Hming phuah/ ziah kan fimkhur a ngai e
Khawvel hmasawn zelah nunphung a inthlak danglam a, kan duhzawng leh nitin khawsakna atana kan mamawhte inthlak zelah hian kan hming ziah danah mi tam takin harsatna kan tawng chho ta mek niin a lang.
Kan hun hman chhoh mekah in leh lo, chaw leh chawhmeh, silh leh fen thawmhnaw kan neih hian kan nitin khawsakna leh chet velna atana kan mamawh a phuhru ta tlat lo. Tun hmaa kan la hriat ngai loh mobile phone, Aadhaar Card, Ration Card, Gas connection, Pan card, Bank account, passport tihte chu kan nitin khawsakna atana mamawh bulpui an ni chho ta mek a nih hi.
Hengte hi mamawhna leh a ṭangkaina a sang chho tial tial a, chutihlaiin mobile phone, Aadhaar Card leh a dangte hi kan neih diat diat mai hi a lo la tawk lo a, hengte hi khawlthluaknei hmanga thlun zawm (link) a ngai leh ta zel a nih hi.
Chutianga thlun zawm a nih dawn chuan kan nihna (details) kan ziah luh, kan hming, pianni leh thla leh thildangte a inmil thlap a ngai a. Kan Bank Account-a kan hming ziah dan leh Aadhaar/ PAN card a hming ziah dan a inan a ngai a, chutiang zelin education certificate leh thil dangah pawh.
Amaherawhchu, Mizote hi kan hming ziah dan, pianni leh thla leh thil dang dangah kan fimkhur lo hle mai a, birth certificate leh school certificate, baptisma certificate thlengin a inang lo nuai mai ṭhin. Tunhma kha chuan eng tin tin emaw sawi mam theih mai chin a awm ṭhin a, tunah erawh chutiang a ni ta si lova hengah te hian kan fimkhur a ngai ta hle. A chinfel leh nan hun leh tha, sum leh pai tam tak sen a ngai ta.
Tin, hnam hming lamtawi, entirnan Pachuau tih nana P.C. kan indah ang chi te pawh hi a buaithlak ta khawp mai. PAN card siam dawnin hming lamtawi (initial) hman theih a ni ta lo a, document dangah kan lo hmang lak lawh tawh si a, chinfel a hautak ta hle a ni. Chutiang zelin passport-ah pawh initial dah tel dawn chuan affidavit kan neih a ngai leh ta zel a, scholarship dilna thlengin kan buai ta luai luai a nih hi.
Chuvangin, kan tu leh fa ten heng harsatna hi an rawn hmachhawn zel loh nan hming phuah/ ziah danah hming lamtawi dah loh hi a fuh ang. Hnam hming kan dah tel duh a nih pawhin a pum (full)-in dah mai ila (entirnan- R.K. Lianzuala tih aiah Lianzuala Ralte Kawlni tiin), buaina tam tak kan pumpelh dawn a ni. Tin, hming hlawm thum (first name, middle name, surname) entirnan - Lal Malsawma Ralte tia dah a fin thlak ta niin a lang.
Tin, pianni leh thla, kum (date of birth) certificate leh document hrang hrangah te inang tlanga dah te, chhunhan (fullstop) leh karawl (space) dah dan thlengin awmzia a neih tawh avangin i fimkhur deuh deuh ang u.
- Rollick Lalnuntluanga