"JOHAR, NAMASKAR" (Yes, you can!)
July 25, 2022 khan India President thar Pi Droupadi Murmu chu rinawmna thu tiamtira lákluh a ni ta. President Murmu chuan lákluhna inkhâwma a thusawi hmasak ber chu, "Johar, Namaskar" tih a ni. 'Johar' tih hi tribal Santhali hnamten chibai an inbûkna ṭawngkam a ni. A tribal nihna chhuang takin India rama hmun sâng berah he ṭawngkam hi a hmang ngat a ni.
Lawmluhna inkhawmah hian Presdient Murmu-i hian Santhali saree ngat a kaih a, tribal poet hmingthang Bhim Bhoi-a hla hril a chham chhuak bawk. A tweet hmasak berah President thar chuan tribal hnam mi ropui kal hmasate hming lam chhuakin, India ram tâna an hnathawh chhuanawmte a sawi chhuak. President Droupadi Murmu chuan, "Tribal rethei tak hnam aṭanga India rama dinhmun sâng ber ka luah thei hi India democracy thiltihtheihna chu a ni.
Tribal hnama piang ka ni a, kum sâng tam tak chhûng chu tribal hnamte hi khuarel (nature) nen lungrual takin kan lo khawsaho ṭhin. Heng kan leilung aṭang hian chakna leh chákkhai mamawh kan dawng a, chu chu tribal hnamin a ken tel a ni a, hetianga leilung nena inlungrual taka khawsakhona hi tunlai khawvelin a mamawh chu a ni" a ti. A sawi zêlnaah President Murmu chuan, "Kei tribal mirethei satliah ve maiin India rama dinhmun sang ber ka luah thei hi India ropuina chu a ni a. Hei hi ka mimal hlawhtlinna a ni lo, India mipui, mitin hlawhtlinna a ni zawk. Hei hian India ramah hian mi rethei tân hmun a awm a, India rama rethei leh rahbeha awm mêkte hian an duhthusam (dream) ram hi an thleng thei a ni tih hei hian a tichiang a ni" a ti.
India President thar thusawi hi i ngaihtuah zui teh ang. India ram hi rethei leh hausa inthliarna ram a ni a, hnam hnuaihnung leh hnam tê zawkte rahbeh leh nêkchêpna ram a ni ṭhin. Hnam sâng leh hnam ṭhaten dinhmun ṭha awlsam taka an luah zung zung theih laiin hnam hniam leh hnam tê tan chuan vâna rah ang a ni. Mahse chûng chu President Murmu hian dâwtah a rawn chantir ta. Hnam hniam leh rethei tak aṭangin India President lalṭhutthlengah a lâwnkai thei tlat.
Ka ṭhian, i thinlunga i duhthusam (dream) kha retheihnain emaw, dinhmun hniam vang leh daikil kâra mi nih vangin emaw hlenchhuak ve thei ngai lo tura i inngaihna kha paih bo a hun e. Rethei leh rahbeha awm ṭhinten an duhthusam ram an thleng thei tih hi President Murmu-i hringnun hian a takin a dikna a lantir mek a ni.
Kan duhthusam tihlawhtling tur hian engmahin min dal thei lo - kan duh takzet a nih chuan. India rama thleng thei lo tur ang hiala kan lo ngaih ṭhin hnam hnuaihnung leh tribal hmeichhiain India President lalṭhutthleng a luah thei a nih chuan nang leh kei hian eng aiah nge kan duhthusam (dream) hi kan tihhlawhtlin theih loh bik ang?
Theihna i nei a, Pathianin a thlâwnin hun, hriselna leh ngaihtuahna a pe che a, chu chu hlawhtlin nan a tâwk êm êm a ni.
President Murmu-in dinhmun hniam tak aṭanga dinhmun sâng ber a luah hnua a bulpui (tribal) a nihna theihnghilh mai lova, chhuang taka a pholang hi a ropuiin a entawntlak mang e! Keini sap ram leh vai ram hmun khawimaw lai ropui deuhah kum tlemte kan han cheng ve dek dek a, Mizo kan nih kan theihnghilh deuh titih mai ṭhin em ni kha? Mi ram ropui leh nuamsa zawka kan khawsa a nih pawhin kan bulpui (Mizo) hi i theinghilh lovang aw.
Odhisa tribal hmeichhia ve maiin President ṭhutthleng a luah thei a nih chuan lei leh vân siamtu Pathian ringtu Mizo Kristian tan hian tih theih loh a awm bik dawn em ni, tiraw?
- PC Nghaklianmawia