Social media information (absolute time vrs reference time)
Social media, a bikin WhatsApp leh facebook-ah breaking news leh information kan post hian ‘hun’ sawinaah ‘absolute time system’ (mumal taka date & time tarlanna) hmanna awm tak takah ‘reference time system’ (tun mai khan, nichin mai khan, tukin zing khan, vawiin/ zanin hian, naktuk/ karleh aṭangin etc) hmanga thuziak kan hmu hnem hle mai.
Hun leh ni telh kher lova reference time system chauh hman hi ṭawngka a direct taka dawng hmasa bertu tan chuan buaina em em a awm lo mai thei. Amaherawhchu, social media-ah hian thu thar kan hmuh ang ang kan awmna group hrang hrangah a ngai ngaiin kan post sup sup a, network kan neih
ṭhat dan a thuhmun si lo. Kan hmuh hun a hrang ta nuk si a, a tira a thawn chhuaktu tana chiang si kha, a tawp lama dawngtute tan a chiang tawh ṭhin lo fo mai.
Tun mai khan, nichin mai khan kan tih te kha darkar thum hnuah te kan dawng a, tukin, vawiin & zanin hian tih te kha a tukah te kan dawng a, naktuk hian/ aṭangin tih te kha ‘an sawi naktukah’ te, phone repair lai a nih phei chuan kar khat/ thla khat liam hnuah te kan dawng chauh ṭhin. A darh zau tual tual a, a chiang lo tulh tulh a, a tawpah phei chuan information dik lo leh rintlak lohah a chang ṭhin.
Fiamthu a, ‘hero to zero’ an tih ang maiin, hun leh ni tel lo ta chu a tir lamah information ṭha tak pawh ni se, reference system hmanga social media a theh darh a nih hnu chuan min tibengvartu tur kha a chiang ta tlat lo a, a manganthlak ṭhin hle.
Social media emaw, ziaka thehdarh ang chi hrim hrimah hi chuan absolute time system ngei hmang ila, chiang takin a hun leh ni tarlang zel ila duhthusam a ni. Information kan thehdarh hun leh hmun a zirin reference leh absolute time system hman kawp ṭul chang a awm ve bawk.
A theih chuan kan thu lakna- mimal, chanchinbu, social media group leh website address te tarlang ila a ṭha hle. Hetianga information thawn darh ngat te hi chu a rintlak ṭhin.
A chang chuan breaking news leh information ṭhenkhatah reference time system hman mai remchang tak tak a awm a, breaking news-ah ngat phei chuan a tam hle. Hetiang ang huna reference time system hmanga tukin zing khan, vawiin hian, naktuk/ karleh aṭangin etc. tih thu kan hmang a nih pawhin a hun leh ni te hi bracket chhungah tal ila a ṭha hle.
- Chhungpuia Renthlei