CAG REPORT HI A DIK LO VE THO
Comptroller & Auditor General-in Mizoram tan bika kum 2016-2017 report a siam, thla hmasa mai a tihchhuah chuan ngaihven a hlawhin kan chanchinbu zahawm tak tak pawhin CAG Report a lang hi tun thleng hian tarlan an la rawn nei zauh zauh a. He CAG Report thar ber hian Department-te sum hman dan dik tawk lo nia an hriat te a rawn tarlan bakah NLUP chungchang pawh kimchang ang reng takin a rawn sawi a. He Report aṭang hian opposition party-te chuan Congress sorkar sawiselna remchang an rawn hmu a, sawisel pawh an sawisel reng a ni. Opposition party-te mai bakah mimal ang leh columnist ang pawhin sorkar dem tawk an lo awm ve bawk.
CAG Report hi mi tam ber chuan kan hmuh danin dik lo thei lo, sorkar sum hman dik lohna engkim hailanna niin kan hria a. Hei hi dikna chen a awm laiin CAG Report hi a dik famkim bik vek ṭhin lo tih kan hriat a ṭha awm e. CAG Report avang hian Department-te leh CAG Office lam hian thil an sawi ho a ngai ṭhin a. He sawihona hi ‘reconciliation’ tia vuah a ni. Reconciliation hi dictionary kan en chuan inhmuthiam lo te lo inhmuhthiam lehna emaw, tute emaw inkara boruak ṭha lo awm siam ṭhat lehna tih lam hawiin ziak a ni. Chumi a nih chuan reconciliation an neih hian Department lamin sum hman dik lohna an nei nia hriatna chinfel an tum ṭhin a, hetah hian Department lam an dik lo thei a, CAG lam pawh an lo dik lo ve thei. Hetiang lehlam lehlam dik lohna awm hi tunhma aṭanga thil awm dan, sorkar Department-te’n an lo tawn ṭhin a ni.
Reconciliation hun laia chinfel theih loh a awm chuan chu thubuai chu Assembly-a Public Accounts Committee (PAC) ah a lut leh ṭhin a, PAC hian thutawp an siam ṭhin a ni. PAC a thubuai lut lo tur hian Department leh CAG lam hian anmahni pahnih inkarah chinfel hram hram an tum ṭhin a ni.
2016-2017 CAG Report hrang hrang zingah hian NLUP chungchang hi mipui pawhin kan ngaihven bik niin a lang a. Sum tam tham tak hmanna a nih bakah Mizorama cheng chhungkaw nuai khat chuang daih nena inkaihhnawih a nih vang hian ngaihven pawh hlawh lo thei lo niin a lang. Mipui bengverhtu ber nia lang chu CAG Report hian NLUP hi a thil tumah a hlawhchham tia chanchinbu lamin an tarlan kha a ni. Social media lamah pawh CAG Report hian sawi a hlawh hle a ni. CAG lamin NLUP hi a hlawhchham tia an tarlan laiin Government of Mizoram Economic Survey 2016-2017 ve thung chuan hlawhtlinna tam tak a rawn tarlan ang.
He Economic Survey-in a rawn sawi tam tak zinga pakhat chu leilet neih belh chungchang a ni. NLUP ṭan tirh, 2010-11 a leilet a siam theih zawng zawng aṭanga leilet a siam zat za zelah 16.25 a nih laiin NLUP kalpui a nih tak hnu, kum 2015-16-ah chuan za zelah 23.18 ah a chho niin a tarlang a. Tlangram lo neih pawh kum 2010-11 a lo nei chhungkua 68,433 leh ram hectare 28,562 lo atana hman a nih laiin kum 2015-16-ah chuan lo nei chhungkua chu 48,412 ah tlahniamin lo atana ram hman zat pawh 19,851 hectare-ah a tla hniam bawk niin survey hian a tarlang. Thlirna tlang a inang lo a ni ngei ang. CAG lamin ‘hlawhchham’ a tih laiin Economic Survey chuan NLUP-in tlangram lo neih tih tawp a tum leh buh tam zawk thar a tumna te chu hlawhtling thawkhat chhovin a hmu ve thung a ni.
Hetiang deuh hian thil tam takah CAG Report leh Mizoram Economic Survey te thil hmuh dan hi a inang lova, hmun a awm loh avangin a kip-a-kawi chuan kan sawi seng lovah ngai i la. Kan hriat tlan atana ṭha chu CAG Report hi dik lo a awm ve theih avangin thutlukna kan lo siam hma in Department-te nen an reconciliation hun hi lo nghak phawt ila, chuta thil fel lo ala awm a nih cheu chuan PAC-ah a lut leh ang a; CAG Report lo kal leh tur leh PAC Report lam te nghak phawt ila. Chumi hnu-ah chuan thutlukna pawh mipui hian siam ta ila, kan thutlukna pawh a dikin a lai zawk ngeiin a rinawm.
- David M Thangliana