MIZO ṬAWNG HUMHALH A ṬÛL
Mizo ṭawng hi Lusei ṭawng tih a ni a, 'Lusei' tih a nih hma hian 'Duhlian' tih a ni ṭhin. Hnam hrang hrang kan awm a, ṭawng hrang hrang tam tak a awm bawk. Keini Mizote hi chuan Mizo ṭawng hi kan ṭawng neih chhun, kan humhalh tlat tur chu a ni.
Ram a changkâng zel a, chumiin a ken tel khâwl thil ṭha tak tak a lo chhuak a. Mi tam takin ṭangkai tak leh hmasàwn nâna an hman laiin; ṭhenkhat tan erawh chhiatna thlentu a ni ve bawk. Mi malin a chhiatpui chu sawi loh, ramin a chhiatpui a hlauhawm.
Mobile phone hi inbiak nân leh thu tawi inthawn nân a ṭangkai hle a, mah se kan hman dân erawh hi chu fimkhur a ṭul ta hle mai. Thu in thawn tawi kan tum lutuk vang nge, hun kan neih loh vang zawk? Hawrawp kima chhu hman kan awm ta bar lo a ni ber e. Chhut thui kan hlauh luatah a awmzia leh nihna bo ṭhak, maksak takin kan chhu ta pheng phung mai!
Zoṭawng mai duh tawk lovin kan chheh vela ṭawng dangte kan pawlh nuk mai bawk a. Hetiang zela kan kal chho a nih chuan rei lo têah kan ṭawng hi ṭawng dangin a pawlhsawp hle dawn zawng a nih hi. Chutianga kan ṭawng kan hloh hret hret a nih si chuan, kan hnam nun leh zia thleng hian kan paih tial tial ngei ang.
Ṭhangtharte kawhhmuha zirtirtu kan nih a ṭul a; chutiang a nih loh zawngin, mahni ṭawng ngaihhlut nachang hre lêk lovin an la rawn nuihzat mai ang tih a hlauhawm. Ṭawng dang hman tel a ngaihna chin hi chu a awm fo mai; chutih rual chuan a theih chin chinah, a tam thei ang ber kan ṭawng hi i hmang hram hram teh ang u khai. Keini'n kan hman dik lohva kan humhalh loh chuan, tuin nge hmang dikin humhalhsak chuang ang ni? Mahni hnam ṭawng ngaihhlut nachang hre lote chanvo chu ral chiah a ni asin!
Tun hnai mai aṭang khân social media lamah mah ṭawng ngaihlua humhalh duhna thinlung nei an rawn awm chho a, a lawmawm ngawt mai. Thiam taka sawi hluah leh ziah hluai kan thiam ve lo a ni thei e; mahse, ni tina kan ṭawngkam chhuak leh kan thu thawn chhuahah hian kan ṭawng hi nasa takin kan humhalh ve thei asin!
"Ka thiam ve lo, a ho em mai," i ti em ni? I ram leh hnam hi i hmangaih a nih chuan i thiam loh pawh huaisen takin i zir thei a, i zir tur alawm. I peih lo va, hman i inti lo a nih chuan hnam dang, ram dang miin i inah i fanu, i fapa an la rawksak hun che a la thleng ang a, chutih hunah chuan tuna i peih loh san i Mizo-puite ngei hian nui chungin an la thlir liam ve che ang a, an puih i mamawh hunah, "Ka hman lo," tiin an la hnuchhawn ve ang che.
Chuvangin, harh la, tho la, ding rawh le. I thiam ang tawka dikin Zoṭawng hi hmang la, sawi la, ziak rawh le. Tunah thiam em em lo mah la, hringnun chu zir tur hlirin a khat asin!
I tu leh fate nen khân Mizo ṭawng dik hi zak map lova hmangin, mi dang tihhmuhtu leh a humhalh kawnga theih tawp chhuahtu ni turin i puan ven kha han sawi chhing ve ta che le. Mizo ṭawng vawng nung zel turin Mizo hnam hian a mamawh che asin!
- Te-i Pachuau