Sorkar hian Min bawl nge kan bawl?
Tunge a bawltu zawk chu ni a, tunge a bawla zawk pawh ka hre thiam lo. Mahse, hei erawh a chiang 'PHUAN' chu an awm ngei mai - saum leh chingal a intawn tawh chuan a phuan so bulh bulh ṭhin a nih hi.
Lal Thahawla kaihhruai sorkar kan ning a, kum 10 kan hrawn hnuah chiang takin kan paihthla. Hman deuha kan hnawl hnu Zoramthanga kaihhruai MNF chu hneh takin kan thlang tling a nih kha, kan sorkar hrawn lai pawhin kum lo hmel a hmu hnai ta.
Tun hnai khan kan minister pakhat chuan, inthlan dawna an inzawrhna manisfesto chu an ti hlawhtling deuh vek tawh tih a sawi, an tih hlawhtlin leh hlawhtlin loh chu a tehtu a zir a ni ang - mipui tam zawk chuan a hlawhtlinna kan hmu viau lo niin a lang.
Hripui len lai khan social media hmanga kaihhruai theih sorkar, tih hi thu lar tak a ni. Hei hi a mak hran lo, sorkar thuchhuak kan chhut kir a nih chuan zanlaia thlak danglam, chawpchilh taka tih danglam leh zirbingna awm miah loa 'Lockdown' pawhsei kha ngaiah kan nei hman hial.
Hun a kal hret a, tun hnai social media titi luatu pakhat chu, 'Nawr kal chawp ngai sorkar, NGO duh dana kal sorkar' tih a ni leh. Hei pawh hi a mak hran lo, kan sorkar hmalakna hrang hrang hi thlir ila, eng ber hi nge a tum ni a, eng ramah nge min hruai thlen an tum hi hriatthiam har tak a ni.
Chanchinbu chhiar ila, kan thu hriat tharlam tak pakhat chu Mizoram sorkar chuan grape wine siam leh zawrh a khap mek laiin, khawchhak tlangdunga grape chíngtute'n hlâwk zawka grape an thar theihna atan tun hnai khan mi ṭhenkhat hnenah ṭanpuina a pe, tih a ni leh ta mauh mai!
Tun hnai khan Mizoram sorkar chuan Fostering Climate Resilient Upland Farming System (FOCUS) hnuaiah, khawchhak tlangdunga grape chíng thar mi ṭhenkhat chu ṭanpuina a pe leh tlat a ni.
Hei bakah hian, grape chíngtu páwlte chu grape chíng thar ṭanpuina dawng tlâka an ngaihte hming thehlut tura tih leh an ni a, FOCUS hnuaiah ṭanpuina pek leh tur an ni.
Hetih lai hian, Champhai Grape Growers Society (CGGS) leh Hnahlan Grape Growers & Processing Cooperative Society (HGGPCS) chuan an winery-ah grape an her ṭan leh mek bawk.
Mak angreng tak mai chu, hmanni lawk khan Mizoram sorkar hian Aizawl khawpuia grape tui sawr chu a mansak bawk si! Tunah lem a chingtute a ṭanpui a, a tui sawrtu lam chuan thlai thar an la lei khawm chur chur mai bawk si lai hi a ni.
Kuthnathawktuten an thar chhuah lo leisaktuten fak an phu viau, chutih rualin anni hian hralh leh chhawnna tur a awm loh chuan engtin nge an tih tak ang? Mizoram sorkar hian thil tum mumal nei se, grape chungchanga a ngaihdan hi chiang takin sawi ngam rawh se.
Ni sen sa hnuaia hna thawk tute hian an thawh chhuahsa hi a hralhna a awm ngei dawn tih hre chungin hna thawk thei se, taksa hah pawh a hrehawm tawh tehlul nen hralhna a awm dawn em tih pawh hre loa an rilru lehzel a hah tel hi chu an khawngaihthlak.
A ṭha ber nia lang chu, kan rama kan thar chhuah ang ang hi chu hralh thei vek mai ila - hei hian ruihhlo leh taksa taka ṭha lo erawh huam lo se. Mizoram budget ni lo hmun dang aṭanga pawisa kan hmuh theihna tur ang chi chu theihtawpa kan bawh takmeuh meuh a ngai.
- Lal Remruata