Written by
Vanlalhuma Kawlni

MIZORAM KAN BUAI; TUILAIRAP POLITIC A FUH LO!

MIZO MIPUI hian a bul thum aṭangin politics kan hmelhriat fuh lo. He thuziak chhiar mektu pawh hi i bang bik lo mai thei, a chhan pawh vawn ngheh tlat kan nei ṭheuh va, insawn hi ngheh lohna emaw ti chungin a hniak tam lam kan atchilh a, chu lamah chuan Ṭam a tla mek tih kan chhut thiam lo.

Politics hi ram leh mipui rawngbawlna a ni, thuneihna nena kalkaawp anih vang hian a kaldik hlei thei lova, mipui lamin politician-te hi kan tikhaw lo ve tho. Chu vang chuan india ram ang politic hi chu kal dik thei a ni meuh tawh lo, a kaihruaitute hi Vai an ni tlat, a ngaihna a awm lo.

Kan tih fuh loh chu...

Politician-te hian mipuite chu rinawm tur leh party-a nghet tlat turin min fuih a, a nghet lo zawk chu anmahni an ni fo va, an chance neih lohna party-ah an nghet zui ngai lo va, chu chuan ram aia anmahni an inhmangaih zawkzia a tichiang hle.

Party hi chhe bik leh hlauhawm bik a awm hran lo va, mahni party lo zel hi sawi bawrhban a ni mai ṭhin. Mizo Kristian tan Congress nih ngama BJP hlauh leh viau si hian, mihring mumal lo bak a entir lovin a lang.

Mizote kan buaithlakna ber chu, bum kan nuam leh kan rilru tluang lutuk hi a ni. Inngaihdamna kan ngah a, rilru na tak chungin midang tih loh zawng ti bik nih kan hreh ṭhin. A hniak tam lamah kan tleh dul dul a, politician te'n kut an lo beng thung. Kan hriat reng loh (theihnghilh hma) zar zovin chumi mil tawk chuan politician-ten an thutiam tihhlawhtlin an tum chauh ṭhin.

Election manifesto tihhlawhtlin lama full mark hmuh chu sawi loh, pass mark pawh hmu pha mang lo thlengin kan ngaidam a, inchhuang tak leh zak hauh lovin min campaign khum zui thin.

NLUP sem kha kan ram tan a thalo takzet, kan buhzem tihṭetna leh thatchhiatna khura min hruai luttu a ni, a tichhuaktu hi anchhedawnga awm tlak hiala mawi a ni. Hnathawk peih loa min siamin, kan intodelh loh phah bawk. Bumna thang tenawm tak a ni. Tuna cheng nuai thum sem tum pawh hi a ṭha chuang lo, tlin duh luat vanga thil chi tin reng intiam hmangho hi ram tan mihlauhawm an ni tih hriat a hun hle.

Kan ram intodelh loh avangin, Central Sawrkar zem zen theih dan ngaihtuah kan mamawh rih. Chu'ng sumte chu ṭangkai taka hman a, mipui leh ram siam nan hman tur a nih rualin, tun thlenga kan hruaitute hian ram siam tum lovin, anmahni leh party siam len nan an hmang a, ramin a tuar a, mipui rilru an tikhaw lo zo va, hnam pumin kan tuar.

Tuna kan state Sawrkar awmdan hi tuilai rap a ni ber awm e. NDA member ni chungin BJP thawhpuitu nih a zak leh si. Tlangval dawlh kai zuahin amah chawm sei liantu, a nu pitar a zahpui ang deuh hi a ni ber ang. NDA-ah tlatlum khawpin inchiah law law se, mipuiin kan hrethiam zawk, hun harsa hnuaia mipui thlamuanpui thamin ram tan hna thawk zawk rawh se. Mipui lamin an rawng (colour) chu kan hrechiang tho, lem chan buai a ngai lo.

Central lama NDA leh UPA inhruipawhna karah hian UPA lam an ṭang thei lo tih kan hriatpui tho, kan ramah eitur hnianghnar awm se buaina khura kan tluk luhna tur aṭangin min venghim zawk rawh se.

Kan tlangmi pui, Naga, Garo/ Khasi, Manipuri leh Tripuri (Bengali) lamte'n fing takin NDA lam an hawi ngam, Pathian hun ruat lo thleng hrethiam lo tura dawihlo min barhtu zawng zawngte u, in demawm tak zet. Pathian hlau tak tak mang si lovin Kristianna kawra hmangin bjp min hlauhtir hi a pawi mek. Khawvela kan awm chhung chuan khawvel hawiher kan ngaihchan ve tho a ngai asin. Kan Kristianpui Naga leh Khasi-te hi an Kristianna a dal sawtin, an Hindu ta em? A dik chauh chuan, Hindu ho hian an sakhua min pawm luihtir chatuan dawn lo va, min duh belh na hek lo. An hnam inthliar nasatzia ngaihtuah chungin i fing teh ang u. Hindu turin min duh viau lo chungin, ni duh erawh an hnawl hran lo mai chauh a ni. Vaiho kan zar zawm theihna awmchhun chu POLITIC chauh hi a nih rualin, kan la insawiṭhaih zui...

Sum min pe theitu lam kawmserh a, do bawk si chunga changkanna lamhawi ngaihtuah ngai tho hi, a hahthlak, khawvel kalphung a ni ngai lo.

State budget pawh a tam lutuk tia sawi ṭhinte an sawrkar a, budget pawn lama sum tam tak an hmu ve tho chung pawhin Sawrkar hnathawkten hlawh lak tur an neih loh mek si maw, kan budget ringawt hi thlamuanpui tham a ni lo tih a chiang viau.

Ramri a buai, chinfel kan duh, a chinfelna hi buk sak hlatte resolution rum tak pass ngawt lam a ni si lo. Kan ram min chuh buaitu Assam hneha inrempui chunga Central sawrkar hmin tel a ngai. Chu'ng zawng zawnga thuneitu chu BJP an ni tlat, anmahni do chung hian thai khat pawh kan thai thei lo.

Awmhmuna intihfin viau leh international level thlenga intihmikhual loh ringawt a sawt lo. Biak ṭhat tur chu ṭhianah siam ila, kan tana mi ṭangkai tur chu thiam takin hmin i tum zawk ang u.

"Mizo kan ni, Kan hmel a ṭha.

Kan tum a sang bawk si,"

kan tih ṭhin kha.

- Vanlalhuma Kawlni