MAMIT KAN VANGLAI LEH C.D. BLOCK - III
Mamit C.D. Block bulṭantu kan BDO leh Officer te an insawn chhuah mek laiin rawn lut an awm ve reng bawk a. A chhuak zinga mi Pu Thanhawla phei kha chu ngelnghet taka Quarter thar, chhungkuaa luah hman, Mamit kan vanglai hun hmang ṭan hmasatu zinga mi a ni a, an fate pawh Mamita piang an awm hman nual awm e. Amah hi pasalṭhaa han chhiar tur chu a ni chiah lo a, Maniature Rifle .22 Bor a nei a. Lungpawl dai vela Bul rahtlan changin tuktin a chhuak a, Bullut leh Vahui te hi a kap thla thei ṭhin khawp mai, Vahrit leh Ramar te pawh a hawn chang a awm ṭhin awm e. Pa ṭawng tam lo tak a ni nain nupui fel tak Pi Siami a nei a, annu hian a kep a ni ang, Staff Meeting ṭumte hian keiniho pawh hian kan chuankaina ber an ni ṭhin. Champhaia an insawn chhoh hnu hian Mamit a ngaihzia thu hi a rawn sawi ṭhin. Champhaiah chuan Tumbu khaileng leh Mautuai chhungtlai hawn tur chuan chawfun kena nilenga khawrh a ngai a ti.
Kan BDO Pu V.Thangzama pawh Pu Malsawm Dawngliana’n a rawn thlak a, ani hi Mission Veng tlangval, Govt. Mizo High School ah pawh thawk tawh a ni. Tlangval tlawmngai, YMA tak, thlanlaih leh mizawn nikhua pawh a thawkchhuak ve mai ṭhin a ni. Rei pawh a la awm hman lo, Zoram a buai ta! Block Office-a hnathawk zawng zawngte leh thingtlang Outpost lama awm chenin mahni remchan ang angin kan tlan darh ta vek a. Block Headquarter Office leh Quarter zawng zawngte chu zankhat thilthuah a kang fai ta vek a. Sak zawh hlim, la luah loh te pawh a awm nual awm e, a uiawm hlawm khawp mai, tihngaihna dang awm hek suh, Ram a buai miau a lawm! Tunhnua an sawi dan chuan India sipai an lo lut ang a, heng building te hi an rawn luah ang a, an thikawm dawn em mai tiin, lo halral vek mai kha a ṭhain a remhriatthlak zawk an ti, dik tak maw!
Ram a buai chho zel a, keiniho Block hnuaia hnathawk, kil tina tlan darhte chu Deputy Commissioner, Aizawl hnenah in-report vek tura hriattir kan ni ta. Mahni remchan ang angin Aizawl kan pan a, D.C. Office ah in-report-in a ṭul ang ang min thawhtir a, keipawh Account Branch leh Movement Permit buatsaihna lamah hun eng emaw ti chhung ka thawk a ni. Kan thawhpui ṭhenkhatte chu in-report loin, hnam sipai zawm ta zawkte pawh an awm nual a ni.
MAMIT C.D. BLOCK DINTHAR LEHNA :
Aizawlah kan la awmkhawm zel dawn emaw kan tih laiin, Sawrkarin Mamit C.D. Block chu a nih dan tur anga chhunzawm leh turin Aizawla Staff in-report zawng zawngte chu Asst. Deputy Commissioner C.R. Das leh kan BDO Pu Malsawm Dawngliana te hoin Mamitah min tir liam leh ta. Kan rual hian, buai hmaa la awm ngai lo Department hrang Civil Police Officer leh Staff, SIB Central Officer leh Staff, heng bakah hian C.I leh Postal Department a thawk tur eng emaw zat an lo tel bawk a ni.
Dt.8.9.1966 zing dar 7 ah Mamit pan turin Bus-in Silchar lam hawiin min phur liam ta. CRP Company hnih dawnin min escort a, Pilot ah Gomour Regiment Platoon khat Major thothang ṭha zet hoin min veng a. Hemi tum zet hi chu, kan zinga thawmna deuh leh bengchheng deuh ṭhinte pawh an reh deuh raih mai. Ka ngaihtuah chhuah changte hian, Sawrkar thu kan lo va ngai pawimawh em! Keiniho lah tu mahin kan kaldan tur pawh hre hek suh i, Kel rual (ran rual) phurhin min phur ni berin a lang. Kan hotute pahnih Pu C.R. Das leh Pu Dawnga tih loh phei kha chu min phek en vek a, Officer leh Officer lo hre hrang hek suh, kan zinga a mam deuh leh dulkiar deuh Transport Lalliana te chu an biak rawn hmasa ber ṭhin zuk ni lawi a. Rengtekawn aṭangin Bairabi lamah kan liamthla dawn emaw kan tih laiin, Silchar kan thleng. Taj Mahal Hotel ah min hnawh lut ta vek a, Silchar ah hian ni khat kan cham a ni. Hetih hunlai hian Mizoram hmun hrang hrangah Ambush thu kan hre zut lehnghal a. Chaw ei dawn apiang hian kan ṭhianpa Mangkhuma chuan Vankai chaw te pawh a ni mai thei a nia, puar takin eitur a ni, a ti ziah mai lehnghal a.
