Written by
R. Vankhuma Mission Vengthlang

Puanzar loh Mizo India zalenna sualtute

Kum 1944 khan a hnuaia mite hi St. Anthony's High School/ College zirlai Mizo hlang hostel-a awmte kan ni.

1. Pu Ch. Chhunga, Matric candidate 2. John Hlira, Matric can­didate 3. M. Kaiṭhiauva, Primary Teacher, Don Bosco 4. H. Vanṭhuama, 1st Year B.Sc. 5. Lalsailova Sailo, 1st Year B.Sc. 6. Zokhuma, Class X 7. F.C. Nghina, Class X 8. A. Thanglura, Class X 9. J. Lianchungnunga, Class X 10. George Lal­nghaka, Class X 11. Selbuanga, Class IX 12. Vankhuma, Class IX.

Kum 1944 khan Pu Mc. Donald Khongwir, Khasi MLA, Assam Sorkara mi chuan Tribal Students, India Independence sualtu (fighter) Shillong-ah a din ta a. Keiniho khi min rawn sawmin hetiang hian rem an ruat ta a. Khasi leader-ah Mr. LLD Basan; Naga leader-ah Mr. Temjen Aliba, a hnam Ao; Mizo leader-ah Pute Ch. Chhunga leh H. Vanṭhuama.

Vawi engemaw zah chu Parish Hall-ah kan meeting a. English rorelna hnuaia kan chep leh retheih dante leh mahnia ro inrel (Independence) kan zalenpui leh ram hma­sawn dan turte min zirtir ber ṭhin. Naga ram leh Lushai Hills chu Bawrhsap hnuaia awm, Political Party pawh awm phal lohna kan ni a, Independence chu kan chakin, min zir­tirna chuan min hneh tlang hlein ka hria.

Hemi kum laihawl­ah hian British sorkar aiawh leh Congress-ten thu an lo thlung ta a, "He Indopui II-naah hian India mite chuan British leh a sangawizawnpuite a ṭanpui ang a, Indona an (Allied-in) hneh chuan India chu Independence pek an ni ang," tiin.

Keiniho tan hma lak tur a awm tak loh avangin kan ngawi bo ta mai a. Mahse Mizoram tan theih angin kan ti ve ṭang

ṭang a. Min enkawltu Father William Cola (Irish mi) nu leh Go­vernor Read-a nu chu unau an nih avangin Governor bula kan ram chanchin leh zirna - Middle School chauh pawh hmar chanah 2, Chhim chanah 1 - kan neih thute kan hrilh a. A lo ngai pawimawhin kum 1945 - 46 -ah Middle School sorkar ta hmar bialah 5, chhim bialah 3 an rawn din ta a nih kha.

Pu Ch. Chhunga leh H. Vanṭhuama chu Mizo Union-ah zuang lutin Political field-ah an lut a, Pu H. Van-ṭhuama erawh chu kan ram tan Agriculture a pawimawh avangin chu lam Department atana zir lehin Zoram mi hmasa a ni ta nghe nghe. Pu Ch. Chhunga, Pu A. Thanglura leh Pu F.C. Nghina te chuan an dam chhungin Political field chu an chhuahsan ta lo a ni.

Mi dangte pawh Pu J. Lianchungnunga leh Pu Lalsailova Sailo tih loh chu sorkar thar - India sorkarah ram leh hnam tan thi leh thau pawlha ṭangin an dam chhung ni an hmang zo ta vek a, an zinga ṭawmkailo ber, he thu ziaktu Pathianin kum 90 pela nunna min zuahsakna chhan hi he thu puang tur hian a ni ang e.

Tichuan, keiniho hi ‘Puanzar loh India Independence sual­tute’ tiin ka han dah ta a, ṭhangtharte ram tana rilru leh tha leh dikna hmang tura fuihna ni thei se.

- R. Vankhuma Mission Vengthlang