Written by
Chhanhima

Lirthei khalhtute polite tlan a ngai

Khawpui zim te-ah kan cheng a, lirthei erawh a zim ngaihtuahin India ramah a tam lawr lak hmel si a. Kea kalte tan pawha hrehawm khawpin lirthei a tam a, vanneihthlak takin kan intipalh khat viau lawi a. Khawpui chep takah hian lirthei khalhtute pawh an fimkhur a, polite taka an lirthei an khalh a ngai khawp mai.

Kawng a zim si, city bus leh taxi an tam bawk si. Private car leh sorkar motor a tam si nen, lirthei ke hnih nei lah chu nitin a pung tual tual mai si a. Traffic police-te'n theihtawp chhuaha lirthei an thunun chung pawhin engemaw hlekah a jam tawh chuan kan intlar put zel tawh mai si a, kawng zauh thut ngaihna a awm bawk si lo.

Ka ngaihmawh awm chu lirthei ke hnih nei khalhtu ṭhenkhat hi an ni. Traffic a jam laiin lirthei dang che thei loa hnawh tlat ching an awm nual a, hei hi polite loh vang a ni tlangpui. Hmanhmawh pawh ni ila, traffic ti jam tur chuan tlan hmasak bik chuh loh theih hram a ṭha khawp mai.

Lirthei ke hnih nei thui tawk kan intlar a, hmanhmawh deuh leh polite lo fal chuan an hmaa mite double overtake-in tlan pelh tum hram an awm fo, a mawi loh bakah ke pali nei an intlar tawh a, a sirah ke hnih nei an intlar leh a, chu chu tlan pelh thiang a ni tawh lo tih pawh hriat a ṭha.

Taxi khalhtute pawh hi zirtir an ngai hle. Dan bawhchhia-in kawng chhuk hlekah engine off-in muang fahranin an tlan a, an hnunga mite hmanhmawh dan an ngaihtuah lem lo. Heng ho hian dan an bawhchhia tih an hriat a ngai. Chu bakah traffic pawh jam loh laiin taxi tam zawkin kawng vangtan zawnga inher hmuh tur an awm nuk mai.

Hei pawh hi lirthei dangin tipalh se hrem tur zawk leh thiam lo chu kawng vangtan zawnga lo inher kha a ni tih pawh hriat a ṭha.

Kawngpui reng reng hi eng lirthei ta bik mah a ni lo a, lirthei zawng zawng tan a ni tih hriat a ṭul hle. Chuhhelh fal lirthei khatute hian Zonun zemawi an tidal fo ṭhin. Kawnga kal turin eng lirthei pawhin chhiah an chawi vek a, chawi tam bik an awm loh avangin ka ta ber emaw ti ṭhinte pawhin sim a ṭha khawp mai.

City bus pawh hi thunun deuh an ngai ta niin a lang. Kawng chho-ah an bus te a ṭawng tawh a, a khu em em bawk a. An tlan chak lo tlangpui a, an aia tlan chak tur an awm chuan lo ken vat vat hi an tih tur niin a lang. Bakah an stand lo, kawng lakah passenger an la a, an chhuktir pawh hian traffic a ti jam fo.

City Bus Owners' Association chang­tlung tak an awm a, an driver-te an thunun ṭha viau a, thil ti dik lo pawh an hrem fo a, hei hian an invawn ṭhatzia a tilang. Mahse bus hlui tawh lutuk leh driver ṭhenkhat hi chu thunun leh zual deuh chu an ngai ta a ni e.

- Chhanhima