Leimin leh tuilian: kan cho chhuah!
Khuarel chhiatna thleng avanga in leh lo chhiatna leh mihring nun hial channa hmun hrang hrangah kan hre chho ve ta mawlh mawlh mai a, hei hian ngaihtuahna a ti vak thui thei viau mai. Khuarel chhiatna nge nia kan in siam chawp chhiatna? Khuarel kalphung pangngai kan her danglam nasat avanga chhiatna tawk te pawh kan nihna chen a awm. Invenna lam leh a tih ziaawm dan turte mimal ṭhahnemngai leh sorkarten thawkin nasa taka hma lak a nih mek zel lai pawn chhiatna chuan ziaawm lam pan loin, a kum telin a tam tulh tulh emaw tih mai tur a nih hi. Hei hian kan hma lam hun tur thui tak a hrilin ka hria a, chuvang chuan kan ram, a bikin Aizawl leh a chhehvela leimin leh tuilian chanchin hi tlem azawng han thailan ve ka tum dawn a ni.
Leimin tih ṭawngkam hi chu kum tin fur ruah tlak laia thil thleng pangngai tura ngaihna kan ramah kan nei ta a. Tuilian erawh kan hmuhna ṭhin ni loah kan hmu chho ta nual mai a, ruahtui tlak tam kum ni lem loah pawh leimin leh tuilian hian min tibuai ṭan zel dawn niin alang. Heng chhiatna te hi kan ramah chuan a tam zawk hi mihringte siam kan ti thei ang!
Mihring pung chho zelin a tihtur pawimawh tak pakhat chu inbenbelna hmun ṭha zawn a ni a, chuvang chuan miin inhmun loram a neih dawnin hmun laili leh thiltih awlsamna hmun an thlang hram hram ṭhin. Chuvang chuan khawpuiah mihring an pung chak a, chu chuan khawpui a ti ṭhang a, a ti tawt bawk. Khawpui tihzauhin a nghawng lian tak chu kawngpui laih leh in sak belhna atana thing leh mau hmun ṭhiah te an ni. Chu tak mai chu tuna kan sawi tum chhiatna thlentu hi a lo ni a, chhiatna chu kan siam a lo ni reng mai!
Ramgaw kan ṭhiah hian ruahtui hip kang tur lei kua te an lo te/ ping ṭhin a, an tuihip hul zung zung theihna kan tih chhiat sak a, chu chuan tuihawk ti tamin tuilian leh leimin nasa zawk a thlen ṭhin a ni. Lei chelh khawm leh phuar khawmtu ṭha ber thing leh mau zung te kan tih chhiat zel avangin leiin a tui hip ve chhun te pawh phuar khawmtu thingzungte an awm tawh lo a, hmun awihah chuan lei timintu an lo ni mai ṭhin. Mizoin ‘sabereka khuangkaih’ kan tih te pawh hi, hetiang vanga thleng hi a ni thei awm e.
In sakna hmun tur thlan thuah kan fimkhur tawk loh avangin hmun awih takah in lian leh rit tak tak kan sa a, a ṭhenin lei kan lai khuar vak a, kan ṭhenawmten chhiatna nasa tak an tawh phah mek zel a nih hi. Tunhnai thil thlengah pawh hetiang chhiatna hi hmun tam takah kan hmu a, kan la hmu zel dawn bawk niin alang. Tuihawk leh tuichhia te tan luanna tur mumal siam loin a rem lai laiah kan luan khawm tir a, reilote ruah a sur pawn tlangrama cheng e ti loin, kan kawngpuiah tui a lian zel tawh mai a nih ber hi. A luankhawmna awm chhunah a huanga leng lo khawpin tuihawk a tam a, bawlhhlawh lo paih ru tawk lah bo lo. Heng tuihawk luankhawmna, tuna ngaimawh tham loh nia lang hi kum rei vak lo hnuah chuan lei kal ral nasa avangin leimin thlentu tur hmahruai an lo ni leh reng mai dawn a ni.
Directorate of Agriculture & Minor Irrigation, Govt. of Mizoramin ruahtui tla tam lam tehna hmun 23 aṭanga an lak aṭanga a lan dan chuan kum 1999 aṭanga chhutin kum 2015 thleng khan Mizorama ruahtui tla hi a tlem chho ve hret hret niin alang. Chutih lai mek chuan Mizorama leimin thlentu langsar tak, kum tina kan ruahtui hmuh kiam zel chunga tuilian leh leimin tam telh telh hian mihringten kan insiam chawp harsatna kan tawk mek a ni tih chu a ti chiang mai awm e.
- Vanlaltanpuia