Written by
- Commissioner Lalkiamlova

INTODELH PHAWT ANG U

Zoram mamawh chu ramchhung, ama thil thara a intodelh hi a ni. Buhah kher hi chuan marketing tih lam chhut vak lo ila, chhung tinin hawpkhawp thar i tum ang u. Lo neih theihna rama awm si, ram awm bawk si, kan intodelh lo hi thil zahthlak tak a ni. State dangte hian hre chiang se, kutdawh lamin min nuihzat ang. Anni chu ram nei lo an ni a, an thatchhiat vang a ni lo. Keini chu ram kan nei. Thawk ila, i ei ang u. 

Mizopa buh zem bula ṭhu kum khat ei tur thar chhuak, Silchar kawng pin leh ramri buai engah maha ngai lo, intodelh i ni ang u. Hripui leng leh ram pum buaina ang chia thlaphang leh lungngaia mei alh ena kan awm loh nan  theihtawpin i ṭang teh ang u. 

Kan value system hi kan ministry leh sawrkar official-te pawhin thlak teh u. Thil hlutna hi pawisa vekin chhut suh u. He ngaihdan dik lo tak hi kan ram kan intodelh lohna chhan factor pawimawh ber pakhat a ni tih i hria ang u. Kan ram mipuite hi sum zawngin min buaitir a, ei kan nei si lo va. Sum hi ei nei chunga zawn chi a lo ni. Ei nei lo sum zawng an hlawhtling ngai lo, thil diklo an ti a nih ngawt loh chuan. Ministry apiang leh Sawrkar official-ten engkim mai hi a market a ṭha ti zawnga min sawipui vek avangin thingtlang mi kan buai a nih hi. Market ṭha lo in tih ber Buh (kan chawpui) hi kham nei turin min pui ula. Chumi hnuah sum chu kan zawng ve ang e. Vai buhhar sa lei chhekkhawl thiam aiin kan ram ngeia intodelhna khawp min tharpui thei sawrkar kan mamawh. 

Engkim market policy veka min chhutpui a, sum min zawntir avangin 'Aizawlah sum a awm a ni ang e' tiin kan lo lut a. Mi rethei inah min um lut leh si a. Hripui a lo lenga mei alh enin kan awm a, thingtlang sum awm lohna kha kan ngai rum rum. A thlâwnin buhfai min pe a, a lawmawm e. Buhfai thlâwn pek ngai lova intodelh nih ve te chu kan duh lutuk. A ngaihna a awm lo a nih hi. 

Buh khamkhawp kan neih hi suma chhutin a tlem ti tawh suh u. Buh kum khat tla ṭhutpui hi Mizo pa tan chuan a hluin a ropui em em a ni. Kan thlamuang a, ei zawn ngai lovin mamawh dang zawnna tur hun tam tak kan neih theih phah bawk. Ei a awm loh avangin, Buhfai leina tur tuak reng rengin kan buai a, thil dang man tur kan thawkchhuak thei lo zawk a nih hi. 

Lo neitute i ṭang ang aw, mahse kumin atan chuan kan tlai ta. Kang hreng leh chul rih hi kan tih theih tawk a ni mai. Kum thar ram ṭheh hun kan thleng leh mai dawn. Khaw tinin kan ram ṭha ṭheh ila. Chhung tinin kan enkawl theih tawk tur Lo i nei ang u. Chung buh tamna ram te kal pawh tur chuan sawrkar pawhin motor kawng min sialsak se la. Chutia kan tih phawt chuan mi pangngai chuan buh kham thar chungin nuai tel man sawhthing leh thlai dang kan thar chhuak ang. Thawk ila, i intodelh ang u.