Silchar ah hian kan hotu ṭhenkhat kal zel huphurh vanga chhuanlam remchang tak siama kal ve zel ta lote pawh an awm zuk nia! Hetih lai hian Mamita in leh lo nei chhungte kalsante erawh chuan Mamit thlen thuai thuai nghakhlelin an za sek thung a ni. Ṭhenkhat rilru hah chhawknan tia lo rui let der lah bo lo. Khawilam hawiin nge kan kal dawn, Kanhmun lam nge Katlicherra lam tia kan ngaihtuah lai chuan Bus a lo thleng a, Katlicherra lamah min tlanpui leh ta, Bus tlan thlen theihna tawp Garmura-ah min dah thla a, Tlawng dungah Maji lawng tam fe lo awmah min nawr lut leh ta, tlai feah Bairabi kai kan thleng a, Bairabi-ah hian ni hnih dawn kan cham a. Kan zingah hian Sipai bang, ram buaina hmuna duty tawh ṭhinte an awm nual a, chungte remhriatnain Bairabi-ah hian Bawngchal kan lei a, a ti zawng kan rep vek a, kalkawnga paiah kan insem vek a ni. Kalkawngah Ambush tawk mai thei kan ni, hetiang hunah hian rilṭama chauh mai a hlauhawm a, pai ṭheuh tur an ti a, a tihchi khawp mai. Ambush kan tawk em lo nain, rilṭam deuhin kan seh rap rap ṭhin.
Bairabi kan chhuahsan, kan chhangchhe thawkhat a ni ang, min vengtu CRP pakhat Tlawng kaia inbual chu tuiah a tlahlum chu niin, a ruang an han hal ral leh rih. Vawngawn leh Sabual hi 20 KM vel chauh a ni nain, tlangdung chho, mau hmun a ni a, kan chau tlang kher mai. Min vengtu CRP ho pawh an Rawksai te chhipchhuanin an silai an hnuk a, kan chhawk lo chauh a ni. Kan Pilot Gomoun Regiment te erawh hmuh pawh kan hmu phak ngai lo, an sulhnu –thingpui lumna leh biskit funna nawi vel kan hmu chauh ṭhin. Sabual khuaah hian Volunteer tlem azawng lo awmin an sawi a, mahse engmah harsatna tawk loin tlai dar 4-ah Mamit kan lut a ni.
Vaisam khua kan han thleng chu, kan lawmin kan hlim tlang thawkhat a ni ang, kawng tluana ṭawng pawh ṭawng meuh lo Pu Ṭhuamluaia, Pu Zasanga te leh Pu Kapzauva te pawh an phul phei hlut mai. Thang pawh kan la thang reil oh nen, kum khat em pawh a la tling lo, Vaisam leh Mamit dai vela Zawngṭah leh Serthlum te chu an lo va lian hman ve le, te zuk ti a. Mak ti suh, Mamit kan vanglai a ni tlat.
Rambuai vanglai a inṭan chho mek a, hmun hrang hrangah Ambush, inkah, khaw hal leh inman thawm a awm deuh reng nen, hetih hunlaia Mamit C.D. Block kang fai a, ṭiahvai vek tawh tungding ṭha leh tura Sawrkar thupek kan han hmu mai chu, kan phu zawk hlawm mai. Buai hma hna zawm thar tur leh Duty tura kan kal ṭhin laia Civil Transport hruaiin zangkhai taka kal ṭhin kha, tun ṭum erawh Officer leh Officer lote angkhat vekin kan kalho a, tu mah han inngaichang tur pawh awm loin, mahni thuam ṭheuh inbuaipui leh ak chungin kan inbengliam thla a ni a, a ropui ang reng khawp mai. Huphurh leh hah luat vanga han thep bona mai tur remchang lah a tam tehreng nen.
Tun hunah hian Mamit khawpui ṭhalai, ṭhangthar hmasawnna rahbi rap chho mekte hian, he tih huna Mamit C.D. Block dinthar leh tura huaisen tak leh thih pawh huama kalhote hi, chawimawina kan hlan a, SALUTE kan pek fo hi kan tihtur niin ka hria. He hun aṭang hian a ni, Mamit khua chu, khawthlang (Tlawng ral) thlanga khawpui ber, District Head Quarter ni tura bul a inṭanna a lo ni reng mai.
Mamit Sub-Division aṭanga District Head Quarter a lo nih chhoh dante Part IV ah chhuah theih tum ila. Heng hunlaia hma la tute zingah mi tlem te, pahnih/thum bak awm an awm tawh awm lo e. Ngaihtuah chhuah changin lung a leng ṭhin ‘Mamit kan vanglai’ a ni si. ‘Mamit kan vanglai’ a ni si.
- LALHMANGAIHA SAILO Holy Cross Bakery, Zotlang, Aizawl