu Pathian ruat an nih hi kan pawm nghet angreng hlê lawi a! Roreltute siam tur hian Pathianin mipui rorelna ramah min dah tih hi kan pawm hleithei mang miah lo nia!

Kan rama 'change' thleng tur hian tute emaw kan beisei vek a, mi ṭhenkhat chuan Pathian rawn chêt kan nghâk bawk a. Pathian rawn chunga keimahni'n 'change' siam hi kan tih tur a ni em tih hi engtikah tak ngaihtuah ang i maw?

Kan ram hruaitute hi an chhiat leh ṭhat kan hre chiang tawh viau tih ngam a ni. Kan Chief Minister ni mek hi kum sawm lai CM lo ni tawh, tuna kum sawm dang CM tling leh ṭêp, term nga lai CM lo ni tawh a ni a. A hruaina hnuaia Zoram thlen chin hi heti hi a ni. A karlakah MNF President ni mek chu a zawnin kum sawm a CM ve bawk a, ani hnuaia kan thlen chin pawh kan hre tho.

Heng hruaitu ṭhate hian mi bîk an nihzia hi Zoram mipui hnênah an lantir viau tawh a, chiang duh tan chuan chianna tham chu kan hrawn tawh. An rorel chhungin kan ning hman viau zêl a. Anmahni thlâktu tura mihring han duh deuhte pawh kan nei

ṭhin, mahse, inthlan a han ni a, vote kan han thlâk a, mipuite hian 'change' hi kan siam ngam leh tlat lo ṭhin a! Kum tam tak chhung chu kan pute pahnih hian min inhruai chhâwk ta tlat tlat mai a ni!

Thawnthu ngaihnawm tak kan nei - Chhura leh Naa! Chhura khan 'change' siam turin theihna nei ve lovin a inhria a, a ban phâk reng pawh a chakna leh theihna hmanga tihhlawhtlin a tum rêng rêng lo; Naa tih tur niin a hre tlat! A theih reng kha a rilru lamin a tlin tlat lo!

Kha thawnthu kha kan thawnthu a ni a, a ngaihnawm ngawt mai! Tunlai mi, khaw­vêl hmun hrang hranga thil thleng zawng zawng, akip akawia hre thei tawhte hian Chhura rilru put 'level' aia changkâng kha kan la pu hleithei der lo! 'Change' chu mi dang siam tur emaw kan ti tlat a! Kan pute hi an inthlâk hun kan nghâk a, kan nghak tar titih ta hial a nih hi!

Zoram, lehkha thiam tamna state-ah hian mipuite hian 'change' hi kan politician-te siam tur emaw kan ti ṭhin a, hruaitu bawr inthlâk se kan ti a, an policy thlâk se kan ti bawk a, duhthu kan sâm ṭhin. Kan ram hruaitute lah chuan sâp ṭawng leh hming mawi thei ang berin ruahmanna thar an duang a, kum sawm tam a liam hnuah pawh chutiang chuan kan beisei 'change' a siam chuang si lo!

Mipui rorelna (Demo­cracy) chu mipuite siam, mipuite din, mipuite ta leh mipuite tana duan a ni tih kan hre le lu a, chuti chung chuan mipuite hian 'change' siam tumin ke kan pên sau ngam lo va; han pên hlâwk ve deuhte pawh 'change' siam hleithei lote aia ṭha bîk lovin kan ngai tlat zêl mai a, kan ramah hian 'change' chu a thleng tak tak thei lo mek zêl a ni.

Engtikah nge kan ramah hian 'change' a thlen ang a, engtikah nge Zoram mipuite hian 'change' thlentu tur chu keimahni kan ni tih hi kan hriat ang le!?

- Hriatpuia Pa, Kolasib