Written by
- Lalremtluangi
Zirlai
VANGLAINI PHEK ṬHEN DAN HI…
Vanglaini chanchinbu hi Mizorama chanchinbu darhzau ber a ni a, chhiar pawh a nuamin ‘Ngaihdan’ huang leh ‘Thlirna’ huang phei hi chu ka ngaihlu hle a ni. Mizo zirlai tam tak tan Mizo ṭawng chanchinbu râwn ber a ni a, he chanchinbu hi mi nawlpui tana siam ni mah se, zirlaite'n kan hlawkpui lehzual nan ka duhkhawp lohna laite ka tarlang ve duh a ni.
In ngaihdan ni ve maw ka hre lo a, ‘Infiamna’ huangin phek thum lai a awh ṭhin hi a tam mah mah a ni. ‘Ramchhung’ chanchin leh ‘Hmarchhak’ chanchin hian phek khat chauh an insem a, chanchinthar a kim loin hriat tur awm tak tak chhuah loh hi a awm fo mai. ‘Khawvel’ chanchinthar leh ‘Thlirna’ hian phek khat an insem bawk si a, khawvel chanchinthar pawh hi a aia tam chhuah theih a duhawm hle a ni. Heng ramchhung, hmarchhak leh khawvel chanchintharte'n phek chanve chauh an awh laia infiamna huangin phek thum lai a awh ṭhin hi siamṭhat theih ni se a duhawm hle in ka hria.
Vanglainizirlaite tan
Chanchinbu hi hnam rohlu a ni a, changkanna tehna pakhat a ni. A bik takin zirlai exam hmachhawn turte tan a pawimawh em em a, heng exam harsa tak tak UPSC, SCC, MPSC leh Bank exam hmachhawn turte tan ngat phei chuan a hlu zual a ni.
Ramchhung leh khawvela thil thleng langsar zualte hi kan hriat vek a ṭul a, chutiang tur chuan Vanglaini hian chanchinthar tam zawk hi tichhuak thei se la, zirlai exam inbuatsaihte tana hriat tur awm leh hlawkthlak tur deuhte hi a tam zawk chhuah ṭhin ni thei se.
Heng India chanchinbu lar The Hindu, The Times of India leh a dangte pawh hi zirlai tana chhenfakawm tak tak an ni a, sports chanchin chu an chanchinbu phek ngaihtuahin a tam lo thei hle a ni. Infiamna chanchinthar a pawimawh nep tihna a ni lo a, amaherawhchu hei aia phek tlem deuh hi awh se a tha tawk viau tho a ni.
Kan tundinhmun thlirin
Covid-19-in min chiahpiah hneh em avangin khawvel a chawl ṭhuap mai a, chutiang bawkin infiamna lamah pawh event a awm mang lo ti ila kan sawi sual thui lo ang. Hetiang dinhmun a nih avang hian infiamna chanchinthar tam tak chhuah tur a awm lo tih a chiang reng mai. Infiammi chanchin leh a behbawm ngaihnawm tak tak chhuah ṭhin a ni a, infiamna ngaina mi tan chuan hlu tak a ni. Amaherawhchu chanchinthar dang tam tak chhuah hmaih a awm laia infiamna chanchin (thuthar leh thuthar lem lo pawh) tam tak a awm hi a ṭul hran loin ka hria.
Tin, Covid-19 chanchin hi chhuah reng a ṭul avangin hmun a awh hnem bawk si a, chanchinthar chhuah hmaih a tam phah hle a ni.
Tlipna
Vanglaini hi zirlaiten kan ṭangkaipui lehzual nan infiamna chanchinthar hian phek hnih chauh awh se la, phek awlah chuan ramchhung leh khawvel chanchinthar hi tam zawk chhuah ni rawh se. Tin, hmun awl tlem teah India danpui section ṭhenkhatte hi chhuah ṭhin ni se, emaw, general knowledge zirlaite tana hlawkpui tur hi chhuah thin ni se la, hmun awh zau tur a ni dawn lo a, kan zavaia hlawkpui theih tur a nih avangin a ṭha hlein ka ring.
A chunga tarlante khi infiamna ngaihnepna leh sawi hnàwnna a ni lo a, chanchinthar tam zawk kan hriat theih nana ka mimal rawtna a ni e.