MIPUI HIPNA ATAN THIL SEM TURA INTIAM KHAP TURA NGENNA SUPREME COURT-IN A NGAIHTUAH
Political party-te pawmna hlihsak hi a democracy lo a, hemi chungchang hi kan ngaihtuah tur a ni lo ang. - Chief Justice of India
AUGUST 11, 2022 :
Supreme Court chuan inthlan dawna mipui vote hipna tura itawm taka mipui hnena intawktarh a, a thlawna thil sem leh therhlo zuar ṭhin political party te pawmna titawp tura dilna public interest litigation (PIL), Ashwini Upadhyay, advocate thehluh chu thu tlingah pawmin a ngaihtuah a.
Sorkar sum thawk chhuaktu mipuite hian political party-ten mi rethei leh chhumchhia zawkte vote hipna tura a thlawna thil sem an intiam chungchang hi zawt leh sawisel tur hian dikna an nei a, chu chu an chanvo a ni, a ti. (Taxpayers have the right to question freebies doled out by political parties). "Chhiah petute hian mipui sum te hi hman a nih dan chungchangah hian zawhna leh sawi theih an nei a, chu hmasawnnna atan hman a ni nge chumi hawi lo zawnga hman chu a ni," Supreme Court chuan a ti.
Inthlan dawn hnaia mipui hnena thil sem (freebies) political party ten an tiam ṭhin chungchanga Central sorkar ngaidan Ningani-a Solicitor General-in Supreme Court a hrilh dan chuan political party te hian thu neihna an chan theihna turin mipui sum (public money) chu a thlawna sem turin an tawktarh a ni. Vantlang hamṭhatna (welfare schemes) leh freebies hi thil hrang a ni, a ti.
He thu Supreme Court-in a ngaihtuah hma tunkar tir lam khan Aam Aadmi Party (AAP) chuan he thubuai hi ṭha an tih loh thu leh PIL thehluttu Ashwini Upadhyay, advocate hi BJP nen inzawmna thuk tak nei a ni an ti a. Hei bakah hian mi rethei dinhmun tleu laklawhte dawmkanna tura ruahmanna hi 'freebies' a chhiar tur a ni lo an ti bawk.
Reserve Bank of India chuan, 'Freebies hian State sum dinhmun a tichhia a ni' a ti. Thu buai thehluttu aiawha ding, Vijay Hansaria chuan PIL thehluh a nih chhan a sawi dan chuan, mipui sum (public money) mipuite hnena fim taka ngaihtuahna hmang lova a thlawna sem tura tawktarh leh sem ṭhin hi sem a nih hma ngeiin a nghawng (economic impact) a neih theih dan chhut chhuah hmasak ngei tur a ni, a ti.
Vijay Hansaria hian he thubuai thehluh paha a sawi chu, ram chhunga sum leh pai dinhmuna thuneihna sang nei pahnihin (highest economic bodies) ten mipui hnena a thlawna sum sem chungchang hi state in budget chhungah a dah mumal loh leh a hlawhtlinna tura uluk zawka vilzui (without proper fiscal and budgetary management) a awm lo tih chu an ngaihdan a ni, a ti.
"He thu buai hi thehluh a nih chhan chu state sorkar te hian hemi atan hian sum Government of India aṭangin an puk a, an leiba awmsa pawh Article 293(3) and (4) in a sawi anga an kalpui thei/ rul chuang si lo. Chuvangin, khauh taka hemi chungchang hi kenkawh a ngai a, state-in sum an bat theih dan 'system of credit rating' leh state te hnena grant of credit facilities to the states a pek mek te hi en ṭhat a ngai a ni," a ti.
Election Commission dinna
Hemi chungchanga a dinna sawiin, Election Commission chuan tunkar Nilaini khan Supreme Court hnenah he rawtna hi ṭha a tih thu a thlen bakah Supreme Court inthlan dawn hnaia political party ten vote hmuhna tura a thlawna thil sem leh therhlo chi hrang hrang mipui vote hipna tura an tawktarh chungchang zir chiang tura expert panel din a rawt chu a pawmpui a. Mahse ECI hi constitutional authority hrang a nih avangin chumia tel ve kher chu ṭul a ti lo thung.
Hemi chungchang PIL thu ngaihtuah tawhnaah ECI hian ṭawngkamin a ngaihdan chiang takin a lo sawi tawhin hemi chungchang sawihonaa inrawlh ve zel hi a zahawmna tibawrhbang thei a nih thu a sawi. He PIL hian a thlen tel chu freebies tiam ṭhin political party-te chu Election Commission hnena political party chunga thu neihna - election symbols tih tawpsak leh polical party registration tih tihtawp (cancel) sak tura thu neihna pe turin a ngen a ni.
- Huna Kawlvawm
Source :
CNBCTV18.com
August 11, 2022 @ 01:13 PM IST
INDIAN EXPRESS
August 11, 2022 @ 16:31 IST
ZEE NEWS
August 11, 2